https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=CastellumCastellum - Bewerkingsoverzicht2026-04-09T18:56:52ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Castellum&diff=37592&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-10-08T13:59:18Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Zie artikel|Voor andere betekenissen, zie [[Castellum (doorverwijspagina)]].}}<br />
[[Bestand:Kastell Biriciana (Weißenburg in Bayern).jpg|thumb|275px|Reconstructie van de noordelijke poort van het castellum ''Biriciana'' ([[Weißenburg in Bayern|Weißenburg]], [[Beieren]]).]]<br />
Een '''castellum''' is een fort voor hulptroepen ([[Latijn]]: ''[[auxilia]]'') van het Romeinse Rijk. Er verbleven zo'n 500 tot 1000 man, infanterie en ruiterij, bijvoorbeeld een viertal centuriae (pelotons) voetsoldaten van honderd man en twee vendels van dertig cavaleristen.<ref>Bernard van Daele, ''Het Romeinse leger'', Uitgever Davidsfonds, Leuven, 2003, p. 155.</ref><ref>J.H.F. Bloemers e.a., ''Verleden land'', Meulenhoff Informatief, Amsterdam, 1981, p. 85.</ref> ''Castella'' werden onder andere langs de ''[[Limes (Romeinse Rijk)|limes]]'' in Nederland gebouwd. Ze worden onderscheiden van de ''[[castrum|castra]]'', de legerplaatsen van de [[legioen|legioenen]], waar ruim 5.000 man konden verblijven. In een klein castellum konden zo'n 500 tot 600 soldaten wonen. In een groot castellum konden zo'n 5.000 tot 6.000 soldaten wonen.<br />
<br />
Verschillende Nederlandse steden zijn ontstaan op de plaats van antieke ''castella'', zoals [[Alphen aan den Rijn (plaats)|Alphen aan den Rijn]] (''[[Albaniana]]''), [[Woerden]] (''[[Laurium (Woerden)|Laurium]]''), [[Utrecht (stad)|Utrecht]] (''[[Traiectum (Utrecht)|Traiectum]]'') en [[Maastricht]] (''[[Mosa Trajectum]]''). Het Nederlandse woord "[[kasteel]]" is van ''castellum'' afgeleid. Ook in België is een stad ontstaan waar vroeger een castellum stond, namelijk [[Oudenburg]], gelegen dicht bij [[Oostende]].<br />
<br />
Als [[toponiem]] komt het in vele plaatsnamen voor, zij het vaak in een verbasterde vorm, onder meer in namen als [[Kassel (Frankrijk)|Kassel]] (Frans: Cassel), [[Kessel (België)|Kessel]], [[Castricum]] en [[Castellane]].<br />
<br />
Naast een ''castellum'' was vaak een ''[[vicus]]'' (gehucht) te vinden. De bewoners werden aangelokt door het ''castellum''.<br />
<br />
==Trivia==<br />
* Van het castellum in [[De Meern]] (gemeente [[Utrecht (stad)|Utrecht]]), waarvan dankzij opgravingen de exacte plaats bekend is, is op dezelfde plek in 2015 een reconstructie gebouwd. De (nieuwe) naam ervan luidt ''[[Castellum Hoge Woerd]]''. (De Romeinse naam is onbekend, althans onzeker) In een museumhal op het terrein van het 'herbouwde' castellum ligt het vrijwel complete [[Schepen van De Meern|Romeinse schip]] tentoongesteld dat in 1997 op de rivierbodem van een vroegere [[Rijn]]-tak in De Meern aangetroffen. <br />
* In [[Alphen aan den Rijn (plaats)|Alphen aan den Rijn]], dat op de ''[[Limes (Romeinse Rijk)|limes]]'' ligt, herinnert de naam van het moderne [[Theater Castellum|Castellum-theater]] en de plaatselijke volleybal vereniging [[Castellum (volleybalclub)|VC-Castellum]] aan het oude ''castellum'' waarvan resten zijn aangetroffen op de oever van de [[Oude Rijn (Harmelen-Noordzee)|Oude Rijn]].<br />
* In [[Houten]] herinnert de naam van [[station Houten Castellum]] en het gelijknamige winkelcentrum aan de Romeinse tijd. Er heeft op deze locatie geen castellum gelegen.<br />
* In [[Velzeke]] (België) werd er een groot fort gevonden, met een Romeinse nederzetting erbij. Op deze locatie is een groot museum gebouwd gewijd aan de Romeinen.<br />
* [[Aalter]] heeft ook een Castellum gehad. Hier is enkel iets van geweten dankzij archeologische opgravingen in 2008.<br />
<br />
==Zie ook==<br />
* [[Castellum (Maastricht)]]<br />
* [[Limes (Romeinse Rijk)#Romeinse_forten_langs_de_limes_in_Nederland|Romeinse forten langs de limes in Nederland]]<br />
<br />
== Externe link ==<br />
* [https://web.archive.org/web/20070927044254/http://www.collectieutrecht.nl/view.asp?type=verhaal&id=78&tid=117 Castellum Traiectum: een Romeinse legerbasis in het hart van de Domstad], ''collectieutrecht.nl''<br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
{{References}}<br />
}}<br />
<br />
[[Categorie:Romeins leger]]<br />
[[Categorie:Limes]]<br />
[[Categorie:Fort]]</div>Colani