Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-10-08T13:59:55Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox archeologische plaats
| naam = Castra Novaesium
| altnaam =
| mapname = Noordrijn-Westfalen
| maptype = relief
| lat_deg = 51
| lat_min = 7
| lat_sec = 44
| lat_dir = N
| lon_deg = 6
| lon_min = 52
| lon_sec = 23
| lon_dir = E
| land =
| locatie =
| dichtbij =
| omschrijving =
| afbeelding =
| onderschrift =
| datering =
| periode =
| cultuur =
| vindjaar =
| vinder =
| collectie =
| identificatie =
}}
'''Buruncum''', ook wel ''Burungum'' of ''Boruncum'', was een [[Oude Rome|Romeins]] ruiterfort, voor een zogenaamde [[Ala (militair)|Ala-eenheid]], aan de [[Neder-Germaanse limes|Neder-Germaanse Limes]]. Het fort met een bezetting van ongeveer 480 man wordt in het [[Itinerarium Antonini]] ten noorden van [[Keulen (stad)|Keulen]] gesitueerd, in de buurt van wat nu [[Köln-Worringen|Worringen]] is.

Het gebied was al sinds 500 v.Chr. bevolkt. De eerste kolonisten waren de Keltische [[Eburonen]], die rond 20 v.Chr. verdreven werden door de [[Ubiërs|Ubiern.]], en rond het jaar 50 door de Romeinen. De Romeinse [[Heerweg (Romeinse Rijk)|heerweg]] van [[Keulen (stad)|Keulen]] naar [[Neuss]] liep via [[Worringen]] en bleef tot in de middeleeuwen een belangrijke verkeersverbinding. Burungum wordt als locatie van een cavalerie-eenheid (Latijns ala) vermeld. Historisch onderzoek suggereert dat het kamp werd gebouwd als onderdeel van de militaire herstructurering aan de [[Germania Inferior|Neder-Germaanse grens]] na de [[Bataafse Opstand]] door de Ala Gallorum Indiana, die hierheen was verhuisd.<ref>Jürgen Kunow: ''Die Militärgeschichte Niedergermaniens.'' In: Heinz Günter Horn (Hrsg.): ''Die Römer in Nordrhein-Westfalen.'' 1987, S. 52.</ref> Mogelijk lag hier in de 1e eeuw ook een [[Vexillatio]] van de ''[[Legio V Alaudae]]'' .<ref>A. Marcus 1844, S. 239.</ref>

== Locatie ==
De reisgids van Antomini vermeldt Buruncum op de Romeinse heerweg tussen Keulen (CCAA) en Xanten (CUT). De sectie in kwestie luidt als volgt: ''Colonia Agrippina'' (Keulen) - ''Durnomagus'' (Dormagen) ''leugas VII, ala'' - ''Buruncum leugas V, ala'' - ''[[Castra Novaesium|Novesio]]'' (Neuss) ''leugas V, ala.'' De volgorde waarin ze werden genoemd was aanvankelijk een raadsel, aangezien Buruncum blijkbaar ten noorden van Dormagen moet liggen. Aangenomen wordt dat Buruncum ofwel op een parallelweg lag ofwel dat de route een verschrijving is.<ref>T. Bergk 2015, S. 175</ref>
== Etymologie ==
[[Etymologie|Etymologisch]] kan de plaatsnaam Worringen worden afgeleid van de middeleeuwse namen ''Worunc'' (1153), ''Worunc'' (1170) of ''Wurung'' die terug te voeren zijn op de Romeinse oorspronkelijke naam Buruncum.<ref>Toni Jägers: ''Köln-Worringen in Geschichte und Geschichten.'' Eigenverlag, Dormagen 1985. S. 16.</ref>

== Onderzoeksgeschiedenis ==
De Pruisische luitenant-kolonel Friedrich Wilhelm Schmidt (1786-1846) ging er in 1839 al van uit dat Buruncum al in 1839 identiek zou kunnen zijn aan Haus Bürgel in de buurt van de Alt St. Pankratiuskerk in Keulen-Worringen.<ref>Ernst Schmidt (Hrsg.): ''Friedrich Wilhelm Schmidt: Forschungen über die Römerstrassen etc. im Rheinlande.'' In: ''Bonner Jahrbücher'' 31, 1861, S.87.</ref> Hij corrigeerde deze veronderstelling echter nadat de Pankratiuskerk, die op Romeinse fundamenten was gebouwd en hoger gelegen was, de overstroming van de Rijn tijdens carnaval 1837 zonder schade overleefde. In een publicatie uit 1855 pleitte Anton Rein, rector van de stadsschool van [[Krefeld]], opnieuw voor de stelling dat Buruncum het Bürgelhuis moet zijn.<ref>Rein 1855.</ref> Op basis van een Romeins inwijdingsinscriptie gevonden bij Worringen, waarop de plaatsnaam ''Segorigiensium'' <ref>{{CIL|13|8518}}</ref> stond, was het voor rector Rein duidelijk dat Worringen deze [[vicus]] zou zijn, maar archeologisch bewijs ontbrak.<ref>Rein 1855. S. 23.</ref> Het werd echter in 1901 overtuigend weerlegd door Franz Cramer.<ref>Cramer 1901. S. 190–202.</ref>In de jaren 1960 was Géza Alföldy het er mee eens dat Buruncum in het huidige Worringen moet liggen. In Worringen "... is archeologisch geen hulpfort bekend, maar het Alenkastell Burungum (tussen Keulen en Neuss), zoals blijkt uit de literaire bronnen, kan nauwelijks ergens anders worden gezocht".<ref>Géza Alföldy 1968, S. 20</ref>

== Werelderfgoed==
Op 27 juli 2021 zijn tijdens de vergadering van het Werelderfgoedcomité van de [[UNESCO]] in het [[China|Chinese]] [[Fuzhou (Fujian)|Fuzhou]] de Neder-Gemaanse limes, waaronder het fort haus Bürgel, de status van [[Werelderfgoed]] toegekend.<ref>{{Citeer web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1631|titel=Frontiers of the Roman Empire – The Lower German Limes|bezochtdatum=2021-08-25|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210901100852/https://whc.unesco.org/en/list/1631/|archiefdatum=2021-09-01}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.romeinen.nl/romeinse-limes/nominatiedossier|titel=Nominatiedossier|bezochtdatum=2021-08-25|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210815044904/https://www.romeinen.nl/romeinse-limes/nominatiedossier|archiefdatum=2021-08-15}}</ref>

Het belang van het fort wordt in het nominatiedossier als volgt omschreven:
Haus Bürgel is een zeer belangrijk voorbeeld van de ontwikkeling en het ontwerp van forten in de laat-Romeinse tijd. De ontwerpconcept van het veel grotere fort in Köln-Deutz werd hier op kleinere schaal uitgevoerd en werd onderdeel van de laat-Romeinse vestingstrategie van keizer Constantijn.
Hoewel het fort tegenwoordig aan de andere kant van de Rijn ligt, is de Rijnlus die het beheerste nog steeds duidelijk herkenbaar in het landschap.

== Literatuur ==

* Franz Cramer: ''Buruncum -Worringen, nicht Bürgel.'' In: Bonner Jahrbücher, Heft 107, Bonn 1901, S. 190–202.
* Franz Cramer: ''Buruncum = Worringen und die Namen-Ordnung im Antoninischen Itinerar.'' In: ''Römisch-germanische Studien.'' ''Gesammelte Beiträge zur römisch-germanischen Altertumskunde.'' Breslau 1914, S. 120–122.
* Anton Hermann Rein: ''Haus Bürgel das Römische Burungum nach Lage, Namen und Alterthümern.'' ''Nebst Excursen über die Veränderungen des dortigen Rheinlaufs und der Lage von Zons an diesem, die römischen Inschrifte zu Dormagen, Worringen und Bürgel, und die Matronenverehrung.'' Krefeld 1855.
* Theodor Bergk: ''Zur Geschichte und Topographie der Rheinlande in römischer Zeit''. Nachdruck des Originals von 1882, Europ. Geschichtsverlag, Paderborn 2015, ISBN 978-3-7340-0221-2.
* A. Marcus: ''Jahrbücher des Vereins von Althertumsfreunden im Rheinlande''. Band IV, Bonn 1844.
* Géza Alföldy: ''Die Hilfstruppen der römischen Provinz Germania inferior''. Rheinland-Verlag, Düsseldorf 1968.

{{Appendix|2=
{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Buruncum|oldid=9581213|datum=20210829}}
{{References}}
}}
{{Commonscat|Inferior German Limes|Neder-Germaanse limes}}
{{Navigatie Limes in Neder-Germanië}}

[[Categorie:Neder-Germaanse limes]]
[[Categorie:Romeinse vindplaats in Duitsland]]
[[Categorie:Grens]]
[[Categorie:Romeins leger]]
[[Categorie:Germania Inferior]]

Buruncum - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd