Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-11-02T06:23:34Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox militaire onderscheiding
| naam = Bronzen Kruis
| afbeelding = 1940 Bronzen Kruis.jpg
| afbeeldingbreedte = 150
| onderschrift =
| uitgereikt_door = [[Koninkrijk der Nederlanden]]
| type = [[Militaire onderscheiding]]
| bestemd_voor = Militairen en burgers
| voor = Moedig en beleidvol gedrag tegenover de vijand
| status = Wordt nog steeds uitgereikt
| beschrijving =
| instelling = [[11 juni]] [[1940]]
| eerst_uitgereikt =
| laatst_uitgereikt = [[22 oktober]] [[2015]]<ref name = "uitreiking 22okt2015">[https://www.defensie.nl/actueel/nieuws/2015/10/22/dapperheidsonderscheidingen-voor-mariniers], Ministerie van Defensie, 22 oktober 2015.</ref>
| totaal = 3497<ref name = "lintjes">[https://lintjes.nl/onderscheidingen/andere-onderscheidingen/dapperheidsonderscheidingen Bronzen Kruis], Kanselarij der Nederlandse Orden. Bezocht op 24 december 2013. [https://web.archive.org/web/20190517002517/https://lintjes.nl/onderscheidingen/andere-onderscheidingen/dapperheidsonderscheidingen Gearchiveerd] op 17 mei 2019.</ref>
| postuum =
| ontvangers =
| hoger = [[Verzetsster Oost-Azië 1942-1945]]
| gelijk =
| lager =[[Kruis van Verdienste (Nederland)]]
| gerelateerd =
| afbeelding2 =
| onderschrift2 =
}}
Het '''Bronzen Kruis ''' is een Nederlandse [[koninklijke onderscheiding]] die is ingesteld bij [[Koninklijk Besluit]] van [[11 juni]] [[1940]].

==Achtergrond==
Het Bronzen Kruis wordt verleend aan hen die "moedig of beleidvol" optraden tegenover de vijand. De onderscheiding kan overigens ook toegekend worden aan Nederlandse burgers en buitenlanders, die aan deze eisen voldoen. De onderscheiding moet dus aan het front of in een of andere wijze "oog in oog met de vijand" worden verdiend. Het Bronzen Kruis werd ingesteld in twee gradaties, met en zonder [[Eervolle Vermelding]].

In eerste instantie werd het kruis alleen verleend aan militairen, maar later ook aan koopvaardijpersoneel en andere burgers omdat het karakter van de Tweede Wereldoorlog met zich meebracht dat de koopvaardij, maar ook veel burgers, zich in de vuurlinie terugvonden.

Voordrachten voor het toekennen van een Bronzen Kruis kunnen gericht worden aan de Commissie Dapperheidsonderscheidingen van het [[ministerie van Defensie (Nederland)|Ministerie van Defensie]]. Uiteindelijk wordt het Bronzen Kruis dan toegekend bij een [[koninklijk besluit]].
Zij, aan wie het Bronzen Kruis reeds eenmaal werd toegekend en die als gevolg van gelijkwaardige daden wederom in aanmerking komen voor deze onderscheiding, dragen het Arabische cijfer 2 in goud op het lint. Bij een volgende gelijkwaardige daad kan dit worden verhoogd tot 3 en zo verder.

==Uiterlijk==
Het kruis is een [[brons|bronzen]] [[kruis pattée]] met aan de voorzijde het gekroonde en met een lauwerkrans omringde Koninklijke monogram '''W'''.
Op de keerzijde staan de woorden "Trouw aan Koningin en Vaderland" en het jaartal "1940".
Het lint is oranje met een smalle [[Nassaus blauw]]e middenstreep.

==Ontvangers ==
{{Zie hoofdartikel|Lijst van ontvangers van het Bronzen Kruis}}
Sinds de invoering hebben 3497 mensen het Bronzen Kruis ontvangen.<ref name = "lintjes" /> Het Bronzen Kruis leek voor het laatst uitgereikt te zijn in 1963, en wel aan ex-politiefunctionaris Dekker op grond van diens "veelvuldig beleidvol optreden bij de opsporing en bestrijding van vijandelijke parachutisten" in voormalig [[Nederlands Nieuw-Guinea]].

*Op 23 januari 2002 werd het Bronzen Kruis onverwacht weer verleend en wel aan Korporaal der mariniers D.A. Vonk, ten tijde van zijn heldendaad marinier der eerste klasse, voor heldhaftig optreden in Cambodja.
*Op 7 oktober 2009 werd de onderscheiding toegekend aan drie Nederlandse soldaten vanwege hun moedige optreden in Uruzgan, Afghanistan: Eerste luitenant Alex Spanhak, kapitein Arthur en sergeant-majoor Maurice (de laatste twee alleen genoemd met hun voornaam vanwege hun operationele status).
*Op 14 april 2010 ontvingen drie mariniers, twee commando's en een infanterist het Bronzen Kruis.<ref name = "uitreiking 14apr2010">[https://www.defensie.nl/documenten/videos/2010/04/14/uitreiking-dapperheidsonderscheidingen-14-april-2010], Ministerie van Defensie, 14 april 2010. [https://web.archive.org/web/20160131003955/https://www.defensie.nl/documenten/videos/2010/04/14/uitreiking-dapperheidsonderscheidingen-14-april-2010 Gearchiveerd] op 31 januari 2016.</ref>
*Op 17 april 2013 ontvingen twee mariniers en vier commando's een Bronzen Kruis voor optreden in 2009 in Uruzgan.<ref name = "uitreiking 17apr2013">[https://www.defensie.nl/documenten/videos/2013/04/19/militairen-onderscheiden-voor-heldhaftig-optreden-uruzgan], Ministerie van Defensie, 17 april 2013.</ref>
*Op 14 mei 2014 ontvingen een sergeant-majoor der mariniers, een commando en een genist van de luchtmobiele brigade het Bronzen Kruis voor operaties in Afghanistan.<ref name = "uitreiking 14mei2014">[https://www.defensie.nl/documenten/videos/2014/05/14/uitreiking-dapperheidsonderscheidingen], Ministerie van Defensie, 14 mei 2014. [https://web.archive.org/web/20160131012927/https://www.defensie.nl/documenten/videos/2014/05/14/uitreiking-dapperheidsonderscheidingen Gearchiveerd] op 31 januari 2016.</ref>
*Op 22 oktober 2015 ontving een sergeant der mariniers het Bronzen Kruis voor deelname aan een anti-piraterijoperatie voor de kust van [[Somalië]].<ref name = "uitreiking 22okt2015" />

Sinds 2002 hebben in totaal 20 militairen het Bronzen Kruis ontvangen voor hun inzet tijdens vredesoperaties.

==Versies van het Bronzen Kruis==
Er bestaan vier versies van het Bronzen Kruis
<gallery widths="500" heights="300">
Bronzen Kruis 4 versies voorzijde.jpg|Bronzen Kruis 4 versies voorzijde v.l.n.r. Spink, Gaunt, Rijksmunt "koningin", Rijksmunt "koning".
Bronzen Kruis 4 versies achterzijde.jpg|Bronzen Kruis 4 versies achterzijde v.l.n.r. Spink, Gaunt, Rijksmunt "koningin", Rijksmunt "koning".
</gallery>

===Type 1 Spink===
De versie van Spink kenmerkt zich door een donkerbruine doffe bronzen patina. De voorzijde heeft een kleine kroon en een dun gestileerde W. Het lint van de lauwerkrans waaiert asymmetrisch uit. De achterzijde kenmerkt zich door de rechter lauwerkrans die duidelijk gedetailleerd is en breed uitwaaiert. Het woord “aan” op de bovenste arm staat excentrisch iets naar links ten opzichte van het daarboven geplaatste woord “trouw”. De gesp is, typisch voor Spink, ingenaaid in het lint. De doos is donkerblauw, zonder voorgevormde blauwe voering. De gesp kan in de voering geklemd worden zodat de medaille in de doos gefixeerd is. In het deksel staat de naam en het wapen van de firma Spink. Op het deksel is een gouden rand aangebracht.

<gallery>
Bronzen Kruis Spink voorzijde.jpg|Bronzen Kruis Spink voorzijde
Bronzen Kruis Spink achterzijde.jpg|Bronzen Kruis Spink achterzijde
</gallery>

===Type 2 Gaunt===
De versie van Gaunt kenmerkt zich door een lichtbruine doffe bronzen patina. De voorzijde heeft een grotere (dan Spink) kroon, een forser gestileerde W en het lint van de lauwerkrans waaiert symmetrisch uit. De achterzijde kenmerkt zich door de rechter lauwerkrans die minder duidelijk (dan Spink) gedetailleerd is en smaller uitwaaiert. Het woord “aan” op de bovenste arm staat symmetrisch onder het daarboven geplaatste woord “trouw”. De gesp is, typisch voor Gaunt, op het lint genaaid. De doos is bordeauxrood met een lichtbeige voorgevormde voering. De medaille ligt los in de doos. In het deksel staan de naam en het wapen van de firma Gaunt. Op het deksel is een dunne gouden rand aangebracht.

<gallery>
Bronzen Kruis Gaunt voorzijde.jpg|Bronzen Kruis Gaunt achterzijde
Bronzen Kruis Gaunt achterzijde.jpg|Bronzen Kruis Gaunt achterzijde
</gallery>

===Type 3 Rijks Munt “koningin”===
Deze versie is in productie sinds 2000 en kenmerkt zich door een glanzende patina die tussen brons en messing in ligt. Het ontwerp doet verder in de details sterk denken aan dat van Gaunt. De voorzijde heeft een grotere (dan Spink) kroon, een forser gestileerde W en het lint van de lauwerkrans waaiert symmetrisch uit. De achterzijde kenmerkt zich door de rechter lauwerkrans die minder duidelijk (dan Spink) gedetailleerd is en smaller uitwaaiert. Het woord “aan” op de bovenste arm staat symmetrisch onder het daarboven geplaatste woord “trouw”. De ingeslagen kenmerken zijn identiek aan de versie van Gaunt, waardoor voor het ontwerp van deze versie van het Bronzen Kruis waarschijnlijk een versie van Gaunt gebruikt is. De gesp is typisch voor de modernere medailles van de Rijksmunt: een brede metalen plaat met daarop de gesp gelijmd die in zijn geheel op het lint genaaid is. De doos is de algemene moderne doos voor koninklijke onderscheidingen. De doos is van donkerblauw plastic met een zilverkleurige kroon op de voorzijde. De voering is in het deksel geroomd wit gekleurd met daarop de tekst “Kanselarij der Nederlandse Orden ’s-Gravenhage”. De medaille ligt op een donkerblauwe vilten voering en kan met de gesp gefixeerd worden in een snede in de voering.

<gallery>
Bronzen Kruis Rijksmunt koningin voorzijde.jpg|Bronzen Kruis Rijksmunt koningin voorzijde
Bronzen Kruis Rijksmunt koningin achterzijde.jpg|Bronzen Kruis Rijksmunt koningin achterzijde
</gallery>

===Type 4 Rijks Munt “koning”===
Deze versie is in productie sinds 2014 en kenmerkt zich door een heldere gouden kleur en een glanzende patina. Deze medaille wijkt van de andere drie af doordat hij taps toeloopt van het centrum naar de armen toe. Bovendien is het centrum van de medaille afgeschuind en de bol voor ophanging is in vergelijking met zijn voorgangers fors. Herkenning van deze medaille is zeer simpel doordat deze als enige het woord “koning” voert. De voorzijde heeft een kleine kroon, een dun gestileerde W en het lint van de lauwerkrans waaiert asymmetrisch uit. De achterzijde kenmerkt zich door de rechter lauwerkrans die duidelijk gedetailleerd is en breder uitwaaiert. Het woord “aan” op de bovenste arm staat excentrisch iets naar links ten opzichte van het daarboven geplaatste woord “trouw”. De ingeslagen kenmerken zijn identiek aan de versie van Spink, waardoor voor het ontwerp waarschijnlijk een versie van Spink gebruikt is. De gesp is de recentste versie die gebruikt wordt bij moderne medailles. De speld is nu alleen in het midden aan het metalen plaatje gelijmd. De doos is de standaarddoos voor medailles, donkerblauw plastic, zonder voorgevormde blauwe voering. De gesp kan in de voering geklemd worden door een opstaand doorzichtig plastic knijpertje zodat de medaille gefixeerd is. In het deksel staat op een witte achtergrond “Kanselarij der Nederlandse Orden ’s-Gravenhage”.

<gallery>
Bronzen Kruis Rijksmunt koning voorzijde.jpg|Bronzen Kruis Rijksmunt koning voorzijde
Bronzen Kruis Rijksmunt koning achterzijde.jpg|Bronzen Kruis Rijksmunt koning achterzijde
</gallery>

==Zie ook==
* [[Nederlandse onderscheidingen voor dapperheid]]

{{Appendix}}

{{Navigatie sterren, kruisen en eretekens Nederland}}

[[Categorie:Onderscheiding in Nederland]]
[[Categorie:Kruis]]
[[Categorie:Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden]]

Bronzen Kruis - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd