Colani op 23 jul 2024 om 14:36

2024-07-23T14:36:27Z

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Baudouin de Constantinople.jpg
| onderschrift = Standbeeld Boudewijn te [[Bergen (België)|Bergen]] van de hand van [[Joseph Jaquet]].
| naam = Boudewijn I/IX/VI
| leven = 1171- 1205?
| functie1 = [[Lijst van graven van Vlaanderen|Graaf van Vlaanderen]]
| periode1 = [[1194]]-[[1205]]
| voorganger1 = [[Mathilde van Portugal]]
| opvolger1 = [[Maria van Champagne]]
| functie2 = [[Graaf van Henegouwen]]
| periode2 = [[1195]]-[[1205]]
| voorganger2 = [[Boudewijn de Moedige|Boudewijn V]]
| opvolger2 = [[Johanna van Constantinopel|Johanna I]]
| functie3 = [[keizers van het Latijnse Keizerrijk|Keizer van het Latijns Keizerrijk]]
| periode3 = [[1204]]-[[1205]]
| voorganger3 = ''titel opgericht''
| opvolger3 = [[Hendrik van Vlaanderen|Hendrik]]
| vader = [[Boudewijn de Moedige|Boudewijn V van Henegouwen]]
| moeder = [[Margaretha van de Elzas]]
| heraldiek=[[Bestand:Blason comte-des-Flandres.svg|110px]]
| heraldiek-uitleg=Wapen van Boudewijn
}}

'''Boudewijn''' ([[Valenciennes|Valencijn]], [[juli]] [[1171]] - Bulgarije, [[1205]]) was als '''Boudewijn IX''' [[Lijst van graven van Vlaanderen|graaf van Vlaanderen]] van 1194 tot 1205, als '''Boudewijn VI''' [[Lijst van graven van Henegouwen|graaf van Henegouwen]] van 1195 tot 1205, en als '''Boudewijn I''' in de jaren 1204 en 1205 de eerste keizer van het [[Latijnse Keizerrijk|Latijns Keizerrijk]] van [[Constantinopel]].

== Familie ==
Hij was de oudste zoon van graaf [[Boudewijn V van Henegouwen]] en van [[Margaretha van de Elzas]], zus en erfgename van [[Filips van de Elzas]], graaf van Vlaanderen. Hij trouwde in [[1186]] met [[Maria van Champagne|Maria]], dochter van [[Hendrik I van Champagne]]. Bij de dood van zijn moeder ([[15 november]] [[1194]]) werd hij [[Lijst van graven van Vlaanderen|graaf van Vlaanderen]] en na het overlijden van zijn vader ([[17 december]] [[1195]]) erfde hij ook het [[graafschap Henegouwen]]. Aldus waren beide graafschappen weer voor het eerst verenigd sinds [[Robrecht I van Vlaanderen|Robrecht I ''de Fries'']] zijn voorganger [[Arnulf III van Vlaanderen]] had verslagen.

== Graaf ==
Als jonge man sloot Boudewijn zich aan bij koning [[Filips II van Frankrijk]] en vocht met hem tegen [[Richard I van Engeland]] in de veldslagen van [[Issoudun]] en [[Aumale (Seine-Maritime)|Aumale]]. Toen hij zelf aan de macht was gekomen veranderde hij zijn beleid echter en sloot in 1197 een verbond met Richard in diens hoofdzetel [[Kasteel Gaillard]]. Vervolgens veroverde Boudewijn het grootste deel van het [[graafschap Artesië]] (Artois). In [[1191]] had zijn vader, graaf [[Boudewijn de Moedige]] de rechten op [[Atrecht]], [[Lens (België)|Lens]], [[Sint-Omaars]] en [[Boulogne-sur-Mer|Boulogne]] (het latere graafschap Artesië) afgestaan aan [[Filips II van Frankrijk|Filips II August]] van Frankrijk om diens toestemming te verkrijgen als graaf te worden erkend. Boudewijn steunde (1198) de verkiezing van [[Otto IV van Brunswijk]] tot Duitse koning en verwierf (1199) het [[graafschap Namen]]. Bij de [[Vrede van Péronne]] ([[1200]]) werd Filips verplicht een deel van Artesië terug te geven.

Op 23 februari 1200 legden Boudewijn en zijn echtgenote [[Maria van Champagne]] in de [[Sint-Donaaskathedraal|Sint-Donaaskerk]] te [[Brugge]] de kruisvaartgelofte af. Op [[14 april]] [[1202]] verliet Boudewijn zijn graafschap om zich aan te sluiten bij de [[vierde Kruistocht]]. Maria was zwanger en bleef daarom achter als regentes.

[[File:Vlaanderen maille Boudewijn Ieper.jpg|thumb|260px|Graafschap Vlaanderen, AR maille of kleine denarius, geslagen in Ieper onder Boudewijn IX, Graaf van Vlaanderen (1191-1202)]]

== Keizer ==
{{Zie hoofdartikel|Latijnse keizerrijk}}
[[Bestand:Balduino-I-de Constantinopla.jpg|thumb|left|Benoeming van Boudewijn IX tot keizer Boudewijn I.]]
[[Bestand:Imperial seal of Balwin I.png|thumb|Keizerlijk zegel van Boudewijn I van Constantinopel]]
In november 1199 nam Boudewijn deel aan een toernooi in het kasteel van [[Asfeld|Ecry]], georganiseerd door [[Theobald III van Champagne]]. Gegrepen door een vlaag van vroomheid, besloten de aanwezige ridders hun spelen te beëindigen en het Heilige Land te heroveren. De kruisridders vonden de Venetiaanse vloot bereid om hen over te zetten en proviand te verschaffen in ruil voor de helft van de buit die ze zouden maken.

[[Bestand:Boudewijn, Keizer van Constantinopel.jpg|thumb|Boudewijn, Keizer van Constantinopel (afbeelding uit ''[[Flandria illustrata]]'', 1641)]]
De vierde kruistocht was in de greep van de economische belangen van de [[Republiek Venetië]]. Daarom nam Boudewijn eerst deel aan de verovering van [[Zadar (plaats)|Zadar]], een opkomende concurrent van Venetië. Vervolgens trokken de kruisvaarders naar [[Constantinopel]] om in 1203 de pro-Venetiaanse [[Alexios IV Angelos]] te helpen om keizer te worden. Alexios werd in 1204 door een binnenlandse staatsgreep verdreven en dat was voor de kruisvaarders aanleiding om de [[Beleg en val van Constantinopel (1204)|stad te bestormen en te plunderen]]. Zij boden de keizerskroon aan de [[Doge (staatshoofd)|Doge]] van Venetië, [[Enrico Dandolo]], maar die weigerde. Daarop kozen ze een keizer uit hun midden. Een commissie bestaande uit zes kruisvaarders en zes Venetianen verkoos Boudewijn op 9 mei 1204 unaniem tot keizer, boven [[Bonifatius I van Monferrato]]. Deze laatste stond voor de Venetianen te dicht bij hun aartsrivaal [[Genua (stad)|Genua]]. Op 16 mei werd Boudewijn gekroond in de [[Hagia Sophia]]. Hij kreeg de stad Constantinopel en de gebieden ter weerszijden van de [[Bosporus (zeestraat)|Bosporus]] en de [[Dardanellen]] toegewezen als persoonlijk bezit, naast enkele eilanden. Het grootste gebied, soms nog onveroverd, viel toe aan de Venetianen.

Als keizer probeerde Boudewijn samen met de paus om het [[Oosters Schisma]] te beëindigen. Politiek werd hij geconfronteerd met Bonifatius van Monferrato, die een zelfstandig koninkrijk vestigde rond [[Thessaloniki (stad)|Thessaloniki]]. Een onderlinge oorlog tussen de kruisvaarders kon met veel moeite worden voorkomen. In 1205 kwam de Griekse bevolking van [[Thracië]] in opstand en veroverde met Bulgaarse steun [[Edirne (stad)|Adrianopel]]. Boudewijn belegerde de stad maar werd in april verslagen. Hij werd gevangengenomen en was sindsdien spoorloos. In 1206 ontving de paus een brief uit Bulgarije waarin werd medegedeeld dat Boudewijn was overleden. Zijn broer [[Hendrik van Vlaanderen|Hendrik]] volgde hem op als keizer.

Volgens de lokale folklore in [[Veliko Tarnovo (stad)|Veliko Tarnovo]], hoofdstad van het Tweede Bulgaarse Koninkrijk, werd Boudewijn gevangengezet in een [[toren (bouwwerk)|toren]] in de muur van de vesting [[Tsarevets]]. Dit torentje is nog altijd (in herstelde staat) te zien en wordt lokaal Boudewijns Toren genoemd. [[Alberik van Trois-Fontaines]] verhaalt voorts dat Boudewijn de avances van een Bulgaarse koningin afsloeg, die hem prompt van poging tot verkrachting beschuldigde en hem liet executeren. De Bulgaarse vorst Joannitsa zou opdracht hebben gegeven Boudewijns lichaam in stukken te hakken en aan de honden te voederen. De honden zouden echter geweigerd hebben zijn lichaam te eten. Volgens verhalen zou de tsaar van Bulgarije Kaloyan uit zijn schedel wijn hebben gedronken zoals ook gebeurde met de Byzantijnse keizer [[Nikephoros I]] na het [[Slag bij Pliska]]

Twintig jaar later verscheen er in Vlaanderen een kluizenaar ten tonele die beweerde de verloren gewaande Boudewijn te zijn. Deze [[Bertrand van Rains|Valse Boudewijn]] (waarschijnlijk ene Bertrand van Rais) slaagde erin enige volgelingen om zich heen te verzamelen, maar werd uiteindelijk ontmaskerd en in 1225 als bedrieger terechtgesteld.

== Huwelijk en kinderen ==
Boudewijn trouwde op 13 januari 1186 te [[Château-Thierry]] met [[Maria van Champagne]]. Zij kregen twee dochters:
* [[Johanna van Constantinopel]]
* [[Margaretha II van Vlaanderen]].

== Trivia ==
In 2005 werd hij genomineerd voor de titel van [[De Grootste Belg]]. Hij eindigde echter buiten de nominatielijst op nr. 197.

== Voorouders ==
{| class="wikitable"
|+'''De voorouders van Boudewijn I van Constantinopel'''
|-
| rowspan="8" align="center"| '''Boudewijn I van Constantinopel''' (1171-1205)
| rowspan="4" align="center"| '''Vader:''' [[Boudewijn de Moedige]] (1150-1195)
| rowspan="2" align="center"| '''Grootvader:''' [[Boudewijn IV van Henegouwen]] (1110-1171)
| align="center"| '''Overgrootvader:''' [[Boudewijn III van Henegouwen]] (1087-1020)
|-
| align="center"| '''Overgrootmoeder:''' [[Yolanda van Gelre]] (1090-1131)
|-
| rowspan="2" align="center"| '''Grootmoeder:''' [[Aleidis van Namen]] 
| align="center"| '''Overgrootvader:''' [[Godfried van Namen]] (1067-1139)
|-
| align="center"| '''Overgrootmoeder:''' [[Ermesinde I van Namen]] (1080-1134)
|-
| rowspan="4" align="center"| '''Moeder:''' [[Margaretha van de Elzas]] (1145-1194)
| rowspan="2" align="center"| '''Grootvader:''' [[Diederik van de Elzas]] (1100-1168)
| align="center"| '''Overgrootvader:''' [[Diederik II van Lotharingen]] (1050-1115)
|-
| align="center"| '''Overgrootmoeder:''' [[Gertrudis van Vlaanderen]] (1080-1117)
|-
| rowspan="2" align="center"| '''Grootmoeder:''' [[Sybille van Anjou]] (1116-1165)
| align="center"| '''Overgrootvader:''' [[Fulco V van Anjou]] (1091-1143)
|-
| align="center"| '''Overgrootmoeder:''' [[Ermengarde van Maine]] (1096-1126)
|}

==Zie ook==
*[[Lijst van graven van Vlaanderen]]

== Referenties ==
* {{en}} {{aut|John C. Moore}}, 'Baldwin IX of Flanders, Philip Augustus and the Papal Power', Speculum, volume 37, issue 1 (January 1962), 79-89
* {{en}} {{aut|Robert Lee Wolff}}, 'Baldwin of Flanders and Hainault, First Latin Emperor of Constantinople: His Life, Death, and Resurrection, 1172-1255', Speculum, volume 27, issue 3 (July, 1952), 281-322

{{Bibliografische informatie}}
[[Categorie:Graaf van Vlaanderen]][[Categorie:Graaf van Henegouwen]][[Categorie:Latijns keizer van Constantinopel]][[Categorie:Huis Henegouwen]][[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 12e eeuw|Constantinopel, Boudewijn I]]

Boudewijn I van Constantinopel - Bewerkingsoverzicht

Colani op 23 jul 2024 om 14:36