https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Borgman_%28edelman%29Borgman (edelman) - Bewerkingsoverzicht2026-05-30T15:08:23ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Borgman_(edelman)&diff=111306&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-06-23T07:19:15Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>Een '''borgman''' ([[Latijn#Middeleeuws_Latijn|Middeleeuws Latijn]]: '''castellanus''') was in de [[Middeleeuwen]] een [[adel (klasse)|edelman]] die een bijzondere rol vervulde bij de verdediging van een [[burcht (kasteel)|burcht]], bijvoorbeeld van een [[burggraaf]]. Oorspronkelijk waren de borgmannen verplicht op of bij het kasteel van hun heer te wonen. In ruil voor hun trouw ontvingen zij een speciaal [[leengoed]], een borgleen. Het woord borgman wordt soms ook gebruikt voor een van origine onvrije [[ministeriaal]] die ook uit kon groeien tot een edelman. Een borgman (Duits: Burgmann) werd, vooral vanaf de [[16e eeuw]] en in de [[Duitsland|Duitse landen]], door zijn leenheer met de opdracht belast, voor hem een stadje of [[vlek (nederzetting)|vlek]] te helpen verdedigen. Zie bijvoorbeeld [[Horstmar]] in het [[Münsterland]], [[Lübbecke]] en [[Samtgemeinde Artland|Quakenbrück]]. De Burgmann bewoonde dan een bij de stadsommuring of op een ander strategisch punt gebouwd, groot stenen huis (Duits: ''Burgmannshof''). Vaak had zo'n ''Burgmann'' ook zitting in het gemeentebestuur. Sommige Burgmannshöfe kregen de functie van raad- of stadhuis. Vanaf de 16e eeuw was de status van Burgmann meestal erfelijk.<br />
<br />
Ook in [[Diepenheim]] en [[Goor]] hebben de borgmannen tot het einde van het [[ancien régime]] bestaan. Het werd een recht, gekoppeld aan het bezit van een borgleen. De borgmannen hadden in deze plaatsen een bestuurlijke rol in de benoeming van burgemeesters, predikanten, kosters en schoolmeesters.<br />
<br />
In Diepenheim is een collectie van 9 zilveren borgmanbekers bewaard gebleven uit het derde kwart van de zeventiende eeuw. In 1962 werd ter gelegenheid van zijn tachtigste verjaardag door J.W.J baron [[de Vos van Steenwijk]], eigenaar van het Huis Diepenheim, een tiende borgmansbeker aangeboden aan de gemeente [[Diepenheim]]. Ook Goor heeft een collectie zilveren borgmansbekers.<br />
<br />
<br /><br />
<br />
==Kastelen waaraan borgmannen verbonden waren==<br />
===Duitsland===<br />
* [[Kasteel Bentheim]]<br />
* [[Huis Lage]]<br />
* [[Nienborg]] bij [[Heek (Duitsland)|Heek]]<br />
<br />
===Nederland===<br />
Tussen haakjes oudst bekende vermelding van borgmannen.<br />
* [[Huis Almelo]] (1299)<br />
* [[Kasteel Bredevoort]]<br />
* [[Huis Diepenheim]] (1188)<br />
* Burcht te [[Goor]] (1263)<br />
* [[Schulenborg]] (1243)<br />
* [[Kasteel Valkenburg]] (1237)<br />
* Kasteel [[Vollenhove]]<br />
* [[Kasteel Montfort (Limburg)|Kasteel Montfort]] (1294)<br />
<br />
==Literatuur==<br />
* {{aut|A.J.Gevers, A.J. Mensema}}, ''De havezaten in Twente en hun bewoners'', Rijksarchief in Overijssel en Uitgeverij Waanders, Zwolle, 1995, p. 82, 175, 224 ISBN 90-400-9766-6<br />
* {{aut|W. Rietman}}, ''De borgmannen en hun bekers'' in: Jaarboek Twente 1981 (nr. 20), Dinkeldruk bv, Oldenzaal, 1981, p. 9-17<br />
<br />
* <br />
<br />
[[Categorie:Geschiedenis van de Nederlanden in de middeleeuwen]]<br />
[[Categorie:Kasteel]]</div>Colani