https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Blokmaker 2026-04-17T19:16:26Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.43.6 https://wikitest.nl/index.php?title=Blokmaker&diff=147130&oldid=prev 2024-11-17T06:16:02Z

<p>Tekst vervangen - &quot;.JPG&quot; door &quot;.jpg&quot;</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Afbeelding:Talje P5272661 jm.jpg|thumb|200px|Katrol]]<br /> [[Afbeelding:Cap de mouton.jpg|thumb|200px|Jufferblokken]]<br /> &#039;&#039;&#039;Blokmaker&#039;&#039;&#039; was in de [[scheepsbouw]] het [[ambacht (handwerk)|ambacht]] voor het vervaardigen van blokken, ook wel &#039;&#039;katrol&#039;&#039; genoemd. Een in de zestiende en zeventiende eeuw onmisbaar ambacht; benodigd in de [[scheepsbouw]], de werkplaats waar het ambacht werd beoefend stond bekend als &#039;&#039;[[blokkenmakerij]]&#039;&#039;.<br /> <br /> Een blok is een apparaat om touwwerk in verschillende richtingen te kunnen leiden, tevens in gebruik als samenstellend deel van [[Katrol|takel]]constructies en [[talie]]s. Een blok werd vervaardigd van hout, en wordt naar het aantal &#039;&#039;schijven&#039;&#039; genoemd: één- twee- of drieschijfsblok enz. Een houten blok kan uit één stuk worden gemaakt, maar gebruikelijker is, zeker bij meer-schijfsblokken, een constructie die bestaat uit twee &#039;&#039;wangen&#039;&#039; die door &#039;&#039;dammen&#039;&#039; op een vaste afstand worden gehouden, terwijl bij &#039;&#039;meerschijfsblokken&#039;&#039; de schijven door dunne schotjes worden gescheiden. Het geheel wordt dan verstevigd en doorverbonden met houten pennen.<br /> <br /> Houten blokken zijn &#039;&#039;gestropt&#039;&#039;; wat wil zeggen: zij worden door een touwen &#039;&#039;strop&#039;&#039; of &#039;&#039;grommer&#039;&#039; omvat, die in de &#039;&#039;neuten&#039;&#039; (gleuven) van de wangen wordt ingelaten, of zij zijn van ijzeren beslag voorzien, met een al of niet draaiende &#039;&#039;nok&#039;&#039; (haak). De schijven zijn van [[pokhout]] of [[IJzer (element)|ijzer]] vervaardigd en draaien om een &#039;&#039;nagel&#039;&#039; of &#039;&#039;bout&#039;&#039;, die door de wangen en schijven gaat.<br /> <br /> Een &#039;&#039;kinnebaksblok&#039;&#039; is een blok waarbij één wang open is, zodat een &#039;&#039;tros&#039;&#039; in het blok kan worden gelegd zonder dat men die behoeft in te scheren.<br /> <br /> [[Zeilschip|Zeilschepen]] hebben een zeer groot aantal blokken in de [[Tuigage (schip)|tuigage]] (enige honderden) van verschillende vorm en grootte. Bijvoorbeeld: &#039;&#039;brasblokken&#039;&#039;, &#039;&#039;boelijnblokken&#039;&#039;, &#039;&#039;toppeneindblokken&#039;&#039;, &#039;&#039;jufferblokken&#039;&#039;, &#039;&#039;schenkelblokken&#039;&#039;, &#039;&#039;vioolblokken&#039;&#039;, al naar het gebruik of de wijze van samenstelling in [[talie]]s.<br /> <br /> Op koopvaardijschepen en bij marineschepen vindt men een groot aantal blokken, onder andere in het laadgerei en in de sloepstakels, waarbij het blok is voorzien van een zelfremmende &#039;&#039;onderblok&#039;&#039;; alleen wanneer de aan het onderblok aangebrachte hefboom wordt gelicht, kan de takelconstructie worden gevierd en zal de sloep zakken.<br /> <br /> ==Bronnen==<br /> * Mr.R. Bijlsma, (1918); &#039;&#039;Rotterdamsch welvaren 1550-1650&#039;&#039;.<br /> <br /> [[Categorie:Historisch ambacht|Blokmaker]]<br /> [[Categorie:Scheepsbouw|Blokmaker]]</div>

Colani