https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Bartholomeus_SprangerBartholomeus Spranger - Bewerkingsoverzicht2026-04-18T08:04:33ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Bartholomeus_Spranger&diff=153113&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "17e" door "17<sup>e</sup>"2024-11-23T16:49:53Z<p>Tekst vervangen - "17e" door "17<sup>e</sup>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox kunstenaar<br />
| naam = Bartholomeus Spranger<br />
| afbeelding = Bartholomäus Spranger 009.jpg<br />
| onderschrift = Zelfportret<br />
| overleden = voor 27 september 1611<br />
| volledige naam =<br />
| bijnaam = <br />
| beroep = [[Kunstschilder]]<br />
| jaren-actief = <br />
| stijl = <br />
| website = <br />
}}<br />
[[Bestand:Bartholomeus Spranger - The Body of Christ Supported by Angels (ca. 1587).jpg|thumb|Engelen dragen het lichaam van Christus (ca. 1587)]]<br />
[[Bestand:Bartholomeus Spranger - Angelica and Medoro.jpg|thumb|Angelica en Medor]]<br />
[[Bestand:Bartholomeus Spranger (1546–1611) Aanbidding van de koningen - National Gallery Londen 5-3-2015 11-16-58.jpg|thumb|''Aanbidding van de koningen'' in de National Gallery Londen]]<br />
<br />
'''Bartholomeus Spranger''' ([[Antwerpen (stad)|Antwerpen]], [[21 maart]] [[1546]] – [[Praag]], voor [[27 september]] [[1611]]) was een [[Zuidelijke Nederlanden|Zuid-Nederlands]] [[kunstschilder]].<br />
<br />
== Leven ==<br />
Bartholomeus Spranger ontving zijn opleiding bij [[Jan Mandijn]], [[Frans Mostaert]] en [[Cornelis van Dalem]], maar hij nam vooral het verfijnde [[maniërisme]] van [[Frans Floris]] en [[Parmigianino]] als voorbeeld door etsen naar hun werk te kopiëren. In [[1565]] reisde hij via [[Parijs]] en [[Lyon]] naar [[Milaan (stad)|Milaan]], waar hij zich in de [[fresco (schilderterm)|fresco]]-techniek bekwaamde, en vervolgens naar [[Parma (stad)|Parma]], waar hij het werk van Parmigianino en [[Antonio da Correggio|Correggio]] nader bestudeerde. In [[1566]] kwam hij aan in [[Rome (stad)|Rome]], waar hij spoedig enkele invloedrijke beschermers vond en uiteindelijk door [[paus Pius V]] tot pauselijk schilder benoemd werd.<br />
<br />
In [[1575]] werd Bartholomeus Spranger aangesteld als hofschilder van [[keizer Maximiliaan II]] in [[Wenen]], en in [[1581]] trad hij in dienst van de kunstlievende [[keizer Rudolf II]] in [[Praag]]. Diens hof was tot een hoogst belangrijk centrum van het maniërisme uitgegroeid, waar kunstenaars uit heel [[Europa (werelddeel)|Europa]] emplooi vonden en elkaar wederzijds beïnvloedden. Andere kunstenaars uit de Nederlanden waren onder andere de schilder [[Roelant Savery]], de beeldhouwer [[Adriaen de Vries]] en de edelsmid [[Paulus van Vianen]].<br />
<br />
Spranger trouwde in 1582 in Praag Christina Müller, de dochter van een rijke [[edelsmid|goudsmid]], en verwierf met zijn vele opdrachten snel een groot aanzien. De keizer [[verheffing (adel)|verhief]] hem zelfs in de adelstand. In [[1602]] maakte hij een reis naar de Nederlanden, waar hij onder meer [[Amsterdam]], [[Haarlem]] en Antwerpen aandeed. Hij stierf als een vermogend man.<br />
<br />
== Werk ==<br />
Spranger schilderde [[Allegorie (beeldende kunst)|allegorische]] en [[mythologie|mythologische]] voorstellingen met sterk [[erotiek|erotische]] lading, waarin vele invloeden samensmolten. Naast de al genoemde voorbeelden, hebben ook de grootschalige composities van de gebroeders [[Zuccari]] en de gekunstelde lichaamsposes van [[Giambologna]] in zijn werk hun sporen nagelaten.<br />
<br />
Hij kwam tot een stijl die gekenmerkt wordt door kunstig verstrengelde lichamen in overvloedige, decoratieve composities, door sterke licht-en-donkercontrasten en door sprekende kleuren die een [[parelmoer]]-achtige glans uitstralen. Zijn invloed op andere schilders was groot. Veel van zijn werken werden door [[Hendrick Goltzius]] gegraveerd en in prent gebracht en kenden daardoor een ruime verspreiding, vooral in [[Frankrijk]] en in de Nederlanden. De Haarlemmer maniëristen als Goltzius en [[Cornelis van Haarlem]] waren bijzonder onder de indruk van zijn werk.<br />
<br />
Werken van Spranger bevinden zich onder meer in het [[Kunsthistorisches Museum]] in Wenen en in de [[National Gallery (Londen)|National Gallery]] te Londen. <br />
<br />
== Literatuur ==<br />
*Sally Metzler, ''Bartholomeus Spranger. Splendor and Eroticism in Imperial Prague. The Complete Works'', 2014. ISBN 9781588395474<br />
<br />
{{Commonscat|Bartholomeus Spranger}}<br />
<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
{{DEFAULTSORT:Spranger, Bartholomeus}}<br />
[[Categorie:Zuid-Nederlands kunstschilder (voor 1830)]]<br />
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw]]<br />
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 17<sup>e</sup> eeuw]]<br />
[[Categorie:16e-eeuws schilder]]<br />
[[Categorie:17<sup>e</sup>-eeuws schilder]]</div>Colani