Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-12-03T07:43:18Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox ambtsbekleder
| naam = Arthur Seyss-Inquart
| afbeelding = Arthur Seyss-Inquart.jpg
| onderschrift = Arthur Seyss-Inquart ca. 1940
| bijnaam = Zes-en-een-kwart
| geboren_in = [[Stonařov|Stannern]], [[Oostenrijk-Hongarije]]
| geboren = [[22 juli]] [[1892]]
| gestorven_in = [[Neurenberg]], [[Duitsland]]
| gestorven = [[16 oktober]] [[1946]]
| opvolging = [[Minister van Binnenlandse Zaken]] van Oostenrijk
| start_periode = 16 februari 1938<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
| eind_periode = 11 maart 1938<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
| opvolging2 = [[Bondskanselier van Oostenrijk]]
| start_periode2 = 13 maart 1938<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
| eind_periode2 = 15 maart 1938<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
| opvolging3 = [[Reichsstatthalter|Rijksstadhouder]] in Oostenrijk
| start_periode3 = 15 maart 1938<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
| eind_periode3 = 30 april 1939<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
| opvolging4 = Rijksminister [[minister zonder portefeuille|zonder portefeuille]]
| start_periode4 = 1 mei 1939<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
| eind_periode4 = 30 april 1945<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
| opvolging5 = [[Reichskommissar|Rijkscommissaris in de bezette Nederlandse gebieden]]
| start_periode5 = 29 mei 1940
| eind_periode5 = 5 mei 1945
| opvolging6 = Rijksminister van Buitenlandse Zaken
| start_periode6 = 30 april 1945<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
| eind_periode6 = 1 mei 1945
| portaal = Tweede Wereldoorlog
}}

'''Arthur Seyss-Inquart''' ([[Duits]]: '''Seyß-Inquart'''), geboren als ''Artur Zajtich''<ref>Persico, J.E. (1994). ''Nuremberg: Infamy on Trial.'' Pagina 214</ref> ([[Stonařov|Stannern]], [[22 juli]] [[1892]] – [[Neurenberg]], [[16 oktober]] [[1946]]), was een [[Oostenrijk]]s [[jurist]] en [[nazi]][[politicus]]. Hij behoorde aanvankelijk tot de 'gematigde' vleugel van de Oostenrijkse nazi's, maar later ontpopte hij zich, als Rijkscommissaris van Nederland in het [[Reichskommissariat Niederlande|bezette Nederland]], tot een extremistische hardliner.

Seyss-Inquart bevond zich onder de 22 [[internationaal misdrijf|belangrijke oorlogsmisdadigers]] die tijdens het [[Proces van Neurenberg]] werden berecht. Hij werd op 1 oktober 1946 schuldig bevonden aan oorlogsmisdrijven en misdaden tegen de mensheid, en ruim twee weken later ter dood gebracht.<ref name="dejong12-1">L. de Jong, ''Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog'', [http://loe.niod.knaw.nl/grijswaarden/De-Jong_Koninkrijk_deel-12_eerste-helft_zw.pdf deel 12: Epiloog, eerste helft], Leiden: Martinus Nijhoff, 1988, p. 549, beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland. [https://web.archive.org/web/20210701191421/http://loe.niod.knaw.nl/grijswaarden/De-Jong_Koninkrijk_deel-12_eerste-helft_zw.pdf Gearchiveerd] op 1 juli 2021.</ref>

== Biografie ==
=== Familie ===
Seyss werd in het voormalig Duitstalige stadje Stannern (thans [[Stonařov]]) in zuidwestelijk [[Markgraafschap Moravië|Moravië]], provincie van de multi-etnische [[dubbelmonarchie]] [[Oostenrijk-Hongarije]], geboren als zoon van de docent [[klassieke talen]] Emíl Zajtich (later Emil Seyß, daarna Seyss-Inquart, geboren te [[Jarosław|Jaroslau]], [[Galicië (Centraal-Europa)|Galicië]] in 1840 en overleden in [[Wenen]] in 1920)<ref>Biographisches Lexikon zur Geschichte der [[Bohemen|böhmischen Länder]] (2003), Volume 4 Door Heribert Sturm, Ferdinand Seibt, Slapnicka, p. 53</ref> en diens echtgenote Auguste Hyrenbach. Zijn vader was deels van Tsjechische afkomst, zoals vele Duitstaligen in deze regio, en [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholiek]] van geloof, terwijl zijn moeder uit een voornamelijk [[Duitsers|etnisch Duits]] geslacht kwam en het [[Lutheranisme|protestants-lutherse]] geloof aanhing.<ref>[http://www.wbmagazin.de/Archive_2007/November_2007.html WB MAGAZIN (November 2007).]{{dode link|datum=augustus 2017 |bot=InternetArchiveBot}}</ref> Seyss-Inquart was het zesde kind, zijn oudere broers en zussen waren Hedwig, Richard († 1941, was [[Pedagogiek|gepromoveerd in de opvoedkunde]], justitieel directeur van de jeugdgevangenis [[Wenen]]-[[Simmering]] tot 1939 en gold als zachtaardige jeugdwerker),<ref>[https://web.archive.org/web/20140426233641/http://www.memorial-ebensee.at/de/images/stories/WWWRun-Ordner/BetrifftWiderstand/Nr.75.pdf Memorial Ebensee, Nr 75, 'Richard Seyss-Inquart galt als gütiger Pädagoge']</ref> Irene, Henriette en Robert.

In 1907 verhuisden zijn ouders met hun gezin naar [[Wenen]]. In de Oostenrijkse rijkshoofdstad liet vader Emil onder invloed van de liberaal-nationalistische Duitse tendensen (zie [[Georg von Schönerer]]) de Tsjechische naam Zajtich - die hij al vóór 1900 als ''Seyß'' had gevoerd en geschreven - in datzelfde jaar tegen een aanzienlijk bedrag officieel in het Duitser klinkende ''Seyss-Inquart'' veranderen. Seyss-Inquart sr. probeerde daarmee zijn [[Slavische volkeren#Westelijke Slaven|West-Slavische]] wortels te verbergen, hoewel hij deze gemeen had met vele leidende [[Nazi|nationaalsocialisten]] in het multiculturele Wenen.

In 1911 leerde Arthur zijn latere partner [[Gertrud Seyss-Inquart-Maschka|Gertrud Maschka]] kennen. Het paar trouwde in 1916 en kreeg drie kinderen: Ingeborg Caroline Auguste (1917), Richard (1921) en Dorothea (1928).

=== Vroege carrière ===
[[Bestand:Arthur Seyss-Inquart (1925).jpg|thumb|Arthur Seyss-Inquart (1925)]]
Hij studeerde [[Rechtsgeleerdheid|rechten]]. Zijn tweede en laatste juridische staatsexamen deed hij met goed gevolg in 1917 op 25-jarige leeftijd. Tijdens de [[Eerste Wereldoorlog]] vocht hij als militair in het [[Oostenrijk-Hongarije|Oostenrijks-Hongaarse]] leger in [[Keizerrijk Rusland|Rusland]], [[koninkrijk Roemenië|Roemenië]] en [[Italië]]. Met een zware verwonding aan een van zijn benen keerde hij van het front terug.{{Bron?||2018|02|06}} Daardoor zou hij altijd mank blijven lopen (volgens andere verhalen door een val bij het bergbeklimmen of door een motorongeluk{{Bron?||2018|02|06}}). Toen Oostenrijk tegen het einde van die oorlog veranderde, pakte hij zijn studie in de rechten weer op (die hij al voor de oorlog was begonnen) en werd jurist. In de jaren twintig en dertig was hij werkzaam als [[advocaat (beroep)|advocaat]]. Vanaf 1931 maakte hij deel uit van nazistische Oostenrijkse groeperingen. In 1934 begon zijn politieke loopbaan toen hij medewerkend lid werd van het [[regering|kabinet]] van [[Engelbert Dollfuss]]. Seyss was slechts passief betrokken bij de geslaagde nazimoordaanslag op de katholieke en antinazistische Oostenrijkse [[Bondskanselier (Oostenrijk)|bondskanselier]] Dollfuss in datzelfde jaar. Deze moordaanslag werd met geheime steun van Duitsland voltrokken, terwijl de Italiaanse dictator [[Benito Mussolini|Mussolini]] toen nog vijandig tegenover de nazi's stond en het [[Corporatisme|corporatistische]] Oostenrijk te hulp wilde schieten in geval van een Duitse inval.

=== Anschluss ===
[[Bestand:Bundesarchiv Bild 119-5243, Wien, Arthur Seyß-Inquart, Adolf Hitler.jpg|thumb|links|Seyss-Inquart naast Hitler, en verder o.a. Himmler en Heydrich, tijdens de Anschluss in Wenen (1938)]]
In [[1938]] werd hij onder de enorme druk en dreiging van de [[nazi-Duitsland|Duitse]] dictator [[Adolf Hitler]] tot minister van Binnenlandse Zaken in het Oostenrijkse kabinet van [[Kurt Schuschnigg]] benoemd.

In datzelfde jaar speelde hij een belangrijke rol bij de aansluiting (de zogeheten ''[[Anschluss]]'') van Oostenrijk bij Duitsland (zgn. Groot-Duitse oplossing). Onder dwang en dreiging van de zijde van de nationaalsocialistische Duitse Rijksregering benoemde president van Oostenrijk [[Wilhelm Miklas]] hem midden maart 1938 tot [[bondskanselier (Oostenrijk)|bondskanselier]], waarna hij de Duitse troepen zonder enige militaire tegenstand binnen liet trekken. Seyss-Inquart was slechts een paar dagen bondskanselier. Hitler benoemde hem zeer kort daarna tot rijksstadhouder van het geannexeerde Oostenrijk (''Ostmark''), wat hij tot eind april 1939 bleef.

Op [[1 mei]] [[1939]] werd de Oostenrijkse regering opgeheven. Op diezelfde datum werd Seyss-Inquart rijksminister zonder [[portefeuille (taak)|portefeuille]], een functie die hij formeel tot het einde van de oorlog in 1945 bleef bekleden.

=== Plaatsvervanger van de gouverneur-generaal van het Generaal-gouvernement ===
Later in 1939, na de [[Poolse Veldtocht|inval in Polen]], werd hij ook plaatsvervanger van gouverneur-generaal [[Hans Frank (Duits oorlogsmisdadiger)|Hans Frank]] van het [[Generaal-gouvernement]] (het deel van Polen dat door nazi-Duitsland wel bezet, maar niet geannexeerd was).

=== Rijkscommissaris van Nederland ===
[[Bestand:Bundesarchiv Bild 121-1976, Arthur Seyß-Inquart.jpg|thumb|links|Seyss-Inquart spreekt de [[Ordnungspolizei]] toe in Den Haag (1940)]]
[[Bestand:Zomerwedstrijden van de Hitlerjugend en de Nationale Jeugdstorm - Spiegel der beweging nr. 9, item 6 48514.webm|{{largethumb}}|Bioscoopjournaal uit 1941. NSB-propagandafilm over een sportfestijn in Den Haag waaraan leden van de Hitlerjugend en de [[Nationale Jeugdstorm]] meedoen. De tweede dag arriveert Seyss-Inquart om de manifestatie bij te wonen. De Rijkscommissaris reikt ook de prijzen uit.]]
[[Bestand:DeNederlandscheWetboeken1940-supplement-blz-1-G-page2+3.jpg|thumb|Pagina 1 van de door Hitler ingestelde decreten met links de Duitstalige verordening en rechts de Nederlandse vertaling. Dit supplement was achter in het wetboek toegevoegd.]] In 1940 werd hij [[Reichskommissar|rijkscommissaris]] (officieel voluit ''Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete'') van het door de Duitsers bezette [[Nederland]] en in de [[Ridderzaal]] officieel door de Duitse [[Wehrmacht]]generaals, Nederlandse en Duitse ambtenaren ingehuldigd. Deze verplaatsing van Wenen naar Den Haag werd overigens door velen als degradatie gezien. Seyss stond binnen de [[Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij]] (NSDAP) als te gematigd bekend om de 'joodse problematiek' in Wenen op te lossen. De aanstelling werd als decreet aan de [[Nederlandsche wetboeken]] toegevoegd onder 'decreet 1, artikel 6'.

Eerst probeerde hij met zachte hand de Nederlanders voor het nationaalsocialisme te winnen, onder meer door publieke optredens, strikte normen voor Duitse soldaten en het oprichten van Duits-Nederlandse vriendschapsinitiatieven. Hij was vanaf het begin van de bezetting regelmatig in de [[Polygoonjournaal]]s te zien waar hij zich als weldoener en kindervriend presenteerde. Het Polygoonjournaal diende in de eerste plaats als instrument om de activiteiten van [[Gleichschaltung|gelijkgeschakelde instellingen]], zoals de [[Nederlandse Opbouwdienst]] en [[Winterhulp Nederland]], onder de aandacht van het Nederlandse bioscooppubliek te brengen. Waarschijnlijk had hij verwacht dat de meeste Nederlanders zijn "uitgestoken hand" zouden aanpakken. Maar dat gebeurde niet en na de [[Februaristaking]] in 1941 voerde ook Seyss-Inquart - die onder druk werd gezet door de SS - de Duitse onderdrukking sterk op. Toen de [[Tweede Wereldoorlog|oorlog]] langzamerhand verloren was, trad hij steeds harder en fanatieker op tegen het Nederlandse ondergrondse [[verzetsbeweging|verzet]]. Verschillende keren heeft hij wel geprobeerd om harde wraakmaatregelen van de [[Schutzstaffel|SS]] uit te stellen of te verbieden, wat vanwege [[Heinrich Himmler|Himmlers]] invloed steeds moeilijker werd.

In december 1942 werd het gerucht verspreid dat zijn dochter door verzetsstrijders ontvoerd was. Seyss-Inquart had de waarschuwing gekregen dat zijn dochter hetzelfde lot zou ondergaan als een gijzelaar terechtgesteld werd. Er was twijfel over de juistheid van het gerucht, maar het was een feit dat er in die maanden geen enkele gijzelaar [[fusillade|gefusilleerd]] werd. Het gerucht was waarschijnlijk vals. Dit is wel een concreet plan geweest, zoals staat beschreven in het boek "Oorlog in een dorp aan de IJsel" door Piet Willemsens. Het plan is op verzoek van andere verzetsgroepen afgeblazen omdat de repercussies en het risico te groot zouden zijn.

Hij was verantwoordelijk voor de deportatie van meer dan honderdduizend [[Joden]] naar de [[concentratiekamp]]en en [[vernietigingskamp]]en. Hoewel hij wist van de [[Jodenvervolging]]en en werkkampen (onder meer Westerbork), beweerde hij tijdens het [[Proces van Neurenberg]] dat, als hij op de hoogte was gebracht van het bestaan van daadwerkelijke vernietigingskampen in [[Oost-Europa]], hij alles zou hebben gedaan om deze [[deportatie]]s te voorkomen. Bij [[Heinrich Himmler|Himmler]] heeft hij verschillende pogingen ondernomen om een einde te maken aan de Jodenvervolgingen met als argument dat dit tijdens de oorlog alleen maar tot onnodige onrust leidde, in de materiële productie en onder de "Arische" bevolking. Hij verzette zich echter niet daadwerkelijk tegen zijn superieuren.

Toen in september 1944 de [[Spoorwegstaking van 1944|spoorwegstaking]] uitbrak, verbood Seyss als represaille de [[binnenvaart]], waardoor de bevoorrading van Holland kwam stil te liggen. De [[hongerwinter]] in West-Nederland kan daarom aan Seyss worden verweten, hoewel anderen de schuld geven aan de stakingsoproep van premier [[Pieter Gerbrandy|Gerbrandy]].{{feit|Wie stelt het ene respectievelijk het andere?|2021|10|31}} In de laatste dagen van de oorlog was Seyss-Inquart persoonlijk betrokken bij onderhandelingen met de [[Geallieerden (Tweede Wereldoorlog)|geallieerden]] over [[Operatie Manna|voedseldroppings]] in de grote steden van West-Nederland. Tijdens een [[Akkoord van Achterveld|ontmoeting in Achterveld]] op [[30 april]] [[1945]] weigerde Seyss-Inquart zich over te geven, terwijl hij wist dat de oorlog verloren was. Deze weigering leidde tot irritatie bij de Amerikaanse generaal [[Walter Bedell Smith]], die Seyss-Inquart de woorden toevoegde: "Jij wordt hoe dan ook doodgeschoten", waarop Seyss-Inquart antwoordde "Dat laat me koud". Hierop sprak Bedell Smith de woorden: "''Dat'' zal het zeker doen!"<ref>{{en}} [http://www.history.army.mil/books/wwii/civaff/ch28.htm United States Army in World War II: Civil affairs: soldiers become governors]. [https://web.archive.org/web/20210410230953/https://history.army.mil/books/wwii/civaff/ch28.htm Gearchiveerd] op 10 april 2021.</ref>

==== Woonplaats ====
Seyss-Inquart woonde tijdens zijn verblijf in Nederland gedurende de eerste helft van de bezetting op het landgoed [[Landgoed Clingendael|Clingendael]] te [[Wassenaar (gemeente)|Wassenaar]]. Hij liet daar onder meer de grafstenen van de hondengraven plat leggen uit angst dat zich [[sluipmoordenaar]]s achter die stenen zouden verstoppen. Ook liet hij tussen Clingendael en het Haagse [[landgoed Oosterbeek]] de [[Bunker van Seyss-Inquart (Wassenaar)|commandobunker]] bouwen die nog vlak naast de [[Julianakazerne]] te zien is. Deze als boerderij gecamoufleerde bunker van 61 bij 30 meter bevatte onder meer de werkkamer van Seyss-Inquart. Tijdens de tweede helft van de oorlog vertrok hij met zijn staf naar [[Apeldoorn (stad)|Apeldoorn]], waar hij zijn kantoor in een villa aan de Loolaan 554 vestigde, nadat hij er in de tuin een [[Bunker van Seyss-Inquart (Apeldoorn)|ondergrondse commandobunker]] had laten bouwen van 35 meter lang en 13,25 meter breed. Zelf ging hij met zijn gezin wonen in een geconfisqueerde villa aan de Parkstraat in [[Velp (Gelderland)|Velp]]. Na [[Dolle Dinsdag]] verhuisde hij met zijn gezin, vanwege de voortdurende en toenemende oorlogshandelingen in en rond Velp, naar [[Landgoed Spelderholt]] in [[Beekbergen]], waar het rustiger was.

==== Nieuw regeringscentrum ====
Reeds in 1942 besloot Seyss-Inquart dat [[Apeldoorn (stad)|Apeldoorn]] het nieuwe regeringscentrum moest worden, omdat hij een geallieerde invasie vanaf de kust vreesde.<ref>[https://www.gelderlander.nl/arnhem/van-ss-huis-tot-muur-van-mussert-ik-kan-niet-door-gelderland-rijden-zonder-nazi-erfgoed-te-zien~a34e27d4/] ''Van SS-huis tot Muur van Mussert: 'Ik kan niet door Gelderland rijden zonder nazi-erfgoed te zien''', De Gelderlander, 3 mei 2019. [https://web.archive.org/web/20200513041720/https://www.gelderlander.nl/arnhem/van-ss-huis-tot-muur-van-mussert-ik-kan-niet-door-gelderland-rijden-zonder-nazi-erfgoed-te-zien~a34e27d4/ Gearchiveerd] op 13 mei 2020.</ref> De belangrijkste onderdelen van zijn regering verplaatste hij vanaf 1943 daarheen, zoals zijn kantoor en staf, en de SS- en politierechtbank (SS- und Polizeigericht X) in [[Velp (Gelderland)|Velp]]. Pas toen de geallieerden vanuit het zuiden Nederland binnentrokken, verhuisde [[Hanns Rauter|Rauter]] met zijn staf in de tweede helft van september 1944 naar Apeldoorn.<ref>[[Media:N.K.C.A. in 't Veld - De SS en Nederland Documenten uit de SS-archieven 1935-1945 - Deel II 1943-1945.pdf|''De SS en Nederland Documenten uit SS-archieven 1935-1945 DEEL II'']], blz. 1329</ref> Voorts vestigden in 1943 de [[Hoge Raad der Nederlanden|Hoge Raad]] zich in [[Nijmegen]] en de [[Ordnungspolizei]] (Grüne Polizei) zich in [[Arnhem]], terwijl diverse departementen hun intrek in de statige panden in Apeldoorn namen.<ref>Vlasblom, M.; ''Beladen erfgoed vertelt een verhaal'', Bezettingsbestuur, blz. 49, KLEI06, 2018</ref>

==== Ontsnappingspoging en arrestatie ====
Direct na de [[Capitulatie (overgave)|capitulatie]] van de Duitsers in Nederland op 4 mei 1945, vertrok hij aan boord van een [[torpedobootjager]] die naar [[Hamburg]] koers zette. Daar werd hij op 8 mei gearresteerd. Zijn bedoeling was te vluchten naar het nog door Duitsland bezette [[Noorwegen]], maar tijdens zijn verhoor op het hoofdkwartier van de Canadese opperbevelhebber Generaal [[Harry Crerar|Crerar]] verklaarde hij zich ter beschikking te hebben willen stellen aan Groot-Admiraal [[Karl Dönitz|Dönitz]], die na de zelfdoding van Hitler op 30 april 1945, als hoofd van de regering in [[Flensburg]] zetelde. Toen bleek dat de Duitsers in Noorwegen ook gecapituleerd hadden, vluchtte hij naar Hamburg.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMNIOD05:000164092:mpeg21:a0028] ''Seyss-Inquart zit'', De Typhoon, 12 mei 1945</ref> Hij werd terug naar Nederland overgebracht en dagen lang vastgehouden in een Engelse legertent op een voetbalveld in [[Delden (Overijssel)|Delden]], vlak bij zijn vroegere residentie, kasteel [[Twickel]]. Voor vooronderzoek werd hij daarna overgebracht naar het [[Luxemburg (land)|Luxemburgse]] oord met de codenaam "''[[Ashcan]]''" in Bad Mondorf, waar alle van [[Oorlogsmisdaad|oorlogsmisdaden]] [[verdachte]]n werden verzameld.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=seyss-inquart+delden&coll=ddd&sortfield=date&identifier=ddd:110611483:mpeg21:a0143&resultsidentifier=ddd:110611483:mpeg21:a0143] ''Mijn strop is gedraaid uit Hollandse hennep'', De Tĳd: Dagblad voor Nederland, 13 december 1967</ref>

=== Proces van Neurenberg ===
[[Bestand:Inquart crop.jpg|thumb|Arthur Seyss-Inquart als aangeklaagde tijdens een schorsing van zijn proces in Neurenberg]]
Seyss-Inquart werd door de geallieerden wegens zijn rol in de Anschluss en de bezetting van Polen onder internationale jurisdictie geplaatst en als een van de 22 ''major war criminals'' voor het [[Proces van Neurenberg|Internationale Militaire Gerechtshof]] in Neurenberg gedaagd. De Nederlandse regering, die geen partij was in Neurenberg, mocht punten voor de aanklacht aandragen bij de Franse aanklager bij het tribunaal. Er werd een nota van beschuldigingen opgesteld door de volkenrechtsdeskundige [[Jan Hendrik Willem Verzijl]], de oud-secretaris-generaal van Defensie J. Woltman en [[Nico Posthumus]] van [[NIOD|Oorlogsdocumentatie]].

De algemene aanklacht tegen de 22 verdachten bestond uit drie categorieën [[internationaal misdrijf|internationale misdrijven]], te weten
* [[misdrijven tegen de vrede]]
* [[oorlogsmisdrijven]] (in eigenlijke zin)
* [[misdaden tegen de menselijkheid]].

Er werden tegen Seyss-Inquart drie concrete aanklachten geformuleerd:<ref name="dejong12-1" />
# Hij had de [[Anschluss]] bevorderd, de min of meer geforceerde inlijving van Oostenrijk bij het Duitse Rijk in 1938
# Hij had deelgenomen aan een samenzwering tot het ontketenen van [[aanvalsoorlog|agressie-oorlogen]]
# Hij had opdracht gegeven tot oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid (of deze geleid, dan wel hieraan deelgenomen)
Deze punten bestreken drie van de vier soorten internationale misdrijven.

Op 1 oktober 1946 deed het hof uitspraak. Seyss-Inquart werd vrijgesproken van samenzwering tot of voorbereiding van agressie-oorlogen, en werd op de twee andere algemene punten (oorlogsmisdrijven en misdaden tegen de menselijkheid) schuldig bevonden. Hij werd ter dood veroordeeld, en het vonnis werd bekrachtigd door de [[Geallieerde Controleraad]]. In de nacht van 15 op 16 oktober 1946 werd hij, samen met andere nazi-kopstukken, door [[Ophanging (levensbeëindiging)|ophanging]] terechtgesteld. Zijn laatste woorden waren: "Ik hoop dat deze executie de laatste akte van de tragedie van de Tweede Wereldoorlog zal zijn en dat de les die uit deze wereldoorlog geleerd is, moge zijn dat vrede en begrip tussen de verschillende volkeren zal bestaan. Ik geloof in Duitsland."<ref>{{Citeer web|url=https://www.tracesofwar.nl/articles/1523/Slotverklaring-Arthur-Seyss-Inquart.htm|titel=Slotverklaring Arthur Seyys-Inquart|bezochtdatum=17 mei 2020|auteur=Arnold Palthe|achternaam=Palthe|voornaam=Arnold|datum=10 januari 2019|uitgever=Stichting Informatie Wereldoorlog Twee|taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210430103802/https://www.tracesofwar.nl/articles/1523/Slotverklaring-Arthur-Seyss-Inquart.htm|archiefdatum=30 april 2021|dodeurl=nee}}</ref>

In de vlak voor zijn dood geschreven brieven aan zijn [[pater]]-biechtvader ([[Bruno Spitzl]]) had de later herbekeerde katholieke Seyss-Inquart min of meer een schuldbekentenis afgelegd, vooral over zijn optreden tegen Nederlandse burgers en het toestaan van de Jodendeportaties naar Oost-Europa.

Zijn as werd verstrooid in de rivier de [[Isar (rivier)|Isar]] om te voorkomen dat zijn graf een samenkomstplaats voor oud-nationaalsocialisten zou worden.

== Decoraties ==
* [[Erekruis voor de Wereldoorlog#De drie uitvoeringen|Erekruis voor Frontstrijders in de Wereldoorlog]]<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART.">Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART.</ref>
* [[Gewondeninsigne|Gewondeninsigne 1939]] in zwart<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." /><ref name="Traces of War">[https://www.tracesofwar.nl/persons/79981/Seyss-Inquart-Arthur.htm Traces of War: Seyss-Inquart, Arthur. Geraadpleegd op 22 augustus 2020.] [https://web.archive.org/web/20211103114643/https://www.tracesofwar.nl/persons/79981/Seyss-Inquart-Arthur.htm Gearchiveerd] op 3 november 2021.</ref>
* ''[[Medaille Winterschlacht im Osten 1941/42]]''<ref name="Traces of War" />
* [[Gouden Ereteken van de NSDAP]]<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." /><ref name="Traces of War" />
* ''[[Danziger Kreuz]]'', 2e Klasse op 24 oktober 1939<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
* ''Landesorden''<ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research">{{en}}[https://web.archive.org/web/20000526195456/http://www.geocities.com/~orion47/REICH-GOVERNMENT/ReichskomHoll.html Wayback Machine: Axis Biographical Research, REICHSKOMMISSARIAT FÜR DIE BESETZTEN NIEDERLÄNDE, SEYSS-INQUART, Dr. jur. Arthur. Geraadpleegd op 22 augustus 2020.]</ref>
* ''[[Ehrendegen des Reichsführers-SS]]''<ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />
* ''[[SS-Ehrenring]]''<ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />
* [[Medaille ter Herinnering aan de 13e Maart 1938]]<ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" /><ref name="Traces of War" /><ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
* [[Kruis voor Oorlogsverdienste#Het Kruis voor Oorlogsverdienste in nazi-Duitsland en in de Bondsrepubliek Duitsland|Kruis voor Oorlogsverdienste]], 1e Klasse en 2e Klasse<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
* [[Signum Laudis]], zilver met [[Onderscheiding met zwaarden|Zwaarden]]<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
* [[Signum Laudis]], brons met Zwaarden<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
* [[Karel-Troepen-Kruis]]<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
* [[Gewondenmedaille (Oostenrijk-Hongarije)|Gewondenmedaille]] met 1 streep<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />
* [[Herinneringsmedaille voor Deelnemers aan de Wereldoorlog (Oostenrijk)|Herinneringsmedaille voor Deelnemers aan de Wereldoorlog]] met Zwaarden<ref name="Tixier 2019, p.SS OGRUF SEYSS-INQUART." />

== Bijnamen ==
Zijn naam werd door Nederlanders opzettelijk verbasterd tot (onder andere) ''Zes-en-een-kwart''.<ref>https://web.archive.org/web/20151208134449/https://www.verzetsmuseum.org/jongeren/klein_verzet/klein_verzet,spotliedjes</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151208144855/https://www.verzetsmuseum.org/museum/nl/kinderen/over-de-oorlog/digitale_expo/uitvindingen/uitvindingen,seyss-inquart</ref> In het Verzetsmuseum in Amsterdam is een voorbeeld te vinden van een sigarettendover, samengesteld uit Nederlandse munten ter waarde van 6,25 cent.<ref>[https://web.archive.org/web/20160129073817/https://www.verzetsmuseum.org/uploads/archive/achter_de_iconen/klein_verzet/zes_en_een_kwart_185.png]</ref>
<br />Ook werden bijnamen gebruikt als 'Seys Hinkelepink', 'Seyss Hinkwat' en 'Judas Mankabenus'.<ref>http://historiek.net/arthur-seyss-inquart-1892-1946/66184/</ref> Deze bijnamen refereren aan het feit dat Seyss-Inquart mank liep.

== Zie ook ==
* [[Reichskommissariat Niederlande]]

{{Appendix|1=alles|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Arthur Seyss-Inquart}}
* ''Arthur Seyss-Inquart: het leven van een Duits onderkoning in Nederland'', [[Henk Neuman]] (1967)
* {{Citeer boek
| achternaam = Tixier
| voornaam = Thierry
| auteurlink =
| medeauteurs =
| datum = 2019
| titel = Allgemeine SS - Polizei - Waffen-SS Volume 3
| hoofdstuk =
| uitgever =
| plaats =
| ISBN = 978-1-326-84038-9
| NUR =
| pagina's = SS OGRUF (Geen pagina vermelding)
| taal = fr
| URL =
| bezochtdatum = 22 augustus 2020
}}
----
{{References}}
}}

{{Commonscat|Arthur Seyß-Inquart}}
{{Wikiquote|taal=en|Arthur Seyss-Inquart}}
{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Bondskanselier (Oostenrijk)|Bondskanselier van Oostenrijk]]<br />1938
| vorige = [[Kurt Schuschnigg]]
| volgende = [[Karl Renner]] (1945)
}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Lijst van Duitse ministers van Buitenlandse Zaken|Rijksminister van Buitenlandse Zaken van Duitsland]]<br />1945
| vorige = [[Joachim von Ribbentrop]]
| volgende = [[Lutz Schwerin von Krosigk]]
}}
{{EindOpvolging}}
{{Navigatie commissarissen-generaal Nederland Tweede Wereldoorlog}}
{{Navigatie processen Neurenberg}}
{{Navigatie bondskanseliers Oostenrijk}}

{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Seyss-Inquart, Arthur}}
[[Categorie:Bondskanselier van Oostenrijk]]
[[Categorie:Duits minister van Buitenlandse Zaken]]
[[Categorie:Oostenrijks geëxecuteerd persoon]]
[[Categorie:Holocaustpleger]]
[[Categorie:Oostenrijks minister van Binnenlandse Zaken]]
[[Categorie:Geëxecuteerd NSDAP-lid]]
[[Categorie:Oostenrijks advocaat]]
[[Categorie:Oostenrijks minister]]
[[Categorie:Oostenrijks persoon in de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:Oostenrijks persoon in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:Reichskommissar]]
[[Categorie:Rijkscommissariaat Nederland]]

Arthur Seyss-Inquart - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd