Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-17T06:07:41Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

'''Arnold I Huyn van Amstenrade''' (omstreeks [[1470]] - voor [[24 januari]] [[1549]]), ook wel ‘’Arndt’’ genoemd, noemde zich [[Heer_(feodalisme)|heer]] van [[Geleen]]. Hij was de zoon van Gerard [[Huyn van Amstenrade]] en van Agnes van Printhagen. Hij was genoemd naar zijn grootvader Arnold van Printhagen. De naam Arnold was nadien kenmerkend voor de Geleense tak van de familie [[Huyn]].

== Huwelijk en kinderen==
Arnold huwde twee maal. In [[1517]] trouwde hij met Catharina van (den) Bongard. Enige jaren later stierf zij kinderloos. Arnold I was op dat moment ongeveer 50 jaar oud. Hiermee bestond de kans dat de Geleense tak uit zou sterven. 
Zijn broer [[Caspar Huyn]], van de tak [[kasteel Rivieren|Rivieren]], had een ongeveer 25 jaar oude schoonzus [[Barbara van Maschereil]], ook wel ''Henrica'' genoemd. Zij was een dochter van [[Hendrik van Maschereil]], heer van Belligoy of Balgoy, en van [[Yolanda van Oy]]. 
Arnold en Barbara huwden elkander in [[1528]]. Kinderen uit dit tweede huwelijk waren:
*[[Arnold II Huyn van Amstenrade]]
*Agnes Huyn van Amstenrade, gehuwd met Gerard van Imstenraedt, heer van [[Mheer]], overleden [[1 maart]] [[1572]], begraven in de kerk van Mheer.
*Maria Huyn van Amstenrade, volgens contract van [[23 januari]] [[1556]] gehuwd met [[Arnold Schenck van Nydeggen]], heer van [[Hillenraad]].

== Erfenis en verpanding ==
[[Afbeelding: Printhagewkped06.jpg|thumb|300px|hoeve te Printhagen]]
Bij de dood van zijn vader, Gerard Huyn van Amstenrade, omstreeks [[1510]], erft Arnold de [[Jansmolen|molen]] bij [[kasteel Jansgeleen|Jansgeleen]] en vermoedelijk de twee [[boerderij|hoeven]] van [[Printhagen]]. 
In [[1514]] werd hij beleend met de ''Hoef toe Geleen''. Dit is de hoeve Genhoof in de [[Spaubeek]]se wijk Hoeve. 
Tussen [[1519]] en [[1533]] leende Arnold de familie Van Lieck in totaal 1.220 Overlandse Rijnse goudgulden met als onderpand hun erfgoed te [[Hof Musschenbroek|Musschenbroek]]. Arnold werd nooit eigenaar van dit landgoed, maar was er pandheer van.

== Uitbreiding van zijn landen ==
Vanaf [[1514]] was Arnold bezig om zijn bezittingen in ''Gelene'' (Geleen) verder uit te breiden. Op [[14 juni]] [[1531]] ruilde Arnold vier [[bunder]] [[Akker (landbouw)|akkerland]] met de [[ridder_(ridderorde)|ridders]] van de [[Duitse Orde]], die bij de in hun bezit zijnde [[Biesenhof]] en de hoeve Ten Eijsden met vier bunder in één stuk dichter bij [[Kasteel Jansgeleen|''huys ende hoef van Here Johans Geleen'']] gelegen.

In [[1534]] kocht Arnold van de familie [[Rode van Opsinnich]] het leenhof (de mankamer), verbonden aan [[Kasteel Jansgeleen|Heer Jansgeleen]], waaraan 44 grote en 44 kleine lenen, meestal onder Spaubeek, [[Schinnen_(plaats)|Schinnen]] en [[Nuth_(plaats)|Nuth]] leenroerig waren. Onder andere Stammenderhof hoorde hierbij.

In [[1541]] verwierf Arnold de Bergerhof van Floris I van Palant. Deze hof lag tussen Driessche en [[Grijzegrubben]] en is voor [[1880]] afgebroken. Alleen de Bergerwerg bij hof Driessche herinnert nog aan het bestaan van de Bergerhof.

=== Aankoop van Heer Jansgeleen ===
[[Afbeelding:St-JansGeleen.jpg|thumb|300px|kasteelhoeve Heer Jansgeleen.]]Het kasteel van Heer Jansgeleen werd van voor [[1460]] tot na [[1538]] in [[leen (feodalisme)|leen]] van [[Land van Valkenburg|Valkenburg]] gehouden door het riddergeslacht Rode van Opsinnich. Omdat de betaling van de renten van de lening aan de familie [[Hof Musschenbroek| Leeck]] (Lieck) op Heer Jansgeleen plaats moest vinden, kan hieruit worden opgemaakt dat Arnold hier reeds vanaf [[1519]] woonde. Op dat moment was alleen de molen eigendom van Arnold. 
De familie Rode van Opsinnich bleef tot na 1538 eigenaar van Heer Jansgeleen, maar op [[14 oktober]] [[1544]], na het overlijden van Dirk Rode van Opsinnich, verwerft Arnold het volledige bezit van dit goed. Arnold was toen ongeveer 75 jaar oud. Onder de familie Huyn gaat het kasteel de benaming [[Kasteel Sint-Jansgeleen|Sint-Jansgeleen]] dragen.

== Bestuurlijke functie ==
Arnold was hiernaast ook bestuurlijk actief. In [[1534]] en [[1535]] was hij plaatsvervangend [[landdrost|drost]] van het [[land van Valkenburg]] en velde hij vonnis tegen drie [[anabaptisme|wederdoper]]s uit de [[Grensmaas Noord#Illikhoven en Visserweert|Visschersweert]].

In [[1539]] was Arnold met [[Jean de Maschereil]] van [[kasteel Wijnandsrade|Wijnandsrade]] [[Collatierecht|collator]] van de kerk van Schinnen. Op voordracht van Arnold werd [[Godard Hoen]] tot [[pastoor]] benoemd.

Op [[7 januari]] [[1541]] bevestigde de [[bisschop]] van [[Prinsbisdom Luik|Luik]] dat het [[patronaatsrecht]] van Spaubeek en Schinnen door [[Jan II Rode van Opsinnich]] aan Arnold Huyn was overgedragen.

=== Heer van Geleen ===
Alhoewel Arnold I zich heer van Geleen noemde, hij ondertekende als ''heer van Geleen'' in 1535 het huwelijksverdrag tussen [[Van Streithagen|Johan van Strijthagen]], [[stadhouder]] en voogd van het land van Valkenburg en [[Marije van Ghoyr]], dochter van Johan [[erfvoogd]] van Ghoyr (Ghoor) en heer van [[Eys]], was het feitelijk pas zijn zoon [[Arnold II Huyn van Amstenrade|Arnold II]] die heer van Geleen was. De heerlijkheid Geleen werd namelijk pas op [[20 januari]] [[1558]] verheven, na het overlijden van Arnold I.

== Overlijden ==
Voor 24 januari 1549 is Arnold overleden. Zijn weduwe, Barbara van Maschereil, stond namelijk op deze datum alle goederen die van Heer Jansgeleen afhankelijk waren, af aan haar zoon [[Arnold II Huyn van Amstenrade]].

== Zie ook ==
*[[Huyn]]

{{Appendix|2=
*Prof.dr. M.J.H.A. Schrijnemakers, ''Geschiedenis van Geleen'', deel 1, Stichting Cultuur Historische Uitgaven Geleen (SCHUG), Beek, 1998
*T. Beckers, ''Het riddergeslacht Huyn van Amstenrade en Geleen'', Stichting beschermd dorpsgezicht Amstenrade, Geleen, maart 1998
*W. Moonen, ''Brunssum de eeuwen door'', Heerlen, 1952
*P.C. Molhuysen, P.J. Blok en Fr.K.H. Kossmann, ''Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek'', Leiden 1930; hierin specifiek het artikel door J. Verzijl
*P. Elisaeus Mckenna, ''Het grafelijk geslacht Huyn van Amstenrade en Geleen'', Sittard, 1928
{{References}}
}}

[[Categorie:Heer van Geleen]]
[[Categorie:Huis Huyn]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 15e eeuw|Huyn, Arno]]

Arnold I Huyn van Amstenrade - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"