Colani: Tekst vervangen - "17e" door "17^e"

2024-11-23T16:49:09Z

Tekst vervangen - "17e" door "17e"

Nieuwe pagina

{{Infobox persoon
| naam = Carolus van Brussel
| afbeelding =
| onderschrift =
| volledige naam =
| geboortenaam = Antonius van Arenberg
| bijnaam =
| geboorteplaats = [[Brussel (stad)|Brussel]]
| geboortedatum = 21 januari 1593<ref name="geboortedatum">In de [http://kasteelvanvorselaar.be/kasteel-van-vorselaar/geschiedenis/ ''Geschiedenis van het kasteel van Arenberg''] wordt 23 januari 1593 als geboortedatum vermeld.</ref>
| sterfplaats = Brussel
| sterfdatum = 5 juni 1669
| doodsoorzaak = Slepende ziekte
| nationaliteit =
| land =
| beroep = Kapucijnenmonnik
| bekendvan =
| algemeennaam1 =
| algemeen1 =
| algemeennaam2 =
| algemeen2 =
| tijdvak1 = Bij geboorte
| functie1 = Prins van Arenberg & Graaf van Seneghem
| tijdvak2 = Maart 1616
| functie2 = Kapucijnenmonnik
| tijdvak3 = Functies
| functie3 = • Architect
| tijdvak4 =
| functie4 = • Astronoom
| tijdvak5 =
| functie5 = • Schrijver (Biograaf)
| tijdvak6 =
| functie6 =
| tijdvak7 =
| functie7 =
| tijdvak8 =
| functie8 =
| tijdvak9 =
| functie9 =
| partners =
| kinderen =
| religie =
| politieknaam =
| politiek =
| politieknaam1 =
| politiek1 =
| politieknaam2 =
| politiek2 =
| overignaam1 =
| overig1 =
| overignaam2 =
| overig2 =
| zieook =
| website =
| handtekening =
| portaal =
| extra portaal =
}}
'''Anton van Arenberg''', kloosternaam; '''broeder Karel (Carolus van Brussel)''' ([[Brussel (stad)|Brussel]], [[21 februari]] [[1593]]<ref name="geboortedatum" /> — aldaar, [[5 juni]] [[1669]]), was een 17e-eeuwse adellijke [[kapucijnen]]monnik, architect, [[astronoom]] en [[biografie|biograaf]].

== Levensloop ==
=== Afkomst ===
Anton van Arenberg was de vijfde zoon<ref>De [http://kasteelvanvorselaar.be/kasteel-van-vorselaar/geschiedenis/ ''Geschiedenis van het kasteel van Arenberg''] vermeldt Anton van Arenberg als '''zesde''' zoon van Charles de Ligne, in de plaats van vijfde zoon.</ref> van de edelman [[Karel van Arenberg|Karel van Arenberg (Charles de Ligne)]] (1550-1616) en van Anne-Isabelle de Croÿ-Chimay<ref>Bron: {{Citeer web | url = http://genealogy.euweb.cz/ligne/ligne4.html | titel = Guillaume de Ligne | bezochtdatum = | auteur = | achternaam = | voornaam = | auteurlink = | medeauteurs = | datum = | formaat = | werk = Genealogy Euweb | uitgever = | paginas = | taal = en | archiefurl = | archiefdatum = | dodeurl = | citaat =}}</ref>. Anton's vader was de [[Huis Arenberg|prins van Arenberg]], graaf van Arenberg, [[Huis Croÿ|hertog van Croÿ]] en [[Hertogdom Aarschot|heer van Aarschot]].

=== Kapucijn ===
Anton was begiftigd met alle voordelen van zijn hoge afkomst; rijkdom, opvoeding en studie. Maar hij verzaakte aan de wereld waar hij de titel droeg van [[Graaf (titel)|graaf]] van [[Seninghem|Seningem]] en tooide zich in het kapucijnenklooster van [[Leuven]] op (3 of) 4 maart 1616 met een nederig kapucijnenhabijt<ref>Het kapucijnenklooster in Leuven was gelegen aan de rivier : ''de [[Voer (rivier in Vlaams-Brabant)|Voer]]''. Het verdween in 1802. Heden ten dage ligt de [[Kruidtuin Stad Leuven|Kruidtuin van Leuven]] op die plaats.</ref>,<ref>Bron: {{Citeer boek | achternaam = [[Edward Van Even|Van Even]] | voornaam = Edward | auteurlink = | medeauteurs = | datum = 1895 | titel = Louvain dans le Passé et dans le Présent | hoofdstuk = Le Couvent des Capucins | uitgever = Aug. Fonteyn | plaats = Leuven | ISBN = | NUR = | pagina's = blz 495-496 | taal = fr | URL = | bezochtdatum =}}</ref>.
In overeenstemming met het gebruik dat in alle religieuze orden van toepassing was, deed hij afstand van de naam die hem bij de geboorte gegeven was, en verving hij deze door een andere, met name: Karel<ref>'''Karel''' was ook de naam van zijn voordien op jonge leeftijd overleden broer: Karel van Arenberg (Charles d'Arenberg) ([[Barbençon]] 13 november 1588, Rome 21 april 1613).</ref>.
Na zijn opleiding voor het priesterschap werd pater Karel een der meest vlijtige leden van de orde. Zijn hoge afkomst vergetende, wijdde hij zich met evenveel zelfverloochening als toewijding aan de christelijke deugden. Alle tijd die niet werd ingenomen door de plichten van het religieuze leven, besteedde hij aan de studie. Spoedig verwierf hij een diepgaande kennis van de [[theologie]] en de [[Bijbel (christendom)|Heilige Schrift]].
Zijn inzicht, liefdadigheid, nederig en apostolisch leven evenals zijn voorzichtigheid in de moeilijke omstandigheden voortvloeiende uit de beroering van die tijd, schonken hem de achting en het vertrouwen van zijn medebroeders. Dezen gelasten hem achtereenvolgens met de functie van huismeester, [[provinciaal]], afgevaardigde en algemeen overste van hun instellingen in de [[Spaanse Nederlanden]]. 
De groothertogen [[Albrecht van Oostenrijk]] en [[Isabella van Spanje]], die hem vereerden met een bestendige vriendschap, bodem hem een bisschopszetel aan, en [[paus Innocentius X]] toonde zich bereid om er de [[Kardinaal (geestelijke)|purperen kardinaalsmantel]] aan toe te voegen, maar alle pogingen om hem te halen uit de nederige toestand die hij vrijwillig gekozen had, bleven zonder gevolg. 
Benevens een zeer uitgebreide theologische kennis, had broeder Karel een zelden geziene welsprekendheid. Daarvan leverde hij in 1624 een overtuigend bewijs. Isabella van Spanje was na de dood van haar echtgenoot Albrecht van Oostenrijk in opdracht van koning [[Filips IV van Spanje|Filips IV]], in 1622 landvoogdes der Zuidelijke Nederlanden geworden. Ze organiseerde in de hofkapel jaarlijks een 48 uren durende retraite, om van de hemel de zegening te bekomen voor de trouw gebleven provincies. Deze retraite begon op [[Palmzondag]] 1623 en ving aan met een redevoering in het Spaans, doorspekt met Latijnse citaten, en voorgedragen door een [[Italië|Italiaanse]] kapucijn: Hyacinth van [[Casali]]. Waarschijnlijk meer verwachtend van zijn gebaren dan van zijn rede, [[Zelfkastijding|geselde]] deze geestdriftige priester zichzelf herhaaldelijk met een [[Tuchtroede|roede]], en aan de slotrede gekomen perste hij zich met zoveel geweld een [[Doornenkroon (kroon van takken)|doornenkroon]] op het eigen hoofd, dat zijn gelaat terstond overvloedig met bloed bedekt was. De [[Spanje|Spaanse]] hofhouding was diep ontroerd, maar de aanwezige [[De Nederlanden in de Middeleeuwen|Belgen]] toonden een zeer duidelijke afkeur hetgeen ertoe leidde dat de [[infant]]e zichzelf verplicht achtte om het jaar daarop de Italiaanse prediker te vervangen door frater Karel. Deze laatste kweet zich met een buitengewoon succes van zijn taak; door zijn verheven moraal, zijn vroomheid, zijn overredende en zoete welbespraaktheid raakte hij alle harten. De hofkapel bleek te klein om alle toegestroomde luisteraars een plaats te geven en onder de meest volhardende aanwezigen bemerkte men de [[Nuntius|apostolische nuntius]]: François de Balneo, de [[Aartsbisdom Mechelen-Brussel|aartsbisschop van Mechelen]]: [[Lijst van aartsbisschoppen van Mechelen-Brussel|Jacobus Boonen]] en de aartsbisschop van [[Caesarea (Maritima)|Caesarea]] die tevens groot[[aalmoezenier]] was van de [[Lijst van landvoogden van de Nederlanden#Habsburgse Nederlanden (1482-1700)|landvoogdes]].

=== Architect ===
[[Bestand:Couvent des capucins de Tervuren.jpg|thumb|400px|{{center|[[Kapucijnenklooster van Tervuren]]}}]]

Maar pater Karel was niet alleen een diepzinnige theoloog, een verlicht bestuurder en een welsprekende [[Prediker (woordverkondiger)|prediker]]; hij was bovendien een zeer begaafde [[architect]].

Nadat hij van Isabella in [[Tervuren]] een terrein ter beschikking had gekregen, nabij de toegang tot het [[Zoniënwoud]], liet hij er [[Kapucijnenklooster van Tervuren|een klooster]] optrekken waarvoor hijzelf de plannen had getekend. Rondom liet hij kreupelbosjes, planten en vijvers aanleggen die er -naar de woorden van [[Jean-Noël Paquot|Paquot]]- een mooi kluizenaarsoord van maakten. Het klooster, waarvan de bouw in 1626 aanving, werd het jaar nadien afgewerkt. Broeder Karel werd er de eerste [[gardiaan]].

Op het uiteinde van de tuin stond een klein gebouw waar infante Isabella -een strenge vroomheid verenigend met de kwalificatie van een hooggeplaatste vrouw- zich jaarlijks afzonderde voor de beoefening van een geestelijke retraite. Ze sliep er op een rieten vlechtwerk met slechts een dikke eiken stronk als hoofdkussen.

[[Bestand:EnghienParkEnde17Jh.jpg|thumb|400px|{{center|Het vermaarde [[park van Edingen]] op het einde van de 17e eeuw.}}]]

Pater Karel ontwierp ook de tuinen van het [[Park van Edingen#Onder de Arenbergs|Park van Edingen]] die destijds tot de mooiste van Europa werden gerekend.

In 1650 had Antoon van Arenberg opnieuw de gelegenheid om zijn architecturale kennis te benutten, ditmaal voor het tekenen van de plans en het leiden van de werkzaamheden, in verband met de bouw van de kloosterkerk der kapucijnen te Brussel. Hiervoor schonk zijn broer [[Filips Karel van Arenberg|Filips Karel]] een gift ten bedrage van 30.000 [[Nederlandse gulden|florijnen]]. De stadsmagistraten schonken een gift van 3.000 patagon<ref>'''Patagon''' : voormalige Vlaamse zilveren munt, ter waarde van ongeveer twee gulden.</ref>.
[[Leopold Willem van Oostenrijk|Aartshertog Leopold Willem]], landvoogd der [[Zuidelijke Nederlanden]] van 1647 tot 1656, legde op maandag, 20 maart 1651, de [[Eerstesteenlegging|eerste steen]]. Een jaar en vier maanden later, op 14 juli 1652, volgde de [[wijding]] door Jacques de la Torre, aartsbisschop van [[Efeze|Ephese]] en [[Apostolisch vicariaat|apostolisch vicaris]] van [[Graafschap Holland|Holland]].

Toen Pater van Arenberg twee jaar eerder (in 1650) in [[Rome (stad)|Rome]] was (ter gelegenheid van een algemene vergadering van zijn orde), had hij van [[paus Innocentius X]] een aantal lijken van [[Martelaar (christendom)|martelaren]] bekomen, die gevonden waren in de [[Catacomben van Rome|Romeinse catacomben]]. In afwachting van de bouw van de Brusselse Kapucijnenkerk, waren deze stoffelijke overschotten tijdelijk ondergebracht in de [[Kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele|Sint-Goedelekerk]]. Anno 1652, na de afwerking van de hogergenoemde Kapucijnenkerk, brak het moment van de definitieve overbrenging aan. Dit gebeurde op 22 juli 1652 met groot religieus vertoon.

=== Schrijver ===
In weerwil van zijn actief en vermoeiend leven, vond pater Van Arenberg in zijn intellectuele kracht en onverdroten ijver een middel om literaire werken te verwezenlijken. Deze waren bedoeld om eerbied en glorie op te wekken voor zijn orde, en om de aanvallen van de tegenstanders der orde van antwoord te dienen. 
In 1640-1642 publiceerde hij te [[Keulen (stad)|Keulen]], bij Constantin Munich, een werk in het Latijn, met als titel : « ''Flores Seraphici ex amœnis Annalium hortis admodum R. P. F. Zachariæ Boverii, ordinis FF. minorum S. Francisci capucinorum definitoris generalis, collecti; sive icones, vitæ et gesta virorum illustrium (qui ab anno 1525 usque ad annum 1612, in eodem ordine miraculis ac vitæ sanctitate claruere) compendiose descripta. Auctore R. P. F. Carolo de Arenberg, Bruxellensi, ejusdem ordinis prædicatore'' ». Dit werk bestond uit twee boekdelen in één volume. Het eerste deel was gewijd aan de [[kapucijnen]] levend van 1525 tot 1580, en het tweede deel aan hen die leefden van 1580 tot 1612. Dank zij de vrijgevigheid van de familie Arenberg kon het boek versierd worden met magnifieke gravures. Reeds hetzelfde jaar werd het herdrukt te Antwerpen, en de derde druk verscheen in 1648 in Milaan. Het boek werd in het Spaans vertaald door pater Antoine d'Arnedo en in Madrid gepubliceerd in het voorjaar 1669. In 1992-1993 maakte de Italiaanse kunstenaar [[Mimmo Paladino]] (zie--> [[Italiaanse transavangarde|Italiaanse transavangarde (Transavanguardia Italiana)]]) 15 schitterende etsen met betrekking tot Flores Seraphici (uitgave van Waddington graphics te Londen).

Twee jaar na zijn eerste werk publiceerde pater van Arenberg bij dezelfde uitgever te Keulen, een beschrijvend boek over zijn orde, met de volgende titel: « ''Clypeus seraphicus, seu scutum veritatis in defensionem annalium fratrum minorum capucinorum'' ». Volgens een vermelding van Jean de Saint-Antoine (Biblioth. Francis., p. 251) verscheen dit boek in 1643. Foppens maakte er geen melding van, maar Paquot schrijft dat het ''Clypeus seraphicus'' wellicht in 1650 gepubliceerd werd.<ref>Bron: {{Citeer boek | achternaam = Thonissen | voornaam = J.J. | auteurlink = | medeauteurs = | datum = | titel = Biographie nationale de Belgique | hoofdstuk = Le Père Charles d'Arenberg | uitgever = | plaats = | ISBN = | NUR = | pagina's = | taal = fr | URL = https://fr.wikisource.org/wiki/Biographie_nationale_de_Belgique/Tome_1/ARENBERG,_le_P._Charles_D%E2%80%99 | bezochtdatum =}}</ref>.

=== Overlijden ===
Pater van Arenberg vierde in 1667 het jubileum van zijn vijftigjarig priesterschap.
Hij overleed na een slepende ziekte in het Brusselse klooster. Zijn assen werden er in de kapittelzaal bijgezet, onder een steen met de volgende inscriptie:

'''A. R. P. CAROLUS D’ARENBERG''' BRUXELLENSIS, JUBILARIUS, EX-PROVINCIALIS, DIFFINITOR ET COMMISSARIUS GENERALIS † ANNO 1669, 5 JUNII.

== Literatuur ==
*P. Frédégand, ''Étude sur le Père Charles d'Arenberg, frère-mineur Capucin (1593-1669)'', 1919

== Externe link ==
[http://kasteelvanvorselaar.be/kasteel-van-vorselaar/geschiedenis/ De geschiedenis van het kasteel van Arenberg] - Hoofdstuk: Pater Karel van Arenberg, geboren als Antoon van Arenberg.

{{Appendix|1=bron|2=*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=fr|titel=Antoine d'Arenberg|oldid=153453373|datum=20190120}}
*Artikel : [[Park van Edingen]]
*[http://kasteelvanvorselaar.be/kasteel-van-vorselaar/geschiedenis/ De geschiedenis van het kasteel van Arenberg.] - Hoofdstuk : Pater Karel van Arenberg, geboren als Antoon van Arenberg.
----
'''Voetnoten'''
{{References}}}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Arenberg, Anton}}
[[Categorie:Huis Arenberg|Anton]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 17e eeuw]]
[[Categorie:Kapucijn]]
[[Categorie:Zuid-Nederlands geestelijke (voor 1830)]]
[[Categorie:Zuid-Nederlands architect (voor 1830)]]
[[Categorie:Zuid-Nederlands wiskundige (voor 1830)]]
[[Categorie:17e-eeuws wiskundige]]
[[Categorie:Latijns schrijver]]

Anton van Arenberg - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "17e" door "17e"

Colani: Tekst vervangen - "17e" door "17^e"