https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Abt_%28abdij%29Abt (abdij) - Bewerkingsoverzicht2026-05-30T07:14:06ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Abt_(abdij)&diff=58846&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-02-08T16:16:40Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Zijbalk kloosters}}<br />
[[Bestand:Abbatia CIST Sbernadiensis 27a (cropped).jpg|miniatuur|Portret van Constantinus (Thomas) Schoen, O. Cist. (1861-1934) gemijterde [[Sint-Bernardusabdij (Bornem)|abt van St.-Bernardus]], [[Bornem]]]]<br />
Een '''abt''' indien mannelijk of '''abdis''' indien vrouwelijk is de leider, het hoofd, van een [[abdij]]. Tijdens het '''abbatiaat''' (bestuursperiode) is deze de ''[[primus inter pares]]'' onder de [[monnik (christendom)|monniken]] of [[Zuster (religie)|monialen]] en wordt in de hiërarchie gevolgd door de [[prior]]. In de werkzaamheden wordt de abt bijgestaan door de raad, een kleine groep monniken, onder wie de prior, die samen het dagelijks bestuur van de abdij regelen. De abt wordt zeker in de [[benedictijnen|benedictijnse]] traditie door de monniken zelf verkozen.<br />
<br />
Een abt kan een gemijterde of een niet-gemijterde abt zijn. In het eerste geval wordt hij kerkrechtelijk op hetzelfde niveau gezien als een [[bisschop]] en heeft de jurisdictie over de abdij, zoals een bisschop over een [[bisdom]]. Er is dan sprake van een zogenaamde exempte abdij.<br />
In vroeger tijden was het mogelijk dat een exempte abt de lagere wijdingen tot en met het subdiaconaat toediende aan de geestelijken in zijn machtsgebied, na het afschaffen van deze lagere wijdingen is dit alleen nog mogelijk door een bisschop.<br />
<br />
Bij de [[minderbroeders]] wordt de overste de [[gardiaan]] genoemd. In het oosters christendom heet de met een abt vergelijkbare ambtsdrager een [[archimandriet]] of [[hegoemen]].<br />
<br />
==Abtszegening==<br />
Een abt wordt niet tot zodanig [[wijding|gewijd]], maar [[zegen|gezegend]]. Deze zegening wordt verricht door een bisschop. Bij de zegening ontvangt de nieuwe abt een [[bisschopsring|ring]], die aan de rechterringvinger wordt gedragen. Betreft het een gemijterde abt, dan ontvangt deze ook een [[kromstaf|staf]] en een [[mijter]]. Deze zal hij slechts dragen op hoogtijdagen. De mijter betreft een zogenaamde ''mitra simplex'' of ''mitra minor''. Deze is minder hoog dan een mijter die normaal door een bisschop wordt gedragen.<br />
<br />
De liturgie van de abtszegening lijkt wel op die van een wijding. Zo legt de nieuwe abt een aantal geloften af en ligt hij plat op de grond tijdens het zingen van de [[Litanie van alle Heiligen]]. Waar een bisschop wordt gewijd door handoplegging en gebed, wordt een abt gezegend door alleen gebed.<br />
<br />
== Heraldiek ==<br />
<gallery widths="150px" heights="150px"><br />
File:Template-Abbot (Flemish) - écu XVIIème siècle.svg|Wapen van een Vlaamse gemijterde of exempte abt<br />
File:Blason de Françoise de Boussu (Belgique) avec ornements extérieurs.svg|wapen van Abdis Francisca de Boussu, Ter Kameren<br />
Bestand:Template-Abbot - Provost.svg|Wapen van een ongemijterde abt<br />
File:GERARDVS RVBENS ABBAS SBERNARDVS in SCALDIS.jpg|wapen van Abt [[Gerardus Rubens]], abdij te Hemiksem<br />
Bestand:MONTE ROSARVM de CROMBRVGHENIS.jpg|Wapenschild Abdis de Crombrugghe, Waasmunster<br />
Bestand:Vander NATH MATER ABBAS.jpg|Abdis vander Nath<br />
</gallery><br />
<br />
[[Categorie:Abt| ]]</div>Colani