Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-09-01T11:07:35Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Zijbalk jaren in eeuw|1|2|3}}
De '''3e eeuw''' was de periode van [[201]] tot [[300]] in de [[Anno Domini|christelijke]]/[[gangbare jaartelling]].

In deze eeuw was er een crisis in het [[Romeinse Keizerrijk]], wat het begin van de [[late oudheid]] betekende. In [[Iran|Perzië]] werd het [[Parthische Rijk]] opgevolgd door het [[Sassaniden|Sassanidische Rijk]].

In [[Indisch Subcontinent|India]] werd het [[Kushana|Kushanrijk]] vervangen door het [[Gupta's|Guptarijk]]. [[China]] was in de periode van de [[Drie Koninkrijken (China)|Drie Koninkrijken]]. [[Korea]] werd geregeerd door de [[drie koninkrijken van Korea]]. In Japan begon de [[Kofunperiode]].

Rond deze tijd in [[Sub-Saharisch Afrika]], bereikten de [[Bantoevolken]] [[Zuidelijk Afrika]].

In [[precolumbiaans]] Amerika begon voor de [[Mayacultuur]] hun klassieke periode.

== Gebeurtenissen en ontwikkelingen ==
[[Bestand:Christ pantocrator daphne1090-1100.jpg|thumb|Uitbreiding van het [[christendom]]]]
;Romeinse Rijk
*De [[crisis van de derde eeuw]] is een periode van onrust en onderlinge strijd in het [[Romeinse Rijk]] van ongeveer [[235]] tot [[268]] na Christus. De periode wordt gekenmerkt door burgeroorlogen en een groot aantal keizers, vaak legercommandanten die door hun opstandige legioenen tot keizer worden uitgeroepen, de zogenaamde [[soldatenkeizers]]. Vanaf [[260]] valt het rijk tijdelijk uiteen.
De [[denarius]] heeft door [[hyperinflatie]] bijna geen waarde meer, waardoor veel handel verwordt tot [[ruilhandel]].
Een van de meest diepgaande en blijvende effecten van de crisis is de verstoring van het uitgebreide interne Romeinse handelsnetwerk.
* Het [[Edict van Gallienus]] behelst onder andere dat er voortaan tolerantie tegenover de [[christenen]] moet worden betracht. Dit betekent voor hen een periode van rust die tot 302 zal duren. In deze veertig jaar kan de Kerk zich in vrijheid organiseren en uitbreiden.
*Hervorming door keizers: Romeinse Rijk wordt toenemend een strenggeregelde [[Dictatuur (regeringsvorm)|dictatuur]].
* Tijdens de crisis van het Romeinse Rijk ondernemen de Goten herhaaldelijk plundertochten op Romeins grondgebied. Ook zijn er regelmatig invallen van [[Germanen|Germaanse stammen]].
* [[Colonia Copia Claudia Augusta Lugdunum|Lugdunum]] wordt als hoofdplaats van het noordwestelijke deel van het rijk overvleugeld door [[Augusta Treverorum]] (het huidige Trier).

;Europa
* Ten oosten van de [[Rijn]] ontstaan weer versterkte Germaanse nederzettingen.
* De Romeinen leggen aan weerszijden van de [[Noordzee]] en [[Het Kanaal]] de [[Litus Saxonicum]] aan, gordels van kustforten tegen de [[Saksen (volk)|Saksen]].

;China
*Het [[Chinese Keizerrijk]] valt rond [[220]] uiteen in [[Drie Koninkrijken (China)|drie koninkrijken]], die in [[280]] (tijdelijk) weer worden herenigd.
*Stichting van de [[Jin-dynastie (265-420)]].

;Godsdienst en ethiek
* [[Lucius (heilige)|Lucius]] trekt door de [[Alpen]] en bekeert velen tot het [[christendom]].
* Ontwikkeling en snelle groei van het [[Manicheïsme]], een eerste synthese van de wereldgodsdiensten [[Christendom]], [[Boeddhisme]] en [[Zarathustra|Zoroaster]].
* [[Antonius van Egypte]] geeft na de dood van zijn ouders alle bezittingen aan de armen en trekt zich in [[Heremiet (monnik)|eenzaamheid]] in de woestijn van [[Scetis]] terug. Later voegen andere christenen zich bij hem en vormen een van de eerste gemeenschappen van [[Monnik (christendom)|monniken]].
* De Syrisch-Griekse denker [[Porfirios]] geeft een ethisch-filosofische onderbouwing van het [[vegetarisme]] in zijn [[Over de onthouding van dierlijk voedsel]].

==Belangrijke personen van de 3e eeuw==
* [[Clemens van Alexandrië]], christelijk hoofd van de [[School van Alexandrië (theologie)|Catechetenschool van Alexandrië]].
* [[Paus Cornelius]], bisschop van Rome.
* [[Cyprianus van Carthago|Cyprianus]], bisschop van [[Carthago]].
* [[Diocletianus]], [[Romeinse Rijk|Romeins]] keizer.
* [[Diophantus]], schrijver van ''Arithmetika''.
* [[Tegenpaus Hippolytus]], wordt beschouwd als de eerste [[tegenpaus]].
* [[Liu Hui]], Chinees wiskundige.
* [[Mani (profeet)|Mani]], stichter van het [[manicheïsme]].
* [[Origenes]], christelijk theoloog en priester.
* [[Pappos van Alexandrië]], Grieks wiskundige.
* [[Plotinus]], stichter van het [[neoplatonisme]].
* [[Tertullianus]], christelijk theoloog, vader van de christelijke Latijnse literatuur.
* [[Zhuge Liang]], staat bekend als een van de grootste strategen tijdens de periode van de [[Drie Koninkrijken (China)|Drie Koninkrijken]].
* [[Liu Bei]], stichtende keizer van het [[Koninkrijk Shu]].
* [[Cao Cao]], stichtende keizer van het [[Koninkrijk Wei]].

{{Navigatie decennia|3}}
{{Navigatie eeuwen|1}}
{{Commonscat|3rd century}}

[[Categorie:3e eeuw| ]]

3e eeuw - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd