Brontekst bekijken van Waffen-SS

{{Infobox militaire eenheid
| naam          = ''Waffen-SS''
| afbeelding    = Logo-WaffenSS.jpg
| onderschrift  = Logo van de Waffen-SS
| begindatum    = [[1939]]
| einddatum     = [[8 mei]] [[1945]]
| land          = {{DE-1935-VLAG|25}} [[Nazi-Duitsland]]
| krijgsmachtonderdeel = 
| organisatie   = 
| onderdeel van = [[Bestand:Flag Schutzstaffel.svg|25px]] ''[[Schutzstaffel]]''
| type          = 
| specialisatie = 
| commandostructuur = 
| aantal        = 900.000 (1944)
| garnizoen     = 
| bijnaam       = 
| motto         = ''[[Meine Ehre heißt Treue]]''
| kleur         = Zwart
| uitrusting    = 
| veldslagen    = Alle fronten in Europa
| onderscheidingen = 
| commandanten  = [[Heinrich Himmler]]
}}
[[Bestand:Propaganda wervings Poster SS-Freiwilligen-Grenadier-Division Langemarck met strip verhaal getiteld een verhaal voor groote menschen.jpg|thumb|Propagandawervingsposter [[27. SS-Freiwilligen-Grenadier-Division Langemarck]] met stripverhaal getiteld: Een verhaal voor groote menschen]]

Vanaf 1939 was de '''Waffen-SS''' de naam van de militaire onderdelen van de [[Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij|nationaalsocialistische]] partijtroepen [[Schutzstaffel|SS]]. Ze was in 1934 opgericht onder de naam ''[[SS-Verfügungstruppe]]''. De formaties bestonden uit mannen uit [[nazi-Duitsland]] en nazi-Oostenrijk, maar ook uit duizenden vrijwilligers uit zowel het bezette (Nederland, België) als onbezette landen (Italië, Kroatië). Vanaf medio 1940 was de ''Waffen-SS'' organisatorisch onafhankelijk en stond onder direct bevel van de ''[[Reichsführer-SS]]'' [[Heinrich Himmler]].{{sfn|Keegan|1995|p=140}}

De ''Waffen-SS'' groeide tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]] van drie [[regiment]]en tot meer dan 38 [[divisie (landmacht)|divisies]] en diende naast het ''[[Heer (Wehrmacht)|Heer]]'' (reguliere landleger van de ''[[Wehrmacht]]''), ''[[Ordnungspolizei]]'' (nazipolitie) en andere veiligheidseenheden, met in 1944 900.000 leden van wie o.m. 22.000 Nederlanders, 25-35.000 Kroaten, en 60-80.000 Letten.{{sfn|Knopp|2004|p=200}} <ref>{{aut|Meinsma, Edwin}}, [https://web.archive.org/web/20171010141431/http://www.waffen-ss.nl/main.php Nederlanders in de Waffen-SS]</ref>  In België wordt het aantal Vlaamse Waffen-SS'ers gedurende de oorlog geschat op zo'n 10.000 man en het aantal Waalse Waffen-SS'ers op 6.700 man op een totaal van ca. 42.000 Belgen die tijdens de Tweede Wereldoorlog de wapens opnamen aan de zijde van Duitsland. <ref>{{aut|Wever, Bruno De}}, 'Militaire collaboratie in België tijdens de Tweede Wereldoorlog', p. 36-37, in: ''Bijdragen en mededelingen betreffende de geschiedenis der Nederlanden'', deel 118, p. 22-40, 2003.</ref>  Ondanks de versoepeling van de regels, hield de ''Waffen-SS'' vast aan de veroordeelde racistische ideologie van het nazisme, en etnische Polen (die als ''[[Untermensch]]en'' werden beschouwd) waren uitgesloten van de SS.

De Waffen-SS omvatte zowel gevechtseenheden als de bewakers van [[concentratiekamp|concentratie-]] en [[vernietigingskamp]]en, maar de bewakers werden uitsluitend geleverd door de SS Totenkopf eenheden. Deze laatste werden in 1941 overgedragen aan de ''Waffen-SS'', waarbij de meeste werden geïntegreerd in SS-divisies als reguliere SS-infanterieregimenten. Alleen de drie regimenten van wat later de ''[[3. SS-Panzer-Division Totenkopf]]'' zou worden en de bewakers van de concentratiekampen mochten de [[kraag]]punt met het [[SS-Totenkopfverbände|Totenkopf]] dragen. Er was een levendige uitwisseling van personeel zoals de bewakers van de concentratie- en vernietigingskampen, de "Totenkopf"-divisie en andere delen van de Waffen-SS. <ref>{{aut|Bucheim, Hans}}, "Anatomie des SS-Staats." Vol. 1: " De SS - Het instrument van overheersing. Commando en gehoorzaamheid.'' München 1967, p. 179. </ref> 

In 1945 werd de Waffen-SS, na de nazi-Duitse nederlaag, ontbonden. Op 30 september 1946 werd de Waffen-SS door een geallieerde rechtbank tijdens de [[processen van Neurenberg]] veroordeeld en formeel bestempeld tot [[misdadige organisatie]] en verboden.

Vanwege haar betrokkenheid bij de [[Holocaust]], de [[Porajmos]] en talrijke [[oorlogsmisdaden]] en misdaden tegen de burgerbevolking, werd de ''Waffen-SS'' op 30 september 1946 op de [[Processen van Neurenberg]] tot [[Georganiseerde misdaad|criminele organisatie]] verklaard. In de [[Bondsrepubliek Duitsland]], is de verspreiding van propagandamateriaal van zulke ongrondwettelijke organisaties en gebruik van symbolen van deze organisaties en daarmee van materiaal en symbolen van de SS volgens paragrafen §§ 86 en 86a van het Duitse Wetboek van Strafrecht strafbaar.{{sfn|Knopp|2004|p=240}}

== Geschiedenis ==
=== Schutzstaffel ===
{{Zie hoofdartikel|Schutzstaffel}}
De SS werd in 1925 opgericht als persoonlijke lijfwacht van Hitler, de ''[[Stoßtrupp-Hitler]]''.{{sfn|Knopp|2004|p=18}} Naast deze taak kreeg de nieuwbakken SS ook nog andere taken, zoals bescherming van de [[Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij|partij-elite]] en bewaking van vergaderingen. Deze taken werden normaal waargenomen door de [[Sturmabteilung|SA]], maar de kringen rond Hitler stelden meer vertrouwen in deze nieuwe elite, die beter georganiseerd en geleid werd dan de massabeweging die de SA toch wel was.{{sfn|Knopp|2004|pp=34-35}}

Hoewel de SA dus een belangrijke concurrent voor Himmler scheen, kwam de echte concurrentie toch uit onverwachte hoek, namelijk die van [[Hermann Göring]]. Deze was na de verkiezingsoverwinning van de NSDAP in [[1933]] benoemd tot minister van binnenlandse zaken van [[Pruisen]]. <ref>{{aut|Butler, Rupert}}, ''De Gestapo, de geschiedenis van Hitlers geheime politie 1933-1945'', Aartselaar, Zuidnederlandse Uitgeverij, 2004, p. 21</ref>  In die hoedanigheid was hij ook hoofd van de politie van [[Berlijn (hoofdbetekenis)|Berlijn]] en stond ook de SS-compagnie van 10.000 man die in de stad gelegerd was onder zijn toezicht. Hoewel Himmler inzake deze groep geen bevoegdheden had, slaagde hij er op slinkse wijze in om Hitler te overtuigen dat er behoefte was aan een [[Sicherheitsdienst|SD]]-kantoor in [[Berlijn (hoofdbetekenis)|Berlijn]]. Door het verzinnen van een staatsgreep tegen Göring, <ref>{{aut|Butler, Rupert}}, ''De Gestapo, de geschiedenis van Hitlers geheime politie 1933-1945'', Aartselaar, Zuidnederlandse Uitgeverij, 2004, p. 21.</ref>  werd hij benoemd tot hoofd van de Berlijnse geheime politie. <ref>Butler, Rupert, De Gestapo, de geschiedenis van Hitlers geheime politie 1933-1945, Aartselaar, Zuidnederlandse Uitgeverij, 2004, p. 21.</ref>

Deze benoeming voegde Himmler bij zijn status als hoofd van de politie in [[München]]. Hij richtte daar ook een eigen concentratiekamp op, [[Dachau (concentratiekamp)|Dachau]] genaamd. Om dit kamp te bewaken, had hij een gewapende groepering nodig, de ''Totenkopf''bewakers, onder het bevel van [[Theodor Eicke]], de latere bevelhebber van de ''[[3. SS-Panzer-Division Totenkopf|Totenkopfdivision]]''.<ref>Butler, Rupert, De Gestapo, de geschiedenis van Hitlers geheime politie 1933-1945, Aartselaar, Zuidnederlandse Uitgeverij, 2004, p. 21.</ref> Naast deze eenheid, had Himmler ook beschikking over een gevangenisinrichting (de concentratiekampen) en de bewakingsgroep van de rijkskanselarij, de ''Stabswache'', o.l.v. [[Sepp Dietrich]].<ref>Dachau - Op 26 juli [[1934]], verklaarde Hitler het volgende: Keegan - 1995 p=51</ref>
<blockquote>"Als beloning voor de uitnemende verdiensten, vooral in verband met de gebeurtenissen van 30 juni 1934, verleen ik de SS de status van onafhankelijke organisatie binnen de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij."</blockquote>

Hiermee was de onafhankelijke organisatie van de SS een feit en kon Himmler zich bezighouden met de oprichting van een gewapende SS-eenheid, als permanente elitetroep t.o.v. de [[Wehrmacht]].

=== Verfügungstruppen ===
{{Zie hoofdartikel|SS-Verfügungstruppe}}
Met [[Heinrich Himmler|Himmlers]] voornemen om in [[1935]] een permanente gewapende SS-eenheid met de sterkte van een divisie op te richten, de ''Verfügungstruppen'', was de officieuze oprichting van de Waffen-SS een feit. Deze Verfügungstruppen zouden officieel dienen als reservestrijdmacht, vandaar ook de naam; maar in feite waren zij de aanzet van het nieuw op te richten SS-leger. De taken van deze strijdmacht waren vaag omschreven, maar er was toch een duidelijk onderscheid met de ''Totenkopfverbände'', de bewapende bewakers van de [[concentratiekamp]]en. Deze strijdmacht bestond uit drie regimenten (''Standarten''), bestaande uit drie bataljons: ''Deutschland'', gelegerd in [[München]]; ''Germania'', gelegerd in [[Hamburg (hoofdbetekenis)|Hamburg]] en de ''Leibstandarte'', gelegerd in [[Berlijn (hoofdbetekenis)|Berlijn]].{{sfn|Keegan|1995|pp=53-54}} De militaire leiding lag in de handen van [[Paul Hausser]], ex-luitenant-generaal bij het reguliere leger; de Leibstandarte kende echter een grotere onafhankelijkheid binnen de organisatie door de oude vriendschap van [[Sepp Dietrich]], de commandant, met Hitler.

== Inzet ==
=== Anschluss ===
{{Zie hoofdartikel|Anschluss}}
De Anschluss was weliswaar een operatie waarbij officieel geen legermacht werd ingezet, maar ze had toch ingrijpende gevolgen voor de Waffen-SS. In [[Oostenrijk]] bestond een eenheid van de SS, maar die was er tot het moment van de Anschluss, [[13 maart]] [[1938]],<ref>De Vos, Luc, De Tweede Wereldoorlog, Leuven, Davidsfonds, 2004, p. 24</ref> verboden. Deze eenheid sloot zich dan aan bij de bestaande Duitse Waffen-SS onder de naam ''Der Führer'', gekazerneerd in [[Wenen (hoofdbetekenis)|Wenen]] en [[Klagenfurt]]. Met deze toevoeging werd het aantal Standarten op vier gebracht.

Hoewel dat op zich voor de SS een goede zaak was, vond men dit in het reguliere leger, de ''[[Wehrmacht]]'' verontrustend. Daarom besloot Hitler in [[augustus (maand)|augustus]] [[1938]]{{sfn|Keegan|1995|pp=53-54|name=Standarten}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

klaarheid te scheppen, in een strikt geheim document. De gewone [[Schutzstaffel|SS]] bleef een onbewapende organisatie. Aan de Waffen-SS, bestaande uit de ''Verfügungstruppen'', de ''Totenkopfverbände'' en de ''Junkerschule'' (de opleidingsscholen voor officieren); werden nieuwe rollen toegedicht. Als belangrijkste werd bepaald dat de Waffen-SS een bewapende, militaire eenheid zou zijn, die in geval van oorlog onder tactisch commando van de plaatselijke legerbevelhebber zou staan. De ''Reichsführer-SS'' en Hitler bleven uiteraard de eindbevelhebbers.

Verder stond ook in het decreet dat dienst bij de ''Verfügungstruppen'' als equivalent zou gelden van de dienstplicht en dat de ''Totenkopfverbände'' in oorlogstijd omgevormd kunnen worden tot een speciale politiemacht o.l.v. de Reichsführer-SS. In [[1939]] waren de ''Verfügungstruppen'' nog meer uitgebreid en ongevormd tot de kern van een divisie.

=== Sitzkrieg ===
{{Zie hoofdartikel|Sitzkrieg}}
Tijdens de [[Poolse Veldtocht]], die het begin vormde van de Tweede Wereldoorlog, mocht de nieuwbakken SS-divisie echter niet op eigen houtje vechten. Het leger achtte deze legermacht namelijk nog te klein en verdeelde ze onder zijn eigen troepen. De verliezen waren echter hoog, ondanks de geringe inzet, volgens Himmler te wijten aan gebrekkige vuursteun van het leger, volgens het leger te wijten aan een gebrek aan leiderschap.{{sfn|Keegan|1995|pp=61-62}} Hoe het ook zij, deze verliezen overtuigden Hitler om Himmler toestemming te geven om het aantal SS-divisies uit te breiden tot drie.

Hoewel deze beslissing op het eerste gezicht een groei van de ''Waffen-SS'' garandeerde, bleek het toch niet zo eenvoudig. Eerst en vooral dienden de nieuwe rekruten te voldoen aan Himmlers strenge criteria. De belangrijkste struikelblokken waren echter de dienstplichtwetten van [[Duitsland (hoofdbetekenis)|Duitsland]]. Hierbij werden de rekruten verdeeld over de onderdelen naar behoefte van de ''Wehrmacht'', zonder daarbij rekening te houden met de wensen van de SS.{{sfn|Keegan|1995|pp=61-62|name=Sitzkrieg}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Deze kreeg, onder druk van Hitler, net genoeg rekruten voor de sterkte van een divisie. De troepen die hij kreeg, toen bekend raakte dat er nog eens twee extra divisies bij kwamen, waren jong en ongeoefend. Deze waren nutteloos voor Himmlers plannen, die een snelle opbouw van een staande strijdmacht vooropstelden.

Himmler kwam tot een onorthodoxe, maar volledig wettige oplossing. Eerst lijfde hij de ''Totenkopfverbände'' in, samen met de Duitse burgerpolitie. Hij verving de bewakers van de concentratiekampen dan door oudere mannen en hervormde de ''Totenkopfverbände'' tot drie ''Totenkopfstandarten'', in de nieuw gevormde ''Totenkopf''divisie.{{sfn|Keegan|1995|pp=61-62|name=Sitzkrieg}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

De Duitse politie-eenheden werden gereorganiseerd in de ''Polizei''divisie, die echter door het grote aandeel oudere en minder geoefende soldaten een soort tweederangs eenheid werd.{{sfn|Keegan|1995|pp=61-62|name=Sitzkrieg}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Als belangrijkste oplossing bedacht Himmler, samen met zijn chef-rekrutering [[Gottlob Berger]], een doeltreffend plan. De [[Rassenwetten van Neurenberg|rassenwetten]] beschouwden namelijk grote, Duitssprekende, bevolkingsgroepen die in [[Polen (hoofdbetekenis)|Polen]] en [[Slowakije]] woonden als ''Volksdeutsche''. Deze konden wel gerekruteerd worden door de ''SS'', maar niet door de ''[[Wehrmacht]]'', aangezien zij geen inwoner waren van Duitsland. In de eerste jaren van de overheersing meldden ze zich vrijwillig en in groten getale aan, maar dit aantal slonk naarmate het einde van de oorlog in zicht kwam.

Naast de rekrutering was ook de uitrusting van de Waffen-SS een zorgenkindje. Geheime toenaderingen in de richting van de wapenindustrie werden ontdekt door het leger en mislukten.{{sfn|Keegan|1995|pp=61-62|name=Sitzkrieg}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Het leger stond dus in voor de uitrusting van de Waffen-SS, maar het sprak vanzelf dat eenheden van de ''Wehrmacht'' voor gingen op die van de SS. Ondanks dat euvel, werd de ''Verfügungsdivision'' en de ''Leibstandarte'' uitgerust met het beste gemotoriseerde materieel van het Duitse leger. De ''Totenkopf'' en ''Polizei'' divisies moesten het echter doen met oude, opgevorderde uitrusting.{{sfn|Keegan|1995|pp=61-62|name=Sitzkrieg}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>
<br>In [[1940]], na een besluit van Hitler, waarbij dienst bij de ''Totenkopfverbände'' als vervulling van de dienstplicht zou gelden, kreeg dit geheel van gewapende SS'ers de naam ''Waffen-SS''.{{sfn|Keegan|1995|pp=61-62|name=Sitzkrieg}}

=== Westfront ===
==== Fall Gelb ====
{{Zie hoofdartikel|Operatie Fall Gelb}}

De aanval op [[West-Europa]] werd uitgevoerd door drie ''Heeresgruppen'', ''[[Heeresgruppe A]]'', ''[[Heeresgruppe B]]'' en ''[[Heeresgruppe C]]''. De taak van ''Heresgruppe A'' was daarvan de belangrijkste. Zij diende door te breken in het centrum van het front, door de [[Ardennen]] in de richting van de [[Het Kanaal|Kanaalhavens]]. Voor deze taak kreeg zij het grootste deel van de Duitse pantsermacht, bestaande uit 10 divisies, toegewezen. De taak van ''Heeresgruppe B'' was evenzeer van belang, zij diende de aandacht af te leiden van de centrale doorbraak en de beste [[Geallieerden (Tweede Wereldoorlog)|geallieerde]] pantserdivisies naar het noorden te lokken. Voor deze taak kreeg zij drie pantserdivisies en enkele gemotoriseerde eenheden, waaronder de ''SS-Verfügungsdivision''.{{sfn|Keegan|1995|p=63}} De ''SS-Totenkopfdivision'' werd als [[Oberkommando des Heeres|OKH]]-reserve opgesteld aan de [[Rijn]] en de ''SS-Polizeidivision'' ten slotte werd toegewezen aan ''Heresgruppe C''.

De meest ingezette SS-divisie was de ''[[SS-Verfügungstruppe|SS-Verfügungsdivision]]'', toegewezen aan ''Heeresgruppe B''. Van deze divisie werd één Standarte, de ''[[Standarte Der Führer]]'' direct ingezet in de voorste linie, naast de zelfstandige SS-''[[Leibstandarte]]''.{{sfn|Keegan|1995|p=63|name=Fall Gelb}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

De andere twee Standarten, ''[[Standarte Germania]]'' en ''[[Standarte Deutschland]]'', werden in reserve gehouden, maar zouden spoedig een rol in de voorste lijn krijgen.

De ''Leibstandarte'' rukte op door Midden-[[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]], in de richting van de [[IJssel]]. Bij hun aankomst bleek echter dat hun oversteekplaatsen door de Nederlanders waren opgeblazen. Na hun oversteek zetten zij de opmars in de richting van [[Amersfoort (hoofdbetekenis)|Amersfoort]] voort. De Standarte ''Der Führer'' was ingezet als stoottroep voor de [[207e Infanteriedivisie (Wehrmacht)]]. Deze ''Standarte'' was er op [[10 mei]] in geslaagd over de IJssel te komen en viel vervolgens de [[Grebbelinie]] aan. Daar zou de ''Standarte'' gevoelige verliezen lijden bij de drie dagen durende strijd rond de [[Grebbeberg]] te [[Rhenen]]. De ''[[Leibstandarte]]'' werd echter op de tweede oorlogsdag bevolen om zich van het centrale front naar het zuiden te verplaatsen. Via Duits grondgebied bereikte men op 13 mei [[Noord-Brabant]], waar bij [[Geertruidenberg (plaats)|Geertruidenberg]] en [[Keizersveer]] nog enige schermutselingen met Nederlandse troepen plaatsvonden. Nadien kwam men aan te Rotterdam. De stad werd taai verdedigd door de Nederlanders, zodat de Duitsers besloten de verdediging op de knieën te dwingen met een zwaar bombardement, wat uiteindelijk de aanleiding vormde tot het [[Bombardement op Rotterdam|bombardement]] van Rotterdam dat zo berucht werd.

In de periode 12-17 mei zou de ''SS Verfügungsdivision'' in Noord-Brabant en Noord-België een serie gevechten leveren tegen drie legers. Vooreerst tegen Nederlandse restanten van de verdedigingslinies langs [[Maas]] en in de [[Peel (Nederland)|Peel]] regio. Vervolgens Franse troepen van het 7e Leger in de sector [[Hilvarenbeek (plaats)|Hilvarenbeek]] - [[Goirle (plaats)|Goirle]], nadien Franse troepen in de grensregio rond [[Essen (België)|Essen]], [[Woensdrecht (plaats)|Woensdrecht]] en [[Bergen op Zoom]]. In Nederland werd de met SS-V divisieverbanden versterkte Standarte Deutschland ingezet om [[Zuid-Beveland]] en [[Walcheren]] te veroveren, wat in een drie dagen durende operatie slaagde. Daarbij werden Nederlandse en Franse troepen verslagen.

De ''SS-Verfügungsdvision'' werd op bevel van het ''[[OKH]]'' overgeplaatst naar [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Frankrijk]], waar de Duitse opmars de [[Geallieerden (Tweede Wereldoorlog)|Geallieerde]] slagorde in twee spleet. Voordat deze divisie echter ter plaatse was, werd de ''SS-Totenkopfdivision'' uit de reserve gehaald en op [[19 mei]] ingezet in [[Cambrai (Frankrijk)|Cambrai]] en ze sloot zich aan bij [[Erwin Rommel|Rommels]] [[7e Pantserdivisie (Wehrmacht)|7e Pantserdivisie]].{{sfn|Keegan|1995|pp=64-65}} Tussen 19 en [[21 mei]] leverde deze divisie bloedige gevechten, tot zij zich op 21 mei op weg naar [[Arras]] begaf.

Tijdens de [[Slag om Duinkerke (1940)|slag om Duinkerke]] werden zowel de ''Verfügungs''- als de ''Totenkopf''divisies ingezet{{sfn|Keegan|1995|pp=64-65|name=Fall Rot}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

om een aanval op [[Duinkerke]] uit te voeren. Hun opmars werd bemoeilijkt door het [[Kanaal Duinkerke-Schelde]] en de [[Leie (rivier)|Leie]], waardoor de divisies zware verliezen leden tijdens de [[Leieslag]]. De ''Standarte Deutschland'', o.l.v. [[Felix Steiner]], sloeg een [[Verenigd Koninkrijk|Britse]] tegenaanval af, maar verloor daarbij het equivalent van een [[compagnie (bataljon)|compagnie]]. Ze kreeg echter de steun van een [[regiment]] van de ''SS-Totenkopfdivision'', die de ''SS-Verfügungsdivsion'' niet kon bijhouden.{{sfn|Keegan|1995|pp=64-65|name=Fall Rot}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div> Ondanks de zeer hardnekkige Britse tegenstand slaagde het Duitse leger er in om de [[Grens|perimeter]] in te nemen; dit echter met weinig hulp van de Waffen-SS, aangezien Hitler vreesde voor een sterke Franse tegenstand na de inname van Duinkerken en daarvoor de pantser- en mobiele divisies wou sparen.{{sfn|Keegan|1995|pp=64-65|name=Fall Rot}} Deze angst bleek ongegrond.

De SS [[Leibstandarte]] en SS [[Totenkopfdivision]] raakten eind mei beide betrokken bij incidenten waarbij het oorlogsrecht door verbanden uit deze eenheden werd geschonden en moordpartijen op Britse krijgsgevangenen het gevolg waren.

==== Fall Rot ====
{{Zie hoofdartikel|Slag om Frankrijk}}

Na een achtervolging door Frankrijk gaven de Franse troepen zich op [[21 juni]] 1940 over. <ref>{{aut|De Vos, Luc}}, ''De Tweede Wereldoorlog'', Leuven, Davidsfonds, 2004, p. 119</ref> 

De Waffen-SS-eenheden hadden dus enige aansprekende resultaten geboekt, voornamelijk omdat zij altijd in de eerste linie, op de ''SS-Polizeidivision'' na, te vinden waren. Dit kwam door het feit dat zij volledig gemotoriseerd waren, als een van de weinige eenheden van het Duitse leger, en daardoor werden toegevoegd aan de pantserdivisies. Daarnaast hadden ze ook het voordeel van een uitstekende fysieke conditie en motivatie. Het belangrijkste gevolg van de operaties op het [[Westfront (Tweede Wereldoorlog)|westfront]] was echter dat Hitler Himmler toestemming gaf om het aantal divisies uit te breiden van drie naar vier.{{sfn|Keegan|1995|pp=64-65|name=Fall Rot}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

=== Oostfront ===
==== 1940 - 1941 ====
[[File:Propaganda wervings Poster SS-Freiwilligen-Grenadier-Division Langemarck met opschrift Vlamingen alle in de SS langemarck.jpg|thumb|Propagandawervingsposter [[27. SS-Freiwilligen-Grenadier-Division Langemarck]] met opschrift: Vlamingen alle in de SS Langemarck.]]
[[Bestand:Bundesarchiv_Bild_101III-Hoffmann-04-23,_Waffen-SS-Div.__Das_Reich_,_Russland.jpg|thumb|''[[2. SS-Panzer-Division Das Reich]]'' in [[Rusland]]]]
Na Hitlers toestemming tot het uitbreiden van de Waffen-SS, werd deze met nieuwe problemen geconfronteerd. Door de strenge [[rassenwetten]] was het namelijk niet mogelijk om gewoon soldaten van alle [[Menselijk ras|rassen]] te rekruteren zoals de ''[[Wehrmacht]]'' en dus vond Himmler een andere oplossing. Na de verovering van [[Denemarken]], [[Noorwegen]], [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] en [[België (hoofdbetekenis)|België]] waren grote delen van het "leefgebied van het Germaanse ras" onder Duitse heerschappij gekomen en kon er, hoewel de inwoners niet Duits waren en dus niet in aanmerking kwamen voor de ''Wehrmacht'', wel gerekruteerd worden voor de ''Waffen-SS''. Het enige probleem was dat de nieuwe rekruten zich vrijwillig moesten melden en dat vlotte niet meteen.

Tegen december 1940 slaagde men er echter toch al in om twee nieuwe ''Standarten'', namelijk ''[[Standarte Nordland]]'', bestaande uit Denen en Noren; en ''[[Standarte Westland]]'', bestaande uit Nederlanders en Vlamingen samen te stellen.{{sfn|Keegan|1995|pp=67-69}} Deze twee ''Standarten'' werden samen met de ''[[Standarte Germania]]'', uit de ''SS-Verfügungsdivision'', samengevoegd tot de nieuwe ''[[5. SS-Panzer-Division Wiking|SS-division Wiking]]'', onder het bevel van [[Felix Steiner]].{{sfn|Keegan|1995|pp=67-69|name=1940-1941}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

De ''SS-Verfügungsdivision'' kreeg als compensatie een ''Totenkopfstandarte'' en werd in zijn geheel hernoemd naar de ''[[SS-division Das Reich]]''. De twee overblijvende ''Totenkopfstandarte'' werden samengevoegd tot ''[[Kampfgruppe Nord]]''. De vijfde ''Totenkopfstandarte'' ten slotte werd hernoemd tot het ''[[SS-infanterieregiment nº 1]]'' en gestationeerd in Noorwegen.{{sfn|Keegan|1995|pp=67-69|name=1940-1941}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div> De Waffen-SS bestond in het begin van [[1941]] uit vier divisies, namelijk de ''[[SS-division Das Reich]]'', ''[[3. SS-Panzer-Division Totenkopf|SS-division Totenkopf]]'', ''SS-Polizeidivision'' en de ''SS-division Wiking''; twee brigades: ''Leibstandarte'' en ''Kampfgruppe Nord''; en een infanterieregiment: ''SS-infanterieregiment nº 1''.{{sfn|Keegan|1995|p=71}}

Deze uitbreiding, hoewel geforceerd en niet overal even volledig, kwam er naar aanleiding van de dreigende inval in de [[Sovjet-Unie]], waar Himmler van afwist. De Waffen-SS was volgens hem namelijk de enige organisatie die ideologisch voorbereid was op deze slachting en dit rechtvaardigde bij Hitler zijn smeekbeden om meer manschappen.{{sfn|Keegan|1995|p=71|name=Slagorde 1941}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

De gemotoriseerde Waffen-SS werd dan ook naar het oosten gestuurd, samen met de Wehrmacht, maar voor zij daar aankwamen deden de SS-eenheden eerst nog wat gevechtservaring op in de [[Balkan (schiereiland)|Balkan]] toen daar onlusten uitbraken. Deze acties zorgden echter voor een vertraging bij [[Operatie Barbarossa]], waarvan de datum werd vastgezet op [[22 juni]] [[1941]]. <ref>{{aut|De Vos, Luc}}, ''De Tweede Wereldoorlog'', Leuven, Davidsfonds, 2004, p. 151</ref>

==== Operatie Barbarossa ====
{{Zie hoofdartikel|Operatie Barbarossa}}
[[Bestand:Operation Barbarossa.jpg|thumb|Overzichtskaart van het verloop van Operatie Barbarossa.]]
De rol van de ''Waffen-SS'' tijdens de inval in de [[Sovjet-Unie]] kan niet los gezien worden van hun oorlogsmisdaden en hun massamoorden. De ''Waffen-SS'' toonde grote bereidheid tot doden, zowel in de frontlinies als achter de linies.{{sfn|Keegan|1995|p=74}} Bovendien werd hen door Himmler en de SS-top voorgehouden dat de [[Joden]] en de [[Slavische volkeren|Slaven]] geen mensen waren en dus naar hartenlust vermoord mochten worden, zonder dat men zich daar schuldig over moest voelen.{{sfn|Keegan|1995|p=74|name=Oorlogsmisdaden}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

De aanval op de Sovjet-Unie bestond uit drie hoofdassen. De noordelijke as, toegewezen aan ''[[Heeresgruppe C]]'', diende op te rukken naar [[Sint-Petersburg|Leningrad]]. De centrale as, toegewezen aan ''[[Heeresgruppe B]]'', naar [[Moskou]] en de zuidelijke as, ''[[Heeresgruppe A]]'', naar [[Kyiv]] en [[Oekraïne]].{{sfn|Keegan|1995|p=76}} De gemotoriseerde Waffen-SS-divisies waren voor het Duitse leger, dat slechts over 19 pantser- en 12 gemotoriseerde divisies beschikte,{{sfn|Keegan|1995|p=76|name=Opstelling Barbarossa}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

zeer belangrijk. De ''Leibstandarte'' en de ''SS-division Wiking'' werden toegevoegd aan de ''Heeresgruppe A'', de ''SS-division Das Reich'' aan ''Heersgruppe B'' en de ''SS-division Totenkopf'' en de ''SS-Polizeidivsion'' bij ''Heeresgruppe C''.{{sfn|Keegan|1995|p=76|name=Opstelling Barbarossa}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

De divisies ''Leibstandarte'' en ''Wiking'' waren zeer succesvol en konden in november zelfs doorstoten tot aan de [[Don (Rusland)|Don]]. De divisie ''Das Reich'' werd echter ingesloten bij Leningrad en moest met geweld uitbreken. Daarna werd ze overgeplaatst naar [[Kyiv]]. De andere twee divisies speelden geen noemenswaardige rol in de gevechten.

==== 1942 ====
In [[1942]] waren er legerhervormingen op til. Na de campagnes van de voorgaande jaren had het [[Oberkommando der Wehrmacht|Duitse opperbevel]] ingezien dat de gemotoriseerde divisies allemaal dienden voorzien te worden van mobiele infanterie-eenheden, die volledig uitgerust werden met [[Half-track|halftrack]]s en rupsvoertuigen. Om deze hervormingen door te voeren werden in de zomer en herfst van 1942 de eenheden ''Leibstandarte'', ''SS-division Das Reich'' en ''SS-division Totenkopf'' teruggetrokken naar Frankrijk. Daar werden ze ook versterkt met een tankbataljon.{{sfn|Keegan|1995|p=78}}

De ''SS-division Wiking'' kreeg dezelfde nieuwe middelen, maar zat vast aan het front. Samen met de ''Pantsergruppe [[Ewald von Kleist|Von Kleist]]'' vochten zij zich een weg naar de [[Kaukasus (gebied)|Kaukasus]]. Deze aanval hing nauw samen met de opmars naar [[Wolgograd|Stalingrad]], [[Operatie Fall Blau|Fall Blau]], en de ''SS-division Wiking'' oogstte hierbij veel succes.{{sfn|Keegan|1995|p=78|name=Hervorming 1942}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Gelukkig voor de reputatie van de Waffen-SS werden hun divisies niet ingezet in de strijd om Stalingrad zelf, hoewel zij wel betrokken waren bij de ontzettingspogingen.

==== 1943 ====
[[Bestand:Situation third battle of Kharkov.jpg|thumb|De [[Derde Slag om Charkov]]. Het ''[[II SS Pantserkorps|SS-Pantserkorps]]'' stoot het verst door vanuit het zuiden.]]
[[1943]] was een belangrijk jaar voor de pantserdivisies van Duitsland en dus ook voor de Waffen-SS. Na de Duitse nederlaag in Stalingrad bedreigden de Sovjetlegers [[Charkov]]. Men diende dus de [[saillant (krijgskunde)|saillant]] die hierbij gevormd was door het Sovjetleger af te knijpen. Deze operatie werd toegewezen aan de bevelhebber van ''[[Heeresgruppe Süd]]'', [[Erich von Manstein|von Manstein]]. Zijn enige hoop was de superioriteit en ervaring van de Duitse legers met de mobiele oorlogvoering, aangezien zijn Russische tegenstanders ver in de meerderheid waren.{{sfn|Keegan|1995|pp=82-83}} Om deze plannen te kunnen uitvoeren kreeg hij twaalf pantserdivisies, meer dan er tot op dat moment ooit gezien was.{{sfn|Keegan|1995|pp=82-83|name=Ontzetting 1943}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Deze troepenmacht bestond onder andere uit de drie "klassieke" divisies van de SS, de ''SS-division Das Reich'', ''SS-division Totenkopf'' en ''SS-division Leibstandarte''. Deze divisies vormden de speerpunt van de opmars van von Manstein. Om dat doel te kunnen bereiken werden ze samengevoegd tot het ''SS-Pantserkorps'' onder leiding van [[Paul Hausser]], oud-bevelhebber van de ''[[SS-Verfügungstruppe|Verfügungsdivision]]''. De eenheden waren echter in februari 1943 al zwaar toegetakeld door de Russische strijdkrachten. De ''SS-division Totenkopf'' verloor op [[28 februari]] haar commandant, [[Theodor Eicke]].{{sfn|Keegan|1995|pp=82-83|name=Ontzetting 1943}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

In hun voordeel speelde dan weer dat zij uitgerust waren met veel meer (modernere) tanks dan de rest van de ''[[Wehrmacht]]''.

{{Zie hoofdartikel|Derde Slag om Charkov}}
Op [[23 februari]] viel deze legergroep aan in zuidoostelijke richting. Vijf dagen later maakten ze contact met het [[4e Pantserleger]], o.l.v. [[Hermann Hoth]], <ref>[https://web.archive.org/web/20071219125727/http://www.theeasternfront.co.uk/Commanders/german/hoth.htm www.theeasternfront.co.uk]; geraadpleegd op 11-12-2007</ref>  waarna ze doorstootten naar [[Charkiv]] zelf. Veertien dagen later, op [[14 maart]] gaven de Sovjets hun vertwijfelde verdediging op. Ze verloren 600 tanks en 20.000 doden, maar Hausser verloor bijna 12.000 mannen,{{sfn|Keegan|1995|p=84}} die hij moeilijker kon vervangen. Deze acties toonden de formidabele kracht van het SS-Pantserkorps.

{{Zie hoofdartikel|Slag om Koersk}}
[[Bestand:Battle of Kursk (map).jpg|thumb|[[Slag om Koersk|Operatie Citadel]], het ''II SS Pantserkorps'' valt aan uit het zuiden.]]
De slag bij [[Slag om Koersk|Koersk]], of Operatie Citadel, kwam er na heftige discussie in de Duitse legerleiding om een defensieve of offensieve koers te voeren.{{sfn|Keegan|1995|pp=85-87}} De chef van de Generale Staf, [[Kurt Zeitzler]], was echter fel tegen het voeren van een defensieve koers. Von Manstein was sceptisch, samen met Hitler, [[Heinz Guderian|Guderian]] was resoluut tegen.{{sfn|Keegan|1995|pp=85-87|name=Operatie Citadel}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div> In juli [[1943]] gaf Hitler ten slotte zijn fiat.

Het plan was om een [[tangbeweging]], net zoals bij Charkov, te maken, met als pinnen de Duitse tankdivisies. De zuidelijke groep, die naar het noorden moest doorstoten, was het sterkst, met 9 divisies, waaronder het ''[[II SS Pantserkorps]]'', over vijftig kilometer.{{sfn|Keegan|1995|pp=85-87|name=Operatie Citadel}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

De spits van de divisies werd gevormd door de zware tanks, waaronder de [[Tiger I]], de flanken door de [[Panzerkampfwagen V Panther|Panther]]. De infanterie werd nauwelijks ingezet, maar de ''[[Pantsergrenadiers]]'' werden zwaarder belast.{{sfn|Keegan|1995|pp=85-87|name=Operatie Citadel}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

De slag werd een complete mislukking voor de Duitsers. De Russische stellingen waren enorm sterk verdedigd, bestaande uit drie hoofdgordels en bestreken door meer dan 20.000 stukken [[artillerie]], waaronder 6.000 76-mm [[Pantserafweerkanon|antitankkanon]]nen, en grote groepen infanteristen met antitankwapens.{{sfn|Keegan|1995|pp=85-87|name=Operatie Citadel}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

De slag begon op [[5 juli]] 1943. In het noorden raakten de tanks van [[Walter Model|Model]] al snel in de problemen. Hun buitenste linies, gevormd door de lichtere tanks, werden vernietigd door de Russische verdediging, terwijl hun zwaardere tanks, niet uitgerust met machinegeweren, werden aangevallen door de antitankgroepen.{{sfn|Keegan|1995|pp=85-87|name=Operatie Citadel}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div> In het zuiden ging het beter, de zwaardere tanks konden zich staande houden tot de aankomst van de infanterie. Het ''II SS Pantserkorps'' had echter het grote probleem dat geen van zijn drie divisies contact kon maken met elkaar vanuit hun doorbraken.{{sfn|Keegan|1995|pp=85-87|name=Operatie Citadel}}

Op [[12 juli]], met 15 kilometer terreinwinst en 1400 verloren tanks, besloot Hoth om een laatste alles-of-niets-aanval te lanceren door de [[Bres (vesting)|bres]].{{sfn|Keegan|1995|pp=85-87|name=Operatie Citadel}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Hij trok 6.000 tanks samen, waaronder het ''II SS Pantserkorps'' en brak uit naar open gebied, zonder om te kijken naar de flank. 's Middags vielen ze echter ten prooi aan een nieuw Sovjet tankleger en om 22:00 waren ze verslagen. De dag erop beëindigde Hitler de operatie. De Duitsers verloren ruim 1.500 tanks, en daarmee hun laatste grote reserve.{{sfn|Keegan|1995|pp=85-87|name=Operatie Citadel}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

De Waffen-SS werd als reactie hierop uitgebreid, zij vormde immers de aanvalsmacht die het [[Oostfront (Tweede Wereldoorlog)|oostfront]] zo dringend nodig had om de gaten in de linie te dichten. Al in december 1942 kreeg [[Heinrich Himmler|Himmler]] de toestemming om twee nieuwe pantsergrenadierdivisies op te richten, de 9e ''[[SS-Panzer-Division Hohenstauffen]]'' en de 10e ''[[SS-Panzer-Division Frundsberg]]''.{{sfn|Keegan|1995|pp=90-91}} Daarnaast had de leider van de [[Hitlerjugend]], Rijksjeugdleider [[Artur Axmann]], Himmler aangeboden om een divisie te vormen: het werd de 12e ''[[SS-Panzer-Division Hitlerjugend]]''. In oktober werden de 16e ''[[SS-Panzergrenadier-Division Reichsführer SS]]'' en de 17e ''[[SS-Panzergrenadier-Division Götz von Berlichingen]]'' opgericht, beiden pantsergrenadierdivisies.{{sfn|Keegan|1995|pp=90-91|name=Uitbreiding 1943}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Op hetzelfde moment werden de 1e ''[[SS-Panzer-Division Leibstandarte]]'', 2e ''[[SS-Panzer-Division Das Reich]]'', 3e ''[[SS-Panzer-Division Totenkopf]]'', 5e ''[[SS-Panzerdivison Wiking]]'', 9e ''[[SS-Panzer-Division Hohenstauffen]]'', 10e ''[[SS-Panzer-Division Frundsberg]]'' en 12e ''[[SS-Panzer-Division Hitlerjugend]]'' opnieuw bewapend. Deze zeven divisies waren een kwart van de totale Duitse sterkte aan pantserdivisies (30) en dat bleef zo tot het eind van de oorlog.{{sfn|Keegan|1995|pp=90-91|name=Uitbreiding 1943}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Om deze uitbreiding te kunnen opvangen had Himmler niet genoeg aan de vrijwilligers. Hij kon echter, mede dankzij de successen aan het oostfront van de Waffen-SS, de benodigde rekruten, zo'n 70 à 80% van het benodigd aantal, halen uit het totaal aantal rekruten voor de ''[[Wehrmacht]]''.{{sfn|Keegan|1995|pp=90-91|name=Uitbreiding 1943}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Naar de toekomst toe moest hij dit meer en meer doen. Daarnaast werden niet alleen zgn. "Germanen" (inwoners van het Germaanse gebied, voornamelijk de [[Lage Landen (staatkunde)|Lage Landen]] en [[Scandinavië]]) maar ook "niet-Germanen" uit bezet [[Europa (werelddeel)|Europa]] ingelijfd bij de ''Waffen-SS'', dit zeer tegen de zin van Himmler. Hij had echter geen keus en daardoor evolueerde de ''Waffen-SS'' van Germaanse elite naar niet-Germaanse gerekruteerde massa.{{sfn|Keegan|1995|pp=90-91|name=Uitbreiding 1943}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

=== 1944 ===
==== Oostfront ====
[[Bestand:Kamenets-Podolsk pocket.jpg|thumb|Het [[1e Pantserleger]] wordt ingesloten door het Rode Leger.]]
Aan het [[Oostfront (Tweede Wereldoorlog)|oostfront]] werd de Waffen-SS gebruikt als de persoonlijke troepenmacht van Hitler, die telkens wanneer de situatie dat vereiste, door hem naar believen kon worden ingezet.{{sfn|Keegan|1995|pp=113-115}} De toestand aan het oostfront vroeg ook steeds meer om de Waffen-SS-eenheden. Daarnaast waren sommige, voornamelijk de klassieke, Waffen-SS-eenheden een zodanig geheel van de verdediging geworden dat terugtrekken tot catastrofes zou leiden, daar het niveau van de reguliere troepen ver achter liep.

In april [[1944]] was het [[1e Pantserleger]], onderdeel van [[Erich von Manstein|Von Manstein]]s ''Heeresgruppe Süd'', omsingeld door het [[Zuidelijk Front]] van het [[Rode Leger (Sovjet-Unie)|Rode Leger]], in de zgn. [[Kamenets-Podolsky Pocket]]. Een aantal eenheden van de Waffen-SS, waaronder de ''SS-Panzer-Division Leibstandarte'', waren mee ingesloten.{{sfn|Keegan|1995|pp=113-115|name=Oostfront 1944}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Omdat dit pantserleger een wezenlijk deel vormde van de laatste pantserreserves, werd een ontzetting op touw gezet. Het [[II SS Pantserkorps]], bestaande uit de ''SS-Panzer-Division Hohenstauffen'' en de ''SS-Panzer-Division Frundsberg'', werd in allerijl uit Frankrijk overgebracht om de belegerden te ontzetten.{{sfn|Keegan|1995|pp=113-115|name=Oostfront 1944}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>
<br>Kort voor het einde van die operatie was de ''SS-Panzer-Division Wiking'' ook ingesloten, aan de [[Dnjepr (rivier)|Dnjepr]]. De troepen die beschikbaar waren voor de ontzetting waren echter bijzonder gering en dus hingen de overlevingskansen af van de uitbraakpogingen van de divisie zelf. De strijd was verschrikkelijk, maar de divisie overleefde, hoewel het nog enige tijd duurde voor ze weer inzetbaar was.{{sfn|Keegan|1995|pp=113-115|name=Oostfront 1944}}

==== Operatie Overlord ====
{{Zie hoofdartikel|Operatie Overlord}}
In het westen was de situatie heel anders. De Duitse legertop wist dat de [[Geallieerden (Tweede Wereldoorlog)|geallieerden]] van plan waren een tweede front te openen, maar wist niet waar. Daarenboven ontstond er ruzie tussen de ''Oberbefehlshaber West'', [[Gerd von Rundstedt|von Rundstedt]] en de commandant van ''Heeresgruppe B'', [[Erwin Rommel|Rommel]]. De eerste vond dat de pantserdivisies achter de hand dienden gehouden te worden, om ingezet te worden zodra duidelijk was waar de hoofdaanval van de geallieerden zou komen; de tweede betoogde dat de tanks zonder [[luchtsteun]] niet verplaatst konden worden en prefereerde om ze dichter bij de kust te plaatsen. Hitler hakte de knoop door en bepaalde dat drie van de zeven pantserdivisies, waaronder de ''[[SS-Panzer-Division Hitlerjugend]]'' ([[Normandië]]) en de ''[[SS-Panzer-Division Leibstandarte]]'' (België) door Von Rundstedt achter de hand dienden gehouden te worden en pas mochten worden ingezet na ruggespraak met de staf van Hitler.{{sfn|Keegan|1995|pp=116-120}}
<br>Van de overige zeven divisies, die toegewezen waren aan Rommel, behoorden er ook twee tot de Waffen-SS, namelijk de 17e''SS-Panzergrenadier-Division Götz von Berlichingen'' ([[Loire (departement)|Loire]]) en de ''SS-Panzer-Division Das Reich'' ([[Bordeaux (stad)|Bordeaux]]).

De vier divisies van de Waffen-SS vormden de grote sterkte van het Duitse pantserleger in het westen, zowel op organisatorisch als op materieel vlak.{{sfn|Keegan|1995|pp=116-120|name=Operatie Overlord}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Negen pantserdivisies waren beschikbaar voor onmiddellijke gevechten na de landing (eentje diende in het zuiden te blijven in verband met mogelijke secundaire aanvallen), tezamen met het dichtbijgelegen deel van de ±50 infanteriedivisies in het westen, wiens rol echter marginaal zou zijn.{{sfn|Keegan|1995|pp=116-120|name=Operatie Overlord}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div> Van de negen pantserdivisies waren er vier van de Waffen-SS, na de landing kwamen er nog eens twee bij (9e ''SS-Panzer-Division Hohenstauffen'' en 10e ''SS-Panzer-Division Frundsberg'').{{sfn|Keegan|1995|pp=116-120|name=Operatie Overlord}}

Op [[26 juni]] werd de 50e Northumbrian Infantry Division ingesloten aan de overgangen van de [[Odon (rivier)|Odon]], door het ''[[I SS Pantserkorps Leibstandarte]]'', (''SS-Panzer-Division Leibstandarte'' en ''SS-Panzer-Division Das Reich''), o.l.v. [[Sepp Dietrich]] en vier dagen later verpletterend verslagen door het ''[[II SS Pantserkorps]]'' (''SS-Panzer-Division Frundsberg'' en ''SS-Panzer-Division Hohenstauffen'').{{sfn|Keegan|1995|pp=116-120|name=Operatie Overlord}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>
<br>De ''SS-Panzer-Division Das Reich'' was helemaal vanaf [[Bordeaux (stad)|Bordeaux]] naar het noorden getrokken, daarbij stelselmatig gehinderd door verzetsacties. In [[Oradour-sur-Glane]] slachtte het 1e Regiment ''Der Führer'' het volledige dorp af, een actie die bekend kwam te staan als het [[bloedbad van Oradour-sur-Glane]], bij wijze van represaille. <ref>R. Hébras: Oradour-sûr-Glane, The Tragedy Hour by Hour</ref>  De misdaden bleven onopgemerkt, daar de divisie onmiddellijk in gevecht geraakte met aanwezige geallieerde eenheden.

Op [[18 juli]] begonnen drie Britse pantserdivisies aan [[Operatie Goodwood]], een uitbraakpoging uit het Normandisch bruggenhoofd. Zij kwamen tegenover de ''SS-Panzer-Division Leibstandarte'', ''SS-Panzer-Division Hohenstauffen'' en ''SS-Panzer-Division Hitlerjugend'' te staan. Wanneer de Britse tanks over de heuvelrug van [[Bourguébus]] probeerden te geraken kwamen zij echter tegenover de niet vernietigde tanks van de ''SS-Panzer-Division Leibstandarte'' te staan, die de dag erop versterking kreeg van de ''SS-Panzer-Division Hitlerjugend'' en ''SS-Panzer-Division Hohenstauffen''. De tegenstand van de Waffen-SS genoodzaakte [[Bernard Montgomery|Montgomery]] om de operatie af te blazen.{{sfn|Keegan|1995|pp=116-120|name=Operatie Overlord}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

==== Zak van Falaise ====
{{Zie hoofdartikel|Zak van Falaise}}
[[Bestand:Falaise Pocket map.jpg|thumb|De slag in de zak van Falaise, het Duitse leger wordt ingesloten]]
Op [[7 augustus]] begon de later beruchte slag om [[Zak van Falaise|Falaise]]. Vijf van de zes pantserdivisies van de Waffen-SS, ''SS-Panzer-Division Leibstandarte'', ''SS-Panzer-Division Das Reich'', ''SS-Panzer-Division Hohenstauffen'', ''SS-Panzer-Division Frundsberg'' en ''SS-Panzer-Division Götz von Berlichingen''; samen met de 2e, 21e en [[116e Pantserdivisie]]s van de [[Wehrmacht]] vielen in een boog het stadje [[Mortain]] aan.{{sfn|Keegan|1995|pp=116-120|name=Operatie Overlord}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div> De aanval mislukte geheel omdat het aan kracht ontbrak om de aanval in de diepte te ontwikkelen. Deze mislukking zou leiden tot de vernietiging van het [[7e Leger (Wehrmacht)]] en de Duitse strijdkrachten in het westen in het algemeen.{{sfn|Keegan|1995|pp=116-120|name=Operatie Overlord}}

Dankzij het feit dat de ''SS-Panzer-Division Hitlerjugend'' vanaf [[13 augustus]] de enige uitgang uit de "pocket" wist open te houden tegenover de [[1e Pantserdivisie (Polen)|Poolse 1e Pantserdivisie]] (noordelijk) en het 15e Amerikaanse Legerkorps (zuidelijk, via [[Argentan]]) werd de 'ramp' nog enigszins ingedijkt. Op [[20 augustus]] moest dit worden opgegeven omdat de sterkte van de divisie te klein was geworden om verder te vechten. De actie zorgde ervoor dat ±100.000 van de ±150.000 ingesloten soldaten (8 pantserdivisies en 20 infanteriedivisies) konden ontkomen. Velen waren gewond en de eenheden moesten veel van hun materiaal achterlaten.

Deze terugtrekking was mogelijk omdat Hitler de opperbevelhebber van ''Heeresgruppe B'', [[Günther von Kluge|Von Kluge]], vervangen had door [[Walter Model|Model]], "de redder van het oostfront",{{sfn|Keegan|1995|pp=116-120|name=Operatie Overlord}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

die veel onafhankelijker beslissingen durfde nemen. Het tijdstip dat de ''Wehrmacht'' uiteen zou vallen was nu echter genaderd en het [[Nazi-Duitsland|Derde Rijk]] begon ten onder te gaan.{{sfn|Keegan|1995|pp=116-120|name=Operatie Overlord}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

==== Operatie Market Garden ====
{{Zie hoofdartikel|Operatie Market Garden}}
De ''[[SS-Panzer-Division Hohenstauffen]]'' en ''[[SS-Panzer-Division Frundsberg]]'' werden na deze slachting overgebracht naar [[Arnhem]] om terug op krachten te komen.{{sfn|Keegan|1995|p=121}} Deze troepen, hoewel sterk uitgedund en in de minderheid, waren genegeerd door de geallieerde legertop. Toen de landing begonnen was, wierpen zij wat nog over was van hun divisies in de strijd tegen de [[1e Luchtlandingsdivisie|1e British Airborne Division]], die de verkeersbrug van Arnhem had veroverd. Op [[21 september]] slaagden de Duitse divisies, waarvan de infanterie van de pantsers werd gescheiden door de [[Rijn]], om de verkeersbrug over te steken, na de tegenstand overweldigd te hebben. Na deze nederlaag werd de operatie afgeblazen.{{sfn|Keegan|1995|p=121|name=Market Garden}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

De rest van het westfront was eveneens in een impasse geraakt. Het Duitse leger had zich uit [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Frankrijk]] teruggetrokken tot aan de Duits-Franse grens, maar daar was de Duitse verdediging onverwacht sterk. In [[Lotharingen (Frankrijk)|Lotharingen]], meer bepaald [[Metz]], verdedigde de ''17. SS-Panzergrenadier-Division Götz von Berlichingen'' samen met een inderhaast uit leerlingen van de Verbindingsdienstschool van de SS gevormde Divisie nº 462, en dat met een onverwacht groot succes tegen de veel sterkere troepen van [[George Patton|Patton]].{{sfn|Keegan|1995|p=121|name=Market Garden}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

==== Ardennenoffensief ====
{{Zie hoofdartikel|Ardennenoffensief}}
[[Bestand:SS trooper captured.jpg|thumb|SS'er gevangengenomen door een verkenningspatrouille van de [[82e Luchtlandingsdivisie]]]]
Hitler had het plan opgevat om de impasse aan het westfront te doorbreken. Zijn plan was om via de [[Ardennen]], een herhaling van zijn gedurfd offensief waarmee hij de Franse en [[België (hoofdbetekenis)|Belgische]] verdediging in [[1940]] op de knieën dwong. Hij koos hiervoor het westfront, omdat hij oordeelde dat de Westelijke geallieerden door een zware nederlaag gemakkelijk verdeeld konden geraken en dus gemakkelijk tot vrede te brengen waren.{{sfn|Keegan|1995|pp=122-124}} Om deze krachttoer te verwezenlijken deed hij een beroep op een aantal inderhaast op de been gebrachte Volksgrenadierdivisies en op de opnieuw uitgeruste pantserdivisies.

Om het belang van de operatie te onderstrepen gaf hij zijn vertrouweling [[Sepp Dietrich]] het commando over de belangrijkste eenheid, het ''[[6e Pantserleger]]''.{{sfn|Keegan|1995|pp=122-124|name=Ardennenoffensief}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Deze eenheid bestond uit vijf infanteriedivisies en vier pantserdivisies, namelijk de ''[[SS-Panzer-Division Leibstandarte]]'' en ''[[SS-Panzer-Division Hitlerjugend]]'' in de voorhoede en de ''[[SS-Panzer-Division Das Reich]]'' en ''[[SS-Panzer-Division Hohenstauffen]]'' daarachter.{{sfn|Keegan|1995|pp=122-124|name=Ardennenoffensief}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div> Deze legermacht was uitgerust met nieuwe [[Panzerkampfwagen V Panther|Panthers]] en negentig [[Tiger I|Tigers]] onder centraal bevel. Het doel van zijn divisies was de stad [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]], waarbij zijn flank werd gedekt door de [[5e Pantserleger]].{{sfn|Keegan|1995|pp=122-124|name=Ardennenoffensief}}

De aanval ging van start op [[16 december]] en de pantserspitsen overrompelden de verspreide [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Amerikaanse]] divisies, die geen wapens hadden om weerstand te bieden aan de Panthers en Tigers. Dietrich stuitte echter op onverwacht hardnekkige weerstand die toenam naarmate het offensief vorderde. Deze tegenstand werd op [[17 december]] nog gevoed door de (ware) geruchten dat de SS zijn gevangenen afslachtte. De voorste gevechtsgroep van de ''SS-Panzer-Division Leibstandarte'' had dit inderdaad gedaan, op bevel van de commandant [[Joachim Peiper|Peiper]]. Hij liet negentig krijgsgevangenen neerschieten even buiten [[Malmedy]]. Dit barbaarse optreden had een andere uitwerking dan bedoeld, de Amerikanen werden niet gedemoraliseerd, maar zeer vechtlustig.{{sfn|Keegan|1995|pp=122-124|name=Ardennenoffensief}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

<br>Naast deze acties werd nog iets anders op touw gezet om de Amerikanen te demoraliseren, de groep -[[Otto Skorzeny|Skorzeny]], die bestond uit Duitsers die vloeiend [[Engels (hoofdbetekenis)|Engels]] spraken en Amerikaanse uniformen aanhadden. De 2.000 commando's slaagden erin om grote verwarring te scheppen en paniek te zaaien, tot in het hoofdkwartier van [[Dwight D. Eisenhower|Eisenhower]].{{sfn|Keegan|1995|pp=122-124|name=Ardennenoffensief}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Al deze acties ten spijt keerden de krijgskansen al tegen [[24 december]], toen de brandstof voor de Duitse pantserdivisies opraakte. Na kerstmis was er sprake van weinig bewolking zodat de geallieerde luchtmacht de Duitse troepen kon bestoken. Dit, in combinatie met de aangekomen reserves, dwong Hitler zijn troepen terug te trekken en het offensief af te breken.

=== 1945 ===
De mislukking van het offensief markeerde het einde van de periode waarin Hitler nog middelen had om zijn wil op te leggen aan zijn vijanden. De offensieven die nog volgden waren zelfs naar zijn eigen mening van beperkt belang.{{sfn|Keegan|1995|pp=124-126}} De belangrijkste actie van beperkt belang, [[Operatie Frühlingserwachen]], was de poging om [[Boedapest]] te heroveren en om de aardolie-aanvoer uit [[Hongarije|Centraal-Hongarije]] veilig te stellen van het oprukkende [[Rode Leger (Sovjet-Unie)|Rode Leger]].{{sfn|Keegan|1995|pp=124-126|name=Einde}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div> Deze operatie werd uitgevoerd door de al aanwezige ''SS-Panzer-Division Wiking'' en ''SS-Panzer-Division Totenkopf'', samen met het [[6e Pantserleger]], dat zwaargehavend uit de Ardennen tevoorschijn kwam, en enkele andere eenheden, waaronder de 16e ''SS-Panzer-Division Reichsführer SS''.{{sfn|Keegan|1995|pp=124-126|name=Einde}} Deze legermacht kon echter weinig verhaal halen tegenover het Sovjet numerieke overwicht, ondanks de veelbelovende terreinwinst in het begin.

De laatste stuiptrekking van het [[Nazi-Duitsland|Derde Rijk]] werd toegewezen aan de Waffen-SS. Hitler beval [[Felix Steiner|Steiner]] om een aanval te doen op de Sovjetlegers die [[Berlijn (hoofdbetekenis)|Berlijn]] aanvielen, met de drie legers die dichtst bij de hoofdstad in de buurt lagen. Hij had beschikking over de restanten van de ''[[10. SS-Panzer-Division Frundsberg]]'', ''[[4. SS-Polizei-Panzergrenadier-Division]]'', ''[[11. SS-Freiwilligen-Panzergrenadier-Division Nordland]]'', ''[[23. SS Freiwilligen-Panzergrenadier-Division Nederland (niederländische Nr. 1)]]'' en het [[Waals Legioen]].{{sfn|Keegan|1995|pp=124-126|name=Einde}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Deze eenheden waren echter uiteengedreven. Steiner overwoog de aanval, maar kwam tot de conclusie dat die onmogelijk was. Toen Hitler dat te weten kwam in de nacht van 22 op 23 april, besloot hij zelfmoord te plegen.{{sfn|Keegan|1995|pp=124-126|name=Einde}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div> Zijn laatste verdedigers waren een beperkt aantal soldaten van de ''SS-Panzergrenadier-Division Nordland'', ''[[33. Waffen-Grenadier-Division der SS Charlemagne]]'' en de ''[[15. Waffen-Grenadier-Division der SS (lettische Nr. 1)]]''.{{sfn|Keegan|1995|pp=124-126|name=Einde}}

== Vreemdelingenlegioenen ==
{{Zie ook|Zie ook de [[lijst van divisies van de Waffen-SS]] voor een gedetailleerd overzicht.}}
[[Bestand:Bundesarchiv Bild 146-1978-070-04A, Amin al Husseini bei bosnischen SS-Freiwilligen.jpg|thumb|De Islamitische [[moefti]] [[Amin al-Hoesseini]] bezoekt de ''[[13. Waffen-Gebirgs-Division der SS Handschar (kroatische Nr. 1)]]'']]
De SS was bedoeld als eliteorganisatie van [[Ariërs]] en de Waffen-SS moest daarbij de gewapende elite zijn. In het begin stond Himmler dan ook enkel rekruten van "zuiver" bloed toe in de ''Waffen-SS''. Zijn wil om een sterke legermacht op te richten bleek echter groter dan zijn ideologie. Hij liet als eerste stap niet alleen inwoners van Duitsland, maar ook [[Volksduitsers]] (dat wil zeggen Duitsers wonend buiten [[Duitsland (hoofdbetekenis)|Duitsland]]) soldaten toe in zijn divisies. De organisatie had hiermee een voordeel boven de ''[[Wehrmacht]]'', die enkel mocht rekruteren in Duitsland zelf.{{sfn|Keegan|1995|pp=93-109}}

Deze soldaten namen aanvankelijk vrijwillig dienst, maar hun animo nam snel af. Himmler zocht naar nieuwe bronnen en vond die ook. Hij beschikte over de potentiële buitenlandse vrijwilligers van een zgn. "Germaans" ras, uit de [[Lage Landen (staatkunde)|Lage Landen]] en [[Scandinavië]]. Om hen te kunnen inlijven werd hen eigen eenheden beloofd, enerzijds uit taalmoeilijkheden, anderzijds uit respect voor hun onafhankelijke nationaliteit.{{sfn|Keegan|1995|pp=93-109|name=Vreemdelingen}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

Het merendeel van de nieuwe rekruten bestond uit werkloze soldaten, wier vaderlandsliefde groot genoeg was om niet te collaboreren maar anderzijds soms sympathie toonden voor de antibolsjewistische zaak.{{sfn|Keegan|1995|pp=93-109|name=Vreemdelingen}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div> Himmler had liever geen niet-Germanen zoals Fransen en Italianen in de ''Waffen-SS'', maar moest dat toch toelaten wegens het tekort aan soldaten. De eenheden die het meest voldeden aan het ideaalbeeld waren opgenomen in de ''SS-Panzer-Division Wiking''. Daarnaast waren er enkele propagandalegioenen.

Volksduitsers lieten zich in groten getale inlijven, voldoende voor de ''[[7. SS-Freiwilligen-Gebirgs-Division Prinz Eugen]]'', maar het enthousiasme taande tegen 1943.{{sfn|Keegan|1995|pp=93-109|name=Vreemdelingen}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

In [[Estland]] en [[Letland]] werden in eerste instantie vrijwilligers geworven, maar in 1943 werd in deze landen de dienstplicht ingevoerd. Himmler liet vanwege de slechter wordende omstandigheden toe dat soldaten van allerhande etniciteit werden gerekruteerd, waaronder Bosnische moslims, [[Hongarije|Hongaren]] en [[Russen (volk)|Russen]]. Het principe van [[Rassenwetten van Neurenberg|raszuiverheid]] moest hij laten varen.{{sfn|Keegan|1995|pp=93-109|name=Vreemdelingen}}<div class="preview-warning">'''Preview warning:''' Page using [https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Sjabloon:Sfn Template:Sfn] with unknown parameter "name"</div>

== Oorlogsmisdaden ==
De ''[[Allgemeine-SS|Allgemeine SS]]'' was verantwoordelijk voor het beheren van zowel de concentratie- als vernietigingskampen. 
Veel van de leden en de ''[[SS-Totenkopfverbände|Totenkopfverbände]]'' werden vervolgens lid van de ''Waffen-SS'', waarbij ze de basis van de [[3._SS-Panzer-Division_Totenkopf|Derde SS-''Totenkopf''-Divisie]] vormden.{{sfn|Flaherty|2004|p=149}}{{sfn|Flaherty|2004|p=150}} Medisch personeel van de Waffen-SS zijn bij de zogenaamde "[[Artsenproces]]sen" van 1946 tot 1947 veroordeeld in Neurenburg voor het experimenteren op mensen in de kampen.

Volgens de ''Modern Genocide: The Definitive Resource and Document Collection'', speelde de ''Waffen-SS'' een "kernrol" in de ideologie van de vernietigingsoorlog (''Vernichtungskrieg''): een derde van de leden van de ''[[Einsatzgruppen]]'' (mobiele doodseskaders) die verantwoordelijk waren voor massamoord, vooral van Joden, Slaven en communisten, waren uit de ''Waffen-SS'' gerekruteerd voordat de Sovjet-Unie werd binnengevallen.{{sfn|Bartrop|Jacobs|2014|p=1424}} De bouwadministratie van de Waffen-SS bouwde de gaskamers in Auschwitz {{sfn|Langbein|2005|pp=22, 254}} en, volgens [[Rudolf Höss]], dienden ongeveer 7.000 leden als wachters bij dat kamp.{{sfn|Langbein|2005|p=280}}

Veel Waffen-SSers en Waffen-SS-eenheden pleegden [[oorlogsmisdrijf|oorlogsmisdaden]] tegen burgers en geallieerde soldaten.{{sfn|Stein|2002|pp=75–76, 276–280}}
De bekendste daarvan zijn het [[Bloedbad van Malmedy]] en dat van [[bloedbad van Oradour-sur-Glane|Oradour-sur-Glane]]. Daarnaast hebben eenheden ervan ook moordpartijen aangericht in onder meer [[Wereth 11|Wereth]], [[Massamoord van Wormhout|Wormhout]], [[Bloedbad van Le Paradis|Le Paradis]], [[Bloedbad van Tulle|Tulle]], [[Bloedbad van Marzabotto|Marzabotto]], [[Moordpartij in de Ardeatijnse grotten|Ardeatine]], [[Bloedbad van Distomo|Distomo]], [[Bloedbad van Sant'Anna di Stazzema|Sant'Anna di Stazzema]] en de [[Bloedbad van Abbey d'Ardenne|Abbey d'Ardenne]]. De in [[Oost-Europa]] aangerichte slachtpartijen zijn minder goed gedocumenteerd.

Na de oorlog werd de gehele SS-organistatie door de naoorlogse Duitse regering als criminele organisatie bestempeld.

== Zie ook ==
* [[Lijst van divisies van de Waffen-SS]]
* [[Allgemeine-SS]]
* [[Algemeene-SS Vlaanderen]]
* [[Nederlandsche SS]]

== Bronnen ==
* {{cite book |last=Flaherty |first=T. H. |title=The Third Reich: The SS |publisher=Time-Life |year=2004 |orig-year=1988 |isbn=1-84447-073-3 |lang=en }}
* {{Citeer boek |last=Keegan |first=J. |title=Waffen-SS, de elite van het Duitse leger |publisher=Standaard Uitgeverij |location=Antwerpen |year=1995 |lang=nl }}
* {{Citeer boek |last=Knopp |first=G. |title=Hitlers moordenaars, de geschiedenis van de SS |publisher=Standaard Uitgeverij |year=2004 |lang=nl }}
* {{cite book |last1=Langbein |first1=Hermann |translator-last=Zohn |translator-first=Harry |orig-year=First published in German in 1972 |title=People in Auschwitz |date=2005 |publisher=University of North Carolina Press |location=Chapel Hill |isbn=978-0-8078-6363-3 |url=https://books.google.com/books?id=DzWPL6hjk9MC |language=en |via=Google Books}}
* [https://archive.today/20130630135835/http://waffen-ss.com/page.php?page=100 waffen-ss.com], geraadpleegd op 12-09-2007
* Hoofdstuk Fall Gelb: {{aut|Amersfoort, Herman (e.a.)}}, ''Mei 1940, de strijd op Nederlands grondgebied'', 4e druk, 2012.

=== Referenties ===
{{References}}

[[Categorie:Waffen-SS]]