Brontekst bekijken van Stehbunker

'''Stehbunker''' was de benaming voor zogenaamde stacellen in [[Concentratiekamp|naziconcentratiekampen]] voor en tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]].

== Algemeen ==
Een Stehbunker was een speciaal door de nazi's gebruikte strafmethode in diverse concentratiekampen. Het werd vaak ingezet als extra straf voor gevangenen die de regels hadden overtreden. In de stacel kon de gevangene niets anders doen dan staan en vaak kwam het voor dat de gevangene ook geen of minder eten kreeg toebedeeld. Stehbunkers verschilden in omvang, er waren cellen voor vier personen en anderen boden slechts ruimte voor één persoon.

== Gebruik van de cellen ==
=== Oranienburg ===
Kampcommandant [[Werner Schäfer]] had in het [[Oranienburg (concentratiekamp)|concentratiekamp Oranienburg]] in de kelder twee stacellen laten bouwen. Deze cellen waren bedoeld voor één persoon.

=== Auschwitz ===
[[Bestand:Auschwitz I Block 11.jpg|thumb|[[Blok 11]] in [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]]]]
[[Bestand:27 Stehbunker oder SS-Unterstand am Eingangsbereich.jpg|thumb|Stehbunker in concentratiekamp [[Mittelbau-Dora]]]]

Ook in het ''[[Auschwitz I|Stammlager]]'' van [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]]<ref>Het ''Stammlager'' betreft Auschwitz I, dus niet het nabij gelegen vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau.</ref> waren ''Stehbunkers'' aangelegd. In het door de gevangenen gevreesde [[Blok 11]] – de kampgevangenis – hadden de nazi's de beschikking over vier cellen, met een omvang van 90 x 90&nbsp;cm.<ref>[http://www.wollheim-memorial.de/glossary/en/Stehbunker Wollheim Memorial - Stehbunker]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20130402153655/http://www.scrapbookpages.com/AuschwitzScrapbook/Tour/Auschwitz1/Auschwitz06A.html Auschwitz - Standing cells inside Block 11.]</ref> De gevangenen moesten in de cel kruipen door een smalle doorgang op de grond. In de cel was het onmogelijk om te zitten. Soms werden er vier à vijf personen in één cel geplaatst, waarin ze de nacht moesten doorbrengen.<ref>{{Citeer web |url=http://en.auschwitz.org/z/index.php?option=com_content&task=view&id=20&Itemid=35 |titel=Auschwitz.org - Block 11: standing cells. |bezochtdatum=21 april 2013 |archiefdatum=2 maart 2013 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20130302034452/http://en.auschwitz.org/z/index.php?option=com_content&task=view&id=20&Itemid=35 |dodeurl=ja }}</ref> De dag erna moesten de gevangenen net als alle andere weer dwangarbeid verrichten. Anderen werden zowel dag en nacht in de cel gevangen gehouden.

=== Dachau ===
In de laatste jaren van de oorlog nam het aantal gevangenen in het [[Dachau (concentratiekamp)|concentratiekamp Dachau]] sterk toe, waardoor het kamp in feite overbevolkt was. In het najaar van 1944 besloten de kampleiders om enkele Stehbunkers aan te leggen. De kleine kamers hadden dezelfde grootte als de schoorstenen. De exacte omvang voor één cel bedroeg 75x80 cm. Bovenaan was een kleine opening voor de luchttoevoer gemaakt. De nazi's waren content met de cellen, want de strafmaatregel zorgde voor iets meer ruimte en had bovendien een 'positief' effect op de gevangenen, die als de dood waren voor de cellen.

Ook in [[Buitencommando|buitenkamp]] [[Allach (concentratiekamp)|Allach]] waren Stehbunkers aangelegd, die waren nog kleiner dan de cellen in Dachau.

=== Overige kampen ===
Ook in andere concentratiekampen, zoals in [[Mittelbau-Dora]] en [[Natzweiler-Struthof]],  maakten de nazi's gebruik van een Stehbunker.

== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20101225050814/http://www.urlaub-harz-web.de/harz-kyffhaeuser/reise-tourismus/harz/nordhausen/2-lager-dora-bunker-2.htm Stehbunker in Mittelbau-Dora.]
* [https://web.archive.org/web/20130301050115/http://www.scrapbookpages.com/Natzweiler/Tour/Prison.html Uitleg van diverse cellen, waaronder de Stehbunker, in Natzweiler-Struthof.]

{{Appendix}}

[[Categorie:Naziconcentratiekamp]]