Brontekst bekijken van Pilaster

Een '''pilaster''', '''muurpijler''', '''halfpijler''' of '''wandpijler''' is een rechthoekige muurverzwaring die minder dan zijn breedte voor de [[gevel]] uitsteekt. Een pilaster heeft geen dragende functie en is dus decoratief. In veel gevallen als verwijzing naar de [[bouworde|zuilenordes]] uit klassieke oudheid. De pilaster werd door architect [[Filippo Brunelleschi]] geïntroduceerd in de architectuur van de [[Italiaanse renaissance]]. Onder andere in de [[Pazzi-kapel]] in Florence. De pilaster draagt binnen de renaissance de kenmerken van de klassieke [[zuil (bouwkunde)|zuilen]] en heeft in die hoedanigheid een [[kapiteel]], [[cannelure]]s in de schacht en een [[Basement (architectuur)|basement]].

==Toelichting==
[[Bestand:Architecture-pilasters.jpg|thumb|Pilasters bij het county courthouse in [[Sidney (Ohio)]].]]
[[Bestand:La Maison carrée.jpg|thumb|Het [[Maison Carrée]], Nîmes met links halfzuilen en rechts zuilen]]

Een [[Zuil (bouwkunde)|halfzuil]] is letterlijk een halve zuil en dus een ronde variant van de pilaster. Beide begrippen worden vaak door elkaar gebruikt, maar een pilaster heeft rechte hoeken en is platter dan de halfzuil.

Pilasters worden vanaf de Italiaanse renaissance veelvuldig toegepast in de architectuur. Voornamelijk in de classicistische architectuur zoals het [[Hollands classicisme]] en het [[neoclassicisme]].

Steekt een muurverzwaring meer dan zijn breedte voor een muur uit, dan spreken we van een [[steunbeer]]. Als de voorsprong gering is en basement en kapiteel ontbreken, dan spreken we van een [[liseen]]. Zoals de naam al suggereert kan de steunbeer wel een dragende functie hebben.  Een ''overhoekse pilaster'' is een pilaster waarvan de vlakken een hoek van 45 graden met het muurvlak maken.

==Zie ook==
*[[Colonnet]]

{{Appendix|2=
*''De tekst op deze pagina of een eerdere versie daarvan is overgenomen van de website van het Bureau Monumentenzorg Amsterdam, http://www.bmz.amsterdam.nl''
}}

[[Categorie:Zuil]][[Categorie:Gevel]][[Categorie:Italiaanse renaissance]]