Brontekst bekijken van Oorlogsmetaal

'''Oorlogsmetaal''' is een [[surrogaat]] voor metaal van betere kwaliteit. Tijdens oorlogen wordt het gebruik van ertsen en metalen door de overheid aan een vergunningstelsel onderworpen. Men heeft [[Staal (legering)|staal]] en [[nikkel]] nodig voor de oorlogsindustrie, Ook [[wolfraam]], [[Koper (element)|koper]], [[aluminium]], [[IJzer (element)|ijzer]] en [[molybdeen]] zijn strategisch belangrijke metalen. Het gebruik van [[goud]] en [[zilver]] wordt aan banden gelegd om de economie te reguleren en [[kapitaalvlucht]] te voorkomen.

== Oorlogsmetaal en munten ==

Om te voorkomen dat de burgers zilvergeld gaan opsparen en de muntcirculatie stokt kozen de circulatiebanken tijdens oorlogen voor pasmunt en geldstukken van oorlogsmetaal zoals zink. Ook in Nederland werden dergelijke munten tijdens de Tweede Wereldoorlog in omloop gebracht.

==Oorlogsmetaal en sieraden==

Tijdens de [[napoleontische oorlogen]] leverden patriottische Pruisische dames onder aanvoering van prinses [[Marianne van Pruisen]] hun gouden en zilveren sieraden in om zo de oorlogskas van hun land te vullen. Het werd mode om sieraden van gezwart [[gietijzer]], het zogenaamde "[[Fer de Berlin]]" te dragen. In 1871 zag men dit gebruik wederom. De gietijzeren sieraden zijn zeer verfijnd uitgevoerd. 

==Oorlogsmetaal en onderscheidingen==
[[File:Tapferkeitsmedaille Sachsen-Altenburg.jpg|right|200px|thumb|Medailles in brons en in zink]]
Tijdens de [[Eerste Wereldoorlog]] gingen de Duitse regeringen ertoe over de verschillende Duitse orden en eretekens in plaats van [[goud]], [[zilver]] en [[brons]] van inferieure metalen als geverfd [[zink (element)|zink]], [[Berlijns zilver]] of ander minderwaardig oorlogsmetaal te laten maken. Er zijn wel kruisen van de Pruisische [[Kroonorde (Pruisen)|Kroonorde]] van verguld [[Tombak (legering)|tombak]] gefabriceerd. De verschillende legeringen en alliages worden "Kriegsmetall" genoemd.

==Voorbeelden van oorlogsmetalen versierselen==

* Het [[Moederkruis]] in [[nazi-Duitsland]]
* Het [[Vorstelijk Reussisch Ereteken]] 
* De [[Saksisch-Ernestijnse Huisorde]]
* De [[Kroonorde (Pruisen)|Kroonorde]] van Pruisen
* De [[Jubileumsmedaille voor het Gouden Huwelijk in 1918]] in Beieren
* Het [[Vorstelijk Schwarzburgs Erekruis]]
* Het [[Medaille voor Verdienste in Oorlogstijd (Saksen-Meiningen)|Medaille voor Verdienste in Oorlogstijd]] van [[Hertogdom Saksen-Meiningen|Saksen-Meiningen]] in 1918
* Het [[Erekruis voor Verdienste aan het Thuisfront (Groothertogdom Saksen)|Erekruis voor Verdienste aan het Thuisfront]] van het [[Groothertogdom Saksen]] in 1918

Het inferieure metaal zorgt ervoor dat de decoraties in een aantal gevallen slecht geconserveerd kunnen worden. Ze [[oxidatie|oxideren]], verkleuren, krijgen de [[tinpest]] of schilferen. De handelswaarde kan desondanks hoger liggen dan die van de gouden en zilveren versierselen uit vredestijd. De [[intrinsieke waarde]] is afhankelijk van de prijs van bewerkt edelmetaal en de marktwaarde is afhankelijk van vraag en aanbod. Soms is een oorlogsmetalen versiersel zeldzamer dan een zilveren versiersel van dezelfde onderscheiding.

[[Categorie:Ridderorde]]