Brontekst bekijken van Narthex

[[Afbeelding:Narthex.png|thumb|{{legenda|#e4e0ce|narthex}}]]
[[Afbeelding:Sint-Pauluskerk, Gent - narthex.jpg|thumb|Narthex van de neoromaanse [[Sint-Pauluskerk (Gent)|Sint-Pauluskerk]] in [[Gent]], afgescheiden van het schip door een muur met een poort en twee deuren]]

De '''narthex''', soms ook '''atrium''' of '''paradijs''' genoemd, is de voorhal of het [[Portaal (gebouw)|portaal]] van een [[kerkgebouw]].

De narthex was oorspronkelijk een voorhal en maakte deel uit van de galerij om het [[Atrium (bouwkunde)|atrium]], de voorhof, van vroegchristelijke kerken, maar kreeg later het karakter van een portiek. Men veronderstelt dat [[Catechumeen|catechumenen]], de doopleerlingen, en penitenten, de boetelingen, hier mochten staan. Waar het atrium later verviel, ging de narthex deel uitmaken van de kerk zelf en werd meer een besloten ontmoetingsruimte. In de [[Christelijke bedevaart|pelgrimskerken]] met nog een [[romaanse architectuur]] vormde de narthex vaak een afgescheiden voorkerk waar de [[pelgrim]]s werden gemaand de wereldlijke onrust van zich af te laten glijden alvorens tot het heilige binnen te treden.

Als onderdeel van de ingang ligt de narthex traditioneel aan de westzijde van de kerk. Zo werd de narthex in het Maas- en Rijngebied vervangen door een [[westwerk]], een apart bouwwerk met eigen [[priesterkoor]], het 'westkoor', en soms enkele verdiepingen met [[Galerij (bouw)|galerijen]] rondom een atrium. Een voorbeeld hiervan is de [[Basiliek Sainte-Marie-Madeleine van Vézelay]] waar een eerste portaal met [[timpaan]], dat het [[Dag des oordeels|laatste oordeel]] voorstelt, toegang geeft tot de narthex en een tweede portaal vanuit de narthex toegang geeft tot de kerk.

De algemene betekenis van atrium is een centrale ruimte in een gebouw, die van [[Paradijs (architectuur)|paradijs]] komt overeen met narthex. De ruimte werd zo genoemd, omdat er veel afbeeldingen van [[Adam en Eva]] in waren aangebracht.

{{Navigatie onderdelen kruiskerk}}

[[Categorie:Onderdeel van een kerkgebouw]]