Brontekst bekijken van Malen (bewerking)

'''Malen''' (ook wel '''vermalen''') is een mechanische bewerking (of proces) waarbij grotere delen van een grondstof worden verkleind tot korrels of poeder, afhankelijk van het gewenste product. Het instrument dat daarvoor wordt gebruikt wordt vaak aangeduid met de benaming [[molen]]. Het proces kan op verschillende wijzen plaatsvinden en is afhankelijk van de toegepaste techniek en de te vermalen grondstof.

== Geschiedenis ==
Het oudste voorbeeld van een werktuig waarmee werd gemalen is een [[napjessteen]], die in het late [[neolithicum]] is ontwikkeld en waarschijnlijk diende als [[vijzel (vermaler)|vijzel]]. Wat ermee vermalen werd is onbekend. Het zou kunnen gaan om ingrediënten voor de bereiding van voedsel of geneesmiddelen, maar dat is niet zeker. In de [[ijzertijd]] ontstond de [[kweern]] die diende om [[graan]] tot meel te malen. Later werden hieruit [[Molensteen|molenstenen]] ontwikkeld die met behulp van trekdieren, waterkracht en windkracht werden rondgedraaid. Dit zijn traditionele molens die afhankelijk van de aandrijving [[rosmolen]], [[watermolen (door water aangedreven molen)|watermolen]] en [[windmolen]] worden genoemd. Voor het vermalen van medicijnen werd de vijzel uitgevonden.

Tijdens de [[industriële revolutie]] werd het maalproces verder ontwikkeld en ontstonden motorisch aangedreven [[Maalderij (gemotoriseerd)|maalderijen]]. In Engelssprekende landen ging de benaming ''mill'' over op maalderijen en fabrieken in het algemeen. In het Nederlands is het werkwoord ''malen'' (en de daarvan afgeleide woorden) overgegaan op ''pompen'', een proces dat aanvankelijk met [[poldermolen]]s gebeurde. De opvolgers daarvan die door stoom, brandstof of elektriciteit werden aangedreven, worden [[gemaal (waterbouw)|gemaal]] genoemd.

== Grondstoffen en producten ==
De grondstoffen die worden vermalen en de bijbehorende producten zijn zeer divers. Een paar voorbeelden:
*[[graan]] tot [[meel]] (in een [[korenmolen]])
*[[kalksteen]] tot [[kalk]] (in een [[kalkmolen]])
*[[Eek (eik)|eikenschors]] tot een grondstof voor [[looizuur]] (in een [[schorsmolen]])
*kruiden en [[specerij]]en (in een [[specerijenmolen]] of op kleine schaal in een [[pepermolen]])
*zwavel, kool en salpeter tot [[buskruit]] (in een [[kruitmolen]])
*koffie (in een [[koffiemolen]])

[[Categorie:Molen]]