Brontekst bekijken van Jacobus V van Schotland

{{Infobox dynastie
| afbeelding = James5.jpg
| naam = Jacobus V
| leven = 1512-1542
| functie = [[Lijst van koningen van Schotland|Koning van Schotland]]
| periode = [[1513]]–[[1542]]
| voorganger = [[Jacobus IV van Schotland|Jacobus IV]]
| opvolger = [[Maria I van Schotland|Maria I]]
| vader = [[Jacobus IV van Schotland]]
| moeder = [[Margaret Tudor]]
| dynastie = [[huis Stuart]]
}}

'''Jacobus V''', Engels: ''James V'' ([[Linlithgow Palace]], [[10 april|10]], [[11 april|11]] of [[15 april]] [[1512]] – [[Falkland Palace]], [[14 december]] [[1542]]) was koning van Schotland van 1513 tot 1542.

Zijn vader, [[Jacobus IV van Schotland|Jacobus IV]], werd gedood in de [[Slag bij Flodden Field]] (1513) toen Jacobus net één jaar oud was. Zijn moeder was [[Margaret Tudor]]. Jacobus werd onmiddellijk tot koning gekroond na de dood van zijn vader omdat de Schotten niet wilden dat zijn moeder, een Engelse, de macht over Schotland zou bezitten. Het land werd gedurende zijn jeugd geregeerd door regenten, eerst zijn moeder tot ze hertrouwde, en daarna [[John Stewart, hertog van Albany]]. De stiefvader van Jacobus V, [[Archibald Douglas (1e hertog van Douglas)|Archibald Douglas]], greep de macht, verjoeg regent John en zette Jacobus V gevangen in [[Edinburgh Castle]]. Maar toen Margaret hem verdreef, bevrijdde ze haar zoon en begon hij aan zijn eigenlijke ambt als koning.

Jacobus V werd een legendarisch persoon door zich als een gewone man voor te doen en zich onder zijn onderdanen te begeven omdat hij wilde zien hoe hun leven was.

Hij stierf op 14 december 1542 op 30-jarige leeftijd, zes dagen nadat zijn tweede vrouw, [[Maria van Guise (1515-1560)|Maria van Guise]], het leven aan een dochter had geschonken. Zijn beide zoons waren zeer jong gestorven en de zuigeling werd onmiddellijk tot koningin van Schotland uitgeroepen. Als [[Maria I van Schotland|Maria I Stuart]] (ook: "Mary, Queen of Scots") regeerde zij tot 1567.

== Huwelijk en kinderen ==
[[Hendrik VIII van Engeland]] probeerde Jacobus V voor zijn [[anti-katholiek]]e campagne te winnen, maar deze gaf niet toe. En mogelijk om Henry VIII voor het hoofd te stoten, huwde hij twee keer met een Franse vrouw.

Op 1 januari 1537 huwde hij met [[Magdalena van Valois (1520-1537)|Magdalena van Valois]] de dochter van [[Frans I van Frankrijk]], maar ze stierf een paar maanden later. Daarop trouwde hij met [[Maria van Guise (1515-1560)|Maria van Guise]] met wie hij drie kinderen kreeg:

* Jacobus Stewart ([[22 mei]] [[1540]] - april [[1541]])
* Arthur Stewart ([[1541]] - april [[1541]])
* [[Maria I van Schotland|Maria Stuart]] ([[8 december]] [[1542]] - [[8 februari]] [[1587]])

Jacobus V verwekte zeker negen buitenechtelijke kinderen bij meerdere [[maîtresse]]s<ref>[http://thepeerage.com/p10148.htm#i101480 thePeerage.com - Person Page 10148<!-- Automatisch gegenereerde titel: verbeter de omschrijving als dat mogelijk is -->]</ref> onder andere:
* [[Robert Stewart (Orkney)|Robert Stewart]] (1533-1590) bij Euphemia Elphinstone
* James Stewart, 1st Earl of Moray (1531-1570) bij Margaret Erskine
* John Stewart (circa 1531-1563) bij Elizabeth Carmichael

== Kwartierstaat (voorouders) ==
{{Stamboom Jacobus V van Schotland}}

{{Appendix}}
{{Authority control}}
{{Navigatie koningen Groot-Brittannië}}

[[Categorie:Huis Stuart]]
[[Categorie:Koning van Schotland]]
[[Categorie:Ridder in de Orde van Sint-Michiel]]
[[Categorie:Persoon in de 16e eeuw|Schotland, J]]