Brontekst bekijken van Ispán

[[Bestand:Matthew_II_Csák.jpg|thumb|Máté Csák, ispán van verschillende comitaten op het einde van de 13e eeuw.]]
Een '''ispán''' (Latijn: ''comes'', Nederlands ook wel: ''gespan'') is een Hongaarse adellijke of bestuurlijke titel. Oorspronkelijk stond een ispán aan het hoofd van een gebied dat afhankelijk was van een burcht, te vergelijken met een [[burggraaf]], sinds de 11e eeuw in het [[Koninkrijk Hongarije (1000-1526)|koninkrijk Hongarije]]. De meesten van hen waren terzelfder tijd ook het hoofd van een of meerdere zogenaamde [[comitaat|comitaten]] of graafschappen, waarmee ze enigszins met [[gouwgraaf|gouwgraven]] te vergelijken zijn.

Vanaf de [[13e eeuw]] lieten de zij zich vertegenwoordigen door een zogenaamde '''onder-ispán''' (ook wel ondergespan; Hongaars: ''alispán'', Latijn: ''vicecomes''). Hoewel dezen steeds meer taken van de '''opper-ispán''' (ook wel oppergespan; Hongaars: ''főispán'', Latijn: ''supremus comes'') overnamen, bleef de opper-ispán de belangrijkste ambtenaar binnen het bestuur van het comitaat. In het geval van de [[eeuwigdurend gespan|eeuwigdurende gespannen]] was de functie ook erfelijk.

Sinds 1723 werd een onder-ispán verkozen door de raad van het comitaat, maar de edellieden die in deze raad zetelden konden slechts kiezen uit 4 kandidaten die door opper-ispán werden aangeduid. Na de [[Ausgleich]] van [[1867]] namen de onder-ispáns officieel de uitvoerende taken van het ispán-ambt over, terwijl de opper-ispans de belangrijkste wetgevende en toezichthoudende organen van de comitaten voorzaten.

== Zie ook ==
* [[Župan]]

[[Categorie:Titulatuur]]