Brontekst bekijken van Ensi

{{Zie artikel|Voor ENSIE, zie [[Eerste Nederlandse Systematisch Ingerichte Encyclopaedie]].}}
De titel '''Ensi''' ([[Bestand:B164ellst.svg|15px]]) werd gegeven aan de (wereldlijke) leider van een stad in het oude [[Sumer]]. [[Enmerkar]] die de stadsmuren van [[Uruk]] ([[Sumerisch]] ''Unug'') bouwde en "het schrift uitvond" was rond [[26e eeuw v.Chr.|2600 v.Chr.]] een van de eerste historisch vernoemde Ens. Hij droeg, zoals zijn opvolgers en ambtgenoten, ook die in andere Soemerische stadstaten, de titel ''Bruidegom van [[Inanna]]'', wat naar zijn [[hiëros gamos]] verwijst.<ref>''Midden-Oosterse Mythen'', p. 63.</ref><br />

Volgens professor Saggs (1965): "''Voor zover we heden in de schaduwen van de protohistorie kunnen doordringen, was de menselijke vertegenwoordiger van de godheid in het oorspronkelijke sociale schema bekend als de En, die een priester-koning en vruchtbaarheidsfiguur op de manier van de priester-koningen uit [[James George Frazer|Frazers]] 'Golden Bough' moet zijn geweest, en net als deze oorspronkelijk misschien ritueel gedood werd...''"

Soemerische documenten onthullen dat de positie van [[koning (titel)|koning]] eerst uit die van ‘En’ groeide (de 'priester en gemaal van de Godin'), dat hij later een positie met grotere wereldlijke macht als ‘''Ensi''’ kreeg, en dan die van '''Lugal''', ‘belangrijk man', wat overeenkwam met koning, in geval van oorlogvoering. ''Sachs'' meldt dat de rol van Ensi aanvankelijk door verkiezing gebeurde, maar tegen het eind van het [[3e millennium v.Chr.]] erfelijk wordt.

De [[legende van Etana]] die op kleitabletten is gevonden meldt: ''In die tijd werd nog geen kroon gedragen… eerst was er geen koninklijk leiderschap over het volk van de Godin, toen daalde koningschap uit de hemel neer''.

Het is soms wat lastig om de titel ensi precies te vertalen omdat in latere tijdvakken, bijvoorbeeld onder [[Sargon de Grote]] de ''ensi'' van de stad niet veel meer was dan een gouverneur aangesteld door de koning (''[[lugal]]'') van het gehele land. In vroegere tijden was de ''ensi'' echter een regerend vorst van een stadstaat die met naburige stadstaten op voet van oorlog leefde. Er zijn lange tijdvakken, bijvoorbeeld in de [[25e eeuw v.Chr.]] in de Soemerische geschiedenis aan te wijzen waarin er hoogstens een of meer ''ensi's'' zijn die ''pretenderen'' de ''lugal'' van het hele land te zijn. In werkelijkheid had niemand de daadwerkelijke macht. Ook onder vreemde heerschappij zoals die van de [[Guti (volk)|Guti]] was er wel een ''lugal'' van vreemde oorsprong, maar de ''ensi'' van een stad als [[Lagash]], [[Gudea van Lagash|Gudea]] komt uit de opgravingen eerder naar voren als een belangrijk persoon dan zijn Guti-heer. Gudea lijkt daarom eerder een schatplichtig vazalvorst dan een gouverneur te zijn geweest. Hij leefde rond 2140 v.Chr. [[Nanshe]] gaf hem in een droom opdracht haar vervallen [[tempel]] te herbouwen. Er is nu weinig van over, behalve deze inscriptie.<ref>op. cit. p. 87</ref>

== Noten ==
{{References}}

== Literatuur ==
* {{Aut|Michaël Kerrigan, Alan Lothian, Piers Vitebsky}}, ''Midden-Oosterse Mythen, De eerste Heldendichten'', Time-Life books BV, Amsterdam, 1998. ISBN 9053902147

[[Categorie:Sumerische oudheid]]
[[Categorie:Priester]]
[[Categorie:Titulatuur]]
[[Categorie:Mesopotamische religie]]