Brontekst bekijken van A27

{{Infobox Nederland A
| afbeelding = NLA027.png
| map = NL A27 map.png
| nummer = A27
| naam = 
| begin = Breda
| einde = Almere
| lengte = 107,826<ref>Actuele Wegenlijst maart 2016 | Rijkswaterstaat</ref>
| hoogste punt = -
| route =
[[Knooppunt Hooipolder]] via [[A59]] richting  Waalwijk / Rotterdam
[[Keizersveerbrug]] 
}}
De '''rijksweg 27''', beter bekend als '''A27''', is een autosnelweg in Nederland. De autosnelweg vormt een noord-zuidroute door het midden van het land en verloopt van Breda via Utrecht naar Almere. De A27 kent vijf grote bruggen en een sterk variabel aantal rijstroken. De autosnelweg kruist de Bergsche Maas, Boven-Merwede, Lek, Amsterdam-Rijnkanaal en het Gooimeer. De A27 is 108 kilometer lang.

==Routebeschrijving==

===Noord-Brabant===
[[Afbeelding:A27 Keizersveerbrug.jpg|thumb|left|400px|De [[Keizersveerbrug]] over de Bergsche Maas.]]
De A27 begint officieel aan het knooppunt Sint Annabosch, aan de A58 van Eindhoven naar Vlissingen. Maar de A27 wordt al aangegeven vanaf Knooppunt Galder aan de A16, die van Rotterdam naar Antwerpen loopt. Daar is de A27 dubbelgenummerd met de A58. De A27/A58 telt 2x2 rijstroken en loopt ten zuiden van Breda langs naar het oosten. Bij het knooppunt Sint Annabosch splitst de A27 naar het noorden af en loopt de A58 verder richting Tilburg en Eindhoven in het oosten. De A27 is onderdeel van de ruit om Breda en loopt langs de oostzijde van de stad met 2x2 rijstroken noordwaarts. De snelweg bedient hier de stad Oosterhout. Bij het [[knooppunt Hooipolder]] kruist men de [[A59|A59]], de snelweg van Zierikzee richting 's-Hertogenbosch. Bij Geertruidenberg steekt de snelweg de rivier de Maas over, om verder te lopen door een poldergebied ten oosten van de Biesbosch. Bij Werkendam volgt de Merwedebrug over de Boven-Merwede, tevens de grens met Zuid-Holland.

===Zuid-Holland===

De A27 loopt door het uiterste oosten van de provincie Zuid-Holland en bedient de stad Gorinchem, waar men bij het knooppunt Gorinchem de A15 kruist, de snelweg van Rotterdam richting Nijmegen. De snelweg telt hier doorlopend 2x2 rijstroken, met deels een plusstrook in noordelijke richting, en is doorgaans erg druk.

===Utrecht===
Ter hoogte van Meerkerk volgt de grens met de provincie Utrecht. Bij het knooppunt Everdingen kruist men de A2, de snelweg van Amsterdam richting Eindhoven. Men steekt de rivier de Lek over, waarna de A27 Nieuwegein aan de oostzijde bedient, alsmede Houten. De A27 loopt ten oosten van de agglomeratie Utrecht langs nadat de weg bij Houten het Amsterdam-Rijnkanaal over is gestoken. Bij het knooppunt Lunetten kruist men de A12, de snelweg van Den Haag naar Arnhem. Hierna loopt de A27 langs de oostzijde van Utrecht door de bak van Amelisweerd en telt deze kortstondig 4+6 rijstroken tot het knooppunt Rijnsweerd, waar de A28 naar het oosten afslaat, richting Amersfoort en Zwolle. Hierna telt de A27 2x3 rijstroken tot aan het knooppunt Eemnes. 

De snelweg loopt voorbij Hollandsche Rading kortstondig door de provincie Noord-Holland. Langs de oostkant van Hilversum voert de weg over een uitloper van de Utrechtse Heuvelrug. Hierna volgt het knooppunt Eemnes, dat in de provincie Utrecht ligt. Men kruist hier de A1, de snelweg van Amsterdam richting Amersfoort en Hengelo. Vlak voor het Gooimeer loopt de snelweg nogmaals kortstondig door Noord-Holland.

===Flevoland===
Via de Stichtsebrug steekt de 2x2 snelweg het Gooimeer over, waarna men door de uitgestrekte polders van Flevoland rijdt. De snelweg loopt ten oosten van Almere langs en buigt naar het noordwesten af. De weg eindigt bij het knooppunt Almere op de A6, de snelweg van Amsterdam richting Lelystad en Emmeloord.

==Geschiedenis==

De vroege geschiedenis van de A27 valt uiteen in twee trajecten: Vianen - Breda en de vroegere rijksweg 22 Utrecht Laagraven - Hilversum. Beide delen waren al voor de Tweede Wereldoorlog gepland en in uitvoering. Beperkten zich de werkzaamheden op de originele rijksweg 27 destijds vooral in de aanleg van de brug bij Keizersveer, de oostelijke randweg om Utrecht kreeg aan het einde van de jaren '30 als complete nieuwbouw vorm en werd in 1942 opengesteld tussen rijksweg 12 en "de Berekuil".

In de jaren '50 werden voorbereidingen gedaan voor de verdere uitbouw van het gedeelte Vianen - Breda tot autosnelweg. In 1961 was het wegvak Lexmond - verkeersplein Gorinchem - Merwedebrug - Keizersveer als autosnelweg aangelegd. Midden jaren '60 volgde het gedeelte naar Breda als autosnelweg. Voor wat betreft het noordelijk deel gebeurde er weinig, behalve dat circa 1965 de Waterlinieweg werd uitgebouwd tot autosnelweg.

Met het 1200 kilometerplan en later het Rijkswegenplan 1968 werd het oude plan van rijksweg 22 naar Hilversum geïntegreerd in de A27, en werd de weg bovendien doorgetrokken naar zuidelijk Flevoland. Bij Utrecht zou een nieuwe oostelijke tangent onderdeel worden van de A27, ter vervanging van de oude rijksweg 22, de Waterlinieweg. Tussen Lexmond en de oostrand van Utrecht zou bovendien een nieuwe oeververbinding over de Lek worden aangelegd. Vanaf eind jaren '60 werd gewerkt aan het gehele stuk tussen Hilversum en Lexmond. Het gedeelte tussen Hilversum en knooppunt Rijnsweerd kwam in de periode 1971-1974 in dienst, het gedeelte tussen knooppunt Lunetten en Lexmond in 1981.

===Amelisweerd===
[[Afbeelding:Bak van Amelisweerd.jpg|thumb|right|400px|De Bak van Amelisweerd na verbreding in 2012.]]
[[Afbeelding:A27 Stichtse Brug-3.jpg|thumb|right|400px|De Stichtse Brug tussen Utrecht en Flevoland.]]
Het gedeelte van de A27 tussen de knooppunten Lunetten en Rijnsweerd was gepland door het landgoed Amelisweerd. De aanleg van dit stuk weg resulteerde in een milieulobby tegen de wegenaanleg. In 1971 stuitte een Delftse bouwkundestudent op de inmiddels vergevorderde plannen, waarin het landgoed Amelisweerd werd doorsneden. De “werkgroep Amelisweerd” werd opgericht. De actiegroep bestond voor een aanzienlijk deel uit studenten met een grote verbintenis met de pas opgerichte vakgroep Milieukunde van de Universiteit van Utrecht.

Door het verzet van de actiegroep bepaalde de gemeenteraad van Utrecht dat het tracé van de weg gewijzigd moest worden; de weg mocht niet dwars door het landgoed lopen. In 1975 werd een nieuw plan gepresenteerd voor de A27 bij Amelisweerd: de snelweg zou 80 meter westelijker, verdiept en met 2x4 rijstroken worden aangelegd, waardoor Amelisweerd vrijwel niet meer zou worden doorsneden. Dit plan werd bestreden tot aan de Raad van State aan toe. De gemeente Utrecht verleende echter vergunningen waardoor de aanleg in kleine etappes kon plaatsvinden. Rijkswaterstaat kon daardoor alvast beginnen met de bouw van de viaducten van de spoorlijnen Utrecht - Arnhem en Utrecht - 's-Hertogenbosch over het tracé.

In oktober 1978 bracht een demonstratie ongeveer 3.000 mensen op de been tegen de aanleg. In 1981 werd overgegaan tot een ''bezetting'' van het bos van Amelisweerd. Op de televisie en in kranten werd Amelisweerd breed uitgemeten. De besluitvorming ging hierdoor traag. Uiteindelijk moest de Tweede Kamer in 1982 over het project beslissen. Bij de stemming bleken 71 kamerleden voor aanleg te zijn en 69 tegen. 
Op vrijdag 24 september 1982 werden 465 bomen in één dag gerooid, ondanks een verschansing van actievoerders in Amelisweerd; overigens pas nadat in Amelisweerd door ongeveer 600 ME’ers was ingegrepen tegen de actievoerders. Er vielen tijdens schermutselingen 8 gewonden onder de actievoerders. Het tracé werd in zeer korte tijd vrijgemaakt en de voltooiing van de A27 kon voortgaan.

De A27 bij Amelisweerd is uiteindelijk op 29 oktober 1986 opengesteld voor het verkeer. Het was echter een Phyrrus-overwinning, want in de media werd inmiddels de discussie over verkeer, vervoer en milieu nog scherper gevoerd. Het gevolg was dat in het SVV-II milieu een veel prominentere plek kreeg en er door Europa gesteunde MER-regelgeving kwam.

===Naar het nieuwe land===
Het gedeelte van Eemnes naar Almere is in drie etappes gebouwd. Allereerst het wegvak van Eemnes naar Huizen, dat in 1977 gereedkwam. In 1983 kwam de Stichtsebrug enkelbaans gereed, waarmee de toen nog N27 geheten weg aansloot op de N305. In de jaren 1990 werd de verdere aanleg hervat. In 1999 werd het gedeelte tussen Huizen en knooppunt Almere, inclusief tweede Stichtsebrug, als autosnelweg opengesteld.

=== Openstellingsgeschiedenis ===
[[bestand:A27 breda.jpg|thumb|right|400px|De A27 ten oosten van Breda.]]
{| class="wikitable sortable"
! Deeltraject !! Van !! Naar !! Lengte !! 1e rijbaan !! 2e rijbaan !! Opmerkingen
|- 
| 01 || Sint Annabosch || Breda || 4 km || 1971-12-14 || 1971-12-14 || opengesteld als A58
|- 
| 02 || Breda || Oosterhout-Zuid || 6 km || 1963-03-04 || 1963-03-04 ||
<br>
|- 
| 03 || Oosterhout-Zuid || Oosterhout || 3 km || 1961-03-15 || 1961-03-15 ||
<br>
|- 
| 04 || Oosterhout || Geertruidenberg || 8 km || 1967-03-08 || 1967-03-08 ||
<br>
|- 
| 05 || Geertruidenberg || Hank || 3 km || 1968-12-06 || 1968-12-06 ||
<br>
|- 
| 06 || Hank || Nieuwendijk || 4 km || 1961-07-28 || 1961-07-28 ||
<br>
|- 
| 07 || Nieuwendijk || Gorinchem || 8 km || 1961-03-15 || 1961-03-15 ||
<br>
|- 
| 08 || Gorinchem || Gorinchem || 1 km || 1961-07-28 || 1961-07-28 ||
<br>
|- 
| 09 || Gorinchem || Noordeloos || 6 km || 1960-07-07 || 1960-07-07 ||
<br>
|- 
| 10 || Noordeloos || Lexmond || 8 km || 1961-03-15 || 1961-03-15 ||
<br>
|- 
| 11 || Lexmond || Everdingen || 6 km || 1979-11-15 || 1981-06-24 || eerste rijbaan alleen in noordelijke richting
|- 
| 12 || Everdingen || Lunetten || 9 km || 1981-06-24 || 1981-06-24 ||
<br>
|- 
| 13 || Lunetten || Rijnsweerd || 4 km || 1986-10-29 || 1986-10-29 ||
<br>
|- 
| 14 || Rijnsweerd || Utrecht-Veemarkt || 1 km || 1974-12-20 || 1974-12-20 ||
<br>
|- 
| 15 || Utrecht-Veemarkt || Utrecht-Noord || 2 km || 1972-12-21 || 1972-12-21 ||
<br>
|- 
| 16 || Utrecht-Noord || Maartensdijk || 5 km || 1971-09-21 || 1971-09-21 ||
<br>
|- 
| 17 || Maartensdijk || Hilversum || 5 km || 1972-06-21 || 1972-06-21 ||
<br>
|- 
| 18 || Hilversum || Eemnes || 5 km || 1973-12-14 || 1973-12-14 ||
<br>
|- 
| 19 || Eemnes || Laren || 2 km || 1977-11-14 || 1977-11-14 ||
<br>
|- 
| 20 || Laren || Huizen || 4 km || 1977-11-14 || 1983-11-29 ||
<br>
|- 
| 21 || Huizen || Zeewolde || 6 km || 1983-11-29 || 1999-00-00 ||
<br>
|- 
| 22 || Zeewolde || Almere || 8 km || 1999-12-13 || 1999-12-13 ||
<br>
|}

===Latere aanpassingen===

De A27 werd vanaf de jaren '80 een structureel knelpunt op diverse subtrajecten tussen Breda en Utrecht. De snelweg was ten zuiden van Utrecht nog grotendeels in de conditie zoals het oorspronkelijk is aangelegd gedurende de jaren '60, alhoewel het traject van Everdingen tot Lunetten pas in 1981 werd opengesteld. Binnen 15 jaar was hier sprake van structurele congestie. 

====Spits- en plusstroken tussen Everdingen en Lunetten====

Op 16 juli 1997 opende een spitsstrook tussen Houten en het knooppunt Lunetten, alleen richting noorden. Deze spitsstrook zorgde er vooral voor dat verkeer uit Houten niet hoeft in te voegen op de andere rijstroken van de A27. In de andere richting zorgde het tekort aan capaciteit op de A27 richting Breda dat dit het verkeer op de Ring Utrecht hinderde. Dit fenomeen deed zich indertijd op alle uitvalswegen van Utrecht voor. Op 29 november 1999 opende een plusstrook aan de linkerzijde vanaf Houten tot aan Hagestein, eveneens werden de aansluitende rijbanen tussen Lunetten en Houten en tussen Hagestein en het knooppunt Everdingen verbreed. Dit zorgde voor een betere doorstroming op de A27 uit Utrecht, maar verplaatste het knelpunt naar de A2 en A27 ten zuiden van het knooppunt Everdingen.

Op 16 februari 2011 is een spitsstrook opengesteld tussen Hagestein en Houten. Daarbij is tussen knooppunt Everdingen en Hagestein een weefvak aangelegd. Hetzelfde deed men tussen Houten en knooppunt Lunetten. De files namen op dit traject met 60% af.<ref>[http://www.scribd.com/doc/86805329/Eerste-verkeerskundige-evaluatie-Spoedaanpak-de-eerste-tien-gereed-gekomen-projecten evaluatie spoedaanpak eerste tien projecten (p28) | scribd.com]</ref> In mei 2011 is de situatie richting zuiden aangepast, waarbij de A27 tussen knooppunt Lunetten en Houten naar 4 rijstroken is verbreed en de aansluiting Houten verbreed is naar 2 rijstroken.

====Plusstrook Gorinchem - Noordeloos====

Net als andere trajecten van de A27 had ook het deel ten noorden van Gorinchem te maken met een capaciteitstekort. De filevorming op de A27 zorgde voor terugslag naar de A15 bij het knooppunt Gorinchem. Het knelpunt was opgenomen in de Spoedwet wegverbreding van 2003 en op 4 maart 2004 is het ontwerp-aanpassingsbesluit ter inzage gelegd. De ruim 6 kilometer lange plusstrook is vervolgens in 2006 aangelegd en opende op 9 oktober 2006 voor het verkeer.<ref>[http://www.infrasite.nl/news/news_articles.php?ID_nieuwsberichten=5491 Spitsstrook A27 Gorinchem-Noordeloos open | infrasite.nl]</ref> Indertijd werd al vastgesteld dat deze oplossing tijdelijk van aard was en een structurele oplossing op termijn noodzakelijk was, maar in 2004 werd al vastgesteld dat er geen zicht was op financiering hiervan tot minstens 2015.<ref>[http://publicaties.minienm.nl/documenten/ontwerp-wegaanpassingsbesluit-plusstrook-a27-gorinchem-noordeloo Ontwerp-wegaanpassingsbesluit Plusstrook A27 Gorinchem - Noordeloos : aanleg plusstrook in het kader van de Spoedwet wegverbreding | publicaties.minienm.nl]</ref>

====Verbreding Lunetten - Rijnsweerd====
De A27 is behalve een onderdeel van de ring Utrecht ook een cruciale schakel voor het doorgaande verkeer vanaf de A12 naar de A28; hiertussen zit slechts 3 kilometer A27, dat 196.000 motorvoertuigen per etmaal telde op 2x2 rijstroken plus twee weefstroken. Richting noorden zijn tussen de knooppunten Lunetten en Rijnsweerd twee rijstroken toegevoegd. Sindsdien zijn er 6 rijstroken richting noorden beschikbaar in de bak van Amelisweerd. In 2006 is hiervoor de startnotitie ter inzage gelegd, en begin 2010 volgde het ontwerp-tracébesluit. Vanaf 8 maart 2011 lag het tracébesluit ter inzage, dat op 25 januari 2012 onherroepelijk werd.<ref>[http://www.raadvanstate.nl/uitspraken/actuele_uitspraken/hoofdzaken/zoekresultaat/?zoeken_veld=&verdict_id=Az3YXM7RvB4%3D uitspraak Raad van State A27 Lunetten - Rijnsweerd | raadvanstate.nl]</ref> Op 24 april 2012 werd de 3e rijstrook op de A27 voor doorgaand verkeer opengesteld,<ref>[http://www.rijkswaterstaat.nl/wegen/plannen_en_projecten/a_wegen/a27/aanleg_rijstroken_lunetten_rijnsweerd/planning/ Planning en aanpak Lunetten - Rijnsweerd | rws.nl]</ref> en op 30 juni werd de 3e weefstrook vanaf de A12 naar de A28 opengesteld. Het wegvak telt sindsdien 4+6 rijstroken.<ref>[http://www.rijkswaterstaat.nl//actueel/nieuws_en_persberichten/2012/mei2012/a27_opening_extra_rijstroken_tussen_lunetten_en_rijnsweerd_1_juni.aspx A27: opening extra rijstroken tussen Lunetten en Rijnsweerd; 1 juni | rws.nl]</ref>

====Verbreding Rijnsweerd - Eemnes====

Oorspronkelijk had de A27 langs de oostzijde van Utrecht een mix van 2 en 3 rijstroken per richting. Er bestond een kort stuk met 2x3 rijstroken tussen het knooppunt Rijnsweerd en Utrecht-Noord (aansluiting Maarssen), waarbij de hoofdrijbanen door het knooppunt Rijnsweerd een langer stuk met 2x2 rijstroken hadden. Tussen Utrecht-Noord en het knooppunt Eemnes waren er 2x2 rijstroken. Circa 1998 is al een klein stuk van de A27 richting zuiden tussen het knooppunt Eemnes en Hilversum naar 3 rijstroken verbreed. De andere richting is toen niet verbreed.

Begin jaren 2000 was op de A27 in noordelijke richting een plusstrook gepland vanaf Utrecht-Noord tot aan het knooppunt Eemnes. Hiervoor is de volledige procedure doorlopen, resulterend in een wegaanpassingsbesluit op 28 juni 2004,<ref>[http://publicaties.minienm.nl/documenten/wegaanpassingsbesluit-a27-utrecht-noord-knooppunt-eemnes-oostbaa Wegaanpassingsbesluit A27 Utrecht Noord - Knooppunt Eemnes Oostbaan : aanleg plusstrook in het kader van de Spoedwet wegverbreding | publicaties.minienm.nl]</ref> maar het wegaanpassingsbesluit is op 13 april 2005 vernietigd door de Raad van State.<ref>[https://jure.nl/at3751 ECLI:NL:RVS:2005:AT3751 LJN AT3751, Raad van State, 200407748/1 | jure.nl]</ref> Daarna is besloten af te zien van een spitsstrook en op een meer toekomstvaste aanpassing in te zetten, een verbreding naar 2x3 rijstroken. 

In het kader van de A1-A27 is in 2008 een startnotitie gepubliceerd om de filevorming op de A27 en A1 aan te pakken. Spitsstroken en de aanpak van het onderliggend wegennet zijn afgevallen als alternatieven, waardoor alleen volwaardige verbredingen overbleven. Het verbreden naar 2x3 rijstroken kon relatief goedkoop, omdat de meeste kunstwerken hiervoor niet aangepast hoefden te worden. Het verbreden naar 2x4 rijstroken was op de langere termijn een betere oplossing, maar dat is duurder, de meerkosten werden in 2017 geschat op € 45 miljoen.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-infrastructuur-en-waterstaat/documenten/kamerstukken/2017/12/07/vragen-en-antwoorden-mirt-overzicht-2018  Vragen en antwoorden MIRT Overzicht 2018 (p29) | rijksoverheid.nl]</ref> In het ontwerp-tracébesluit is gekozen voor een verbreding naar 2x3 rijstroken met een ruimtereservering voor 2x4 rijstroken of een OV-strook. De aansluiting Hilversum is verkleind en vervangen door een haarlemmermeeraansluiting. Vanaf 12 november 2010 lag het ontwerp-tracébesluit ter inzage, waarna op 12 september 2014 het tracébesluit is gepubliceerd.<ref>[http://www.platformparticipatie.nl/projecten/alle-projecten/projectenlijst/a27-a1-utrecht-eemnes-bunschoten-spakenburg/tracebesluit/A27/A1 aansluiting Utrecht-Noord - knooppunt Eemnes - aansluiting Bunschoten-Spakenburg | platformparticipatie.nl]</ref> Het tracébesluit werd op 17 februari 2016 door de Raad van State onherroepelijk verklaard.<ref>[https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/zoeken-in-uitspraken/tekst-uitspraak.html?id=86763&summary_only=&q= Uitspraak 201408570/9/R4 | raadvanstate.nl]</ref> Het PPS project is gegund aan het consortium 3Angle, dat op 5 oktober 2016 een financial close ter waarde van € 220 miljoen bereikte.<ref>[http://www.heijmans.nl/nl/nieuws/financial-close-voor-project-a27a1/ Financial close voor PPS-project A27/A1 | heijmans.nl]</ref> De werkzaamheden zijn tussen juli 2017 en oktober 2018 uitgevoerd.<ref>[http://mirt2016.mirtoverzicht.nl/mirtgebieden/project_en_programmabladen/460.aspx A27/A1 Utrecht Noord - knooppunt Eemnes – aansluiting Bunschoten | mirt2016.mirtoverzicht.nl]</ref> Het budget voor het gehele project A1/A27 bedroeg € 261 miljoen.<ref>[http://www.mirtoverzicht.nl/projecten/utrecht-eemnes-bunschoten-a27-a1  A27/A1 Utrecht-Noord, knooppunt Eemnes | mirtoverzicht.nl]</ref> 

Bij de start van de werkzaamheden is de capaciteit direct al vergroot van 2x2 naar 2x3 rijstroken, door smallere rijstroken met een maximumsnelheid van 90 km/h toe te passen.<ref>[https://www.verbredinga27a1.nl www.verbredinga27a1.nl]</ref> Op 11 september 2017 is het deel tussen Utrecht Noord en Bilthoven als eerste deel van dit project opengesteld met 3 rijstroken waar 120 km/h gereden mag worden. <ref>[https://www.verbredinga27a1.nl/nieuws/888733.aspx?t=Betere+doorstroming+A27+bij+Utrecht-Noord&utm_source=e-mailnieuwsbrief&utm_medium=email&utm_campaign=Nieuwsbrief+Rijkswaterstaat+A27%2fA1%3a+Utrecht-Noord+-+Knooppunt+Eemnes+-+Aansluiting+Bunschoten 1e deel project open]</ref> Vanaf 23 april 2018 was op het gehele traject sprake van 3 rijstroken per richting, maar nog wel versmald.<ref>[https://www.verbredinga27a1.nl/1016789.aspx?t=Het+is+zover%3a+3+rijstroken+op+het+hele+traject  Het is zover: 3 rijstroken op het hele traject | verbredinga27a1.nl]</ref> De laatste asfaltwerkzaamheden zijn op 22 oktober 2018 afgerond, waarbij ook de spitsstrook tussen Utrecht-Noord en Bilthoven was gerealiseerd. De officiële openingshandeling door de minister volgde op 14 november 2018.

==Toekomst==

===Hooipolder - Lunetten===
[[Afbeelding:A27 alternatief B wiki.png|thumb|right|250px|Alternatief B.]]
De A27 is tussen knooppunt Hooipolder en knooppunt Lunetten ernstig overbelast, met verkeersintensiteiten tussen 80.000 en 110.000 voertuigen per dag op 2x2 rijstroken. Daarom moet dit stuk aangepakt worden, waarbij een aantal varianten afgewogen zijn.

==== Planvorming ====

Sinds eind jaren '90 zijn oplossingen voor de A27 bestudeerd. In 1999 is een verkenning afgerond die de 'corridor Breda - Utrecht' (BRUT) heette. Dit was geen officiële MIT (thans MIRT) verkenning, maar een verkennende studie. In november 2001 is de A27 toegevoegd aan het Nationaal Verkeers- en Vervoersplan (NVVP) en het MIRT / MIT. Het NVVP is niet vastgesteld vanwege de val van het kabinet Kok, maar de MIT-verkenning bleef overeind, waarna in april 2004 de MIT-verkenning is afgerond. 

In september 2007 is de startnotitie uitgebracht, waarin diverse te onderzoeken varianten zijn beschreven. In 2008 en 2010 is de MER-studie uitgevoerd in twee fases. Hiervoor zijn vier varianten vastgesteld, A t/m D.

* '''Alternatief A:''' 2x3 rijstroken tussen [[Hooipolde]]r en Lunetten, plus een parallelle 80 km/uur GOW.
* '''Alternatief B:''' ''2x4 rijstroken tussen Lunetten en Everdingen, 2x3 rijstroken tussen Everdingen en tankstation Scheiwijk, 2x4 rijstroken tot Werkendam en 2x3 rijstroken tot [[Hooipolder]].''
* '''Alternatief C:''' 4x2 rijstroken tussen Lunetten en Everdingen, 2x3 rijstroken tot tankstation Scheiwijk, 4x2 rijstroken tot Werkendam en 2x3 rijstroken tot [[Hooipolder]].
* '''Alternatief D:''' Een viaduct met één rijstrook per richting boven de bestaande snelweg. Een dubbeldekstunnel onder de Merwede.
* '''Alternatief E:''' versoberde uitvoering alternatief B.
Het bleek dat alternatief C financieel niet haalbaar was en vervolgens is ingezet op variant B. <ref>[http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ienm/documenten-en-publicaties/rapporten/2011/06/14/afsprakenlijst-bestuurlijk-overleg-mirt-voorjaar-2011.html Afsprakenlijst Bestuurlijk overleg MIRT voorjaar 2011bijlage 1a p20 | rijksoverheid.nl]</ref>  Omdat de regio niet wilde bijdragen aan de verbreding van de A27 is eind 2011 ingezet op een versoberde variant B, ook wel variant E genaamd. Het budget voor de verbreding bedroeg vanaf dat moment € 860 miljoen. <ref>[http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/vergaderstukken/2011/11/25/afsprakenlijst-bestuurlijke-overleggen-mirt-najaar-2011.html Afsprakenlijst bestuurlijke overleggen mirt najaar 2011 | www.rijksoverheid.nl]</ref>  <ref>[http://www.mirtoverzicht.nl/projecten/houten-hooipolder-a27 A27 Houten-Hooipolder | mirtoverzicht.nl]</ref> 

Begin 2012 werd duidelijk dat alternatief E wel een zeer versoberde uitvoering van alternatief B moet worden vanwege het krappe budget. Het plan van aanpak was toen om in elk geval het wegvak Scheiwijk - Werkendam naar 2x4 rijstroken te verbreden, met behoud van de huidige Merwedebrug (Gorinchem) en drie rijstroken richting noorden. Tevens moest de A27 tussen Houten en Everdingen naar 1x4 rijstroken richting zuiden verbreed worden, richting noorden zou niks gebeuren. Ook het [[knooppunt Hooipolder]] had prioriteit, maar het was twijfelachtig of voor de resterende twee trajecten van Everdingen naar Scheiwijk en van Werkendam tot Hooipolder voldoende budget resteerde voor een reconstructie.

In de zomer van 2013 is gekozen om drie varianten van alternatief E verder uit te werken. In alle varianten was sprake van 4+3 rijstroken op 3 van de 4 bruggen, namelijk de brug over het Amsterdam-Rijnkanaal, de Lekbrug Hagestein en de Merwedebrug (Gorinchem). Alleen bij de Merwedebrug was sprake van nieuwbouw, op de andere bruggen zou de bestaande verharding (vluchtstroken) gebruikt worden als rijstrook of spitsstrook. De [[Keizersveerbrug]] zou in geen enkele variant fysiek aangepast worden.

* variant E3: bruggen zoals hierboven beschreven, spitsstroken tussen Everdingen en Gorinchem en Werkendam en [[Hooipolder]]
* variant E4: bruggen zoals hierboven beschreven, spitsstroken tussen Everdingen en Gorinchem, geen aanpassingen zuidelijk van Werkendam.
* variant E9: bruggen zoals hierboven beschreven, spitsstroken tussen Werkendam en Hooipolder, geen aanpassingen tussen Everdingen en Gorinchem.
[[Afbeelding:A27 Merwedebrug.jpg|thumb|right|400px|De Merwedebrug (Gorinchem).]]
Op 18 april 2014 is de voorkeursvariant vastgesteld. Hierin werd een groot deel van de extra capaciteit in de vorm van spitsstroken uitgevoerd. Het doel was dat de A27 tussen [[Hooipolder]] en Lunetten over het gehele traject minimaal 2x3 rijstroken in de spits heeft. Het grootste deel hiervan zijn spitsstroken. Richting noorden komen tussen Werkendam en Scheiwijk 3 permanente rijstroken, elders spitsstroken. Richting zuiden komen tussen Houten en Everdingen en van Scheiwijk tot Werkendam 4 permanente rijstroken, elders 3 rijstroken waaronder een spitsstrook. De Merwedebrug bij Gorinchem wordt verdubbeld. Tevens komt er een nieuwe aansluiting Gorinchem-Noord.

Eind 2016 is de Merwedebrug (Gorinchem) acuut afgesloten voor het vrachtverkeer in verband met haarscheurtjes in het brugdek. De Merwedebrug is een stalen brug en is de oudste van de vier grote bruggen in het traject. De haarscheurtjes zijn een resultaat van jarenlange overbelasting en vermoeiing van het staal. De Hagesteinsebrug en [[Keizersveerbrug]] zijn eveneens stalen bruggen, die respectievelijk 20 en 17 jaar jonger zijn dan de Merwedebrug. Deze bruggen zouden op termijn te maken krijgen met dezelfde vermoeiingsverschijnselen. Daarom is op 20 februari 2017 gekozen om deze drie bruggen compleet te vervangen. <ref>[http://www.rijkswaterstaat.nl/over-ons/nieuws/nieuwsarchief/p2017/02/Extra-geld-voor-toekomstvaste-aanpak-bruggen-project-A27-Houten-Hooipolder.aspx Extra geld voor toekomstvaste aanpak bruggen project A27 Houten-Hooipolder | rijkswaterstaat.nl]</ref>  Het budget van het project Houten - [[Hooipolder]] is toen met € 389 miljoen verhoogd naar in totaal € 1.249 miljoen. In 2018 is het budget met € 56 miljoen verhoogd voor een grotere overspanning van de Merwedebrug.

Het project wordt volgens de nieuwe Tracéwet uitgevoerd. Een verkenningsfase kan daarbij overgeslagen worden gezien de lange voorgeschiedenis van dit project. Op 18 april 2014 is het voorkeursalternatief vastgesteld. <ref>[http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ienm/nieuws/2014/04/18/fileproblemen-a27-tussen-utrecht-en-breda-aangepakt.html Fileproblemen A27 tussen Utrecht en Breda aangepakt | rijksoverheid.nl]</ref>  Op 30 mei 2016 is het ontwerp-tracébesluit vastgesteld. <ref>[http://www.rijkswaterstaat.nl/over-ons/nieuws/nieuwsarchief/p2016/05/ontwerp-tracebesluit-a27-houten-hooipolder-getekend.aspx Ontwerp Tracébesluit A27 Houten-Hooipolder getekend | rijkswaterstaat.nl]</ref>  waarna een definitief tracébesluit op 20 december 2018 is vastgesteld. <ref>[https://www.rijkswaterstaat.nl/nieuws/2018/12/wegverbreding-a27-houten-hooipolder-stap-dichterbij.aspx Wegverbreding A27 Houten-Hooipolder stap dichterbij | rijkswaterstaat.nl]</ref>  De bezwaren tegen het tracébesluit werden op 26 augustus 2020 door de Raad van State ongegrond verklaard. <ref>[https://www.raadvanstate.nl/actueel/nieuws/@122280/verbreding-snelweg-a27-kan-doorgaan/ Verbreding snelweg A27 tussen Houten en Hooipolder kan doorgaan | raadvanstate.nl]</ref>  Vanwege de complete vervanging in plaats van versterking van de drie bruggen verschoof het tracébesluit van 2017 naar 2018 en de aanvang van de werkzaamheden van 2019 naar 2022. <ref>[http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ienm/documenten-en-publicaties/rapporten/2015/03/23/voortgangsoverzicht-tracewetprojecten.html Voortgangsoverzicht Tracéwetprojecten | rijksoverheid.nl]</ref>  <ref>[https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-infrastructuur-en-milieu/documenten/kamerstukken/2017/02/20/a27-houten-hooipolder  A27 Houten - Hooipolder | rijksoverheid.nl]</ref>  De oplevering wordt in de periode 2028-2030 verwacht. <ref>[https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-infrastructuur-en-milieu/documenten/kamerstukken/2017/10/23/planning-a27-houten-hooipolder Planning A27 Houten- Hooipolder | rijksoverheid.nl]</ref>  De reconstructie van het [[knooppunt Hooipolder]] moet medio 2026 gereed komen. <ref>[https://www.rijkswaterstaat.nl/nieuws/2018/10/versnelde-aanpak-knooppunt-hooipolder-in-realisatiecontract-aannemer.aspx Versnelde aanpak knooppunt Hooipolder in realisatiecontract aannemer | rijkswaterstaat.nl]</ref> 

De verbreding van de A27 is een complex project, er moeten drie bruggen compleet vervangen worden en één verbreed worden (Houtensebrug). De verbreding van de Houtensebrug is technisch complex door het gebruikte licht beton wat niet meer toegepast mag worden. Daarnaast is de bouw van een grote beweegbare brug als de Merwedebrug complex. Zuidelijk van de Merwedebrug is de A27 over 1,7 kilometer op palen aangelegd vanwege de zeer slappe ondergrond. Dit dient verbreed te worden.

De verwachting is dat de spitsstroken beperkt toekomstvast zijn en dat op middellange termijn (na 15 jaar na oplevering) overgegaan wordt op de aanleg van een permanente 3e rijstrook. De kosten hiervan worden globaal geschat op circa € 300 miljoen. <ref>[https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-infrastructuur-en-waterstaat/documenten/kamerstukken/2017/12/07/vragen-en-antwoorden-mirt-overzicht-2018  Vragen en antwoorden MIRT Overzicht 2018 (p25-26) | rijksoverheid.nl]</ref>  Ook zal de oostbaan van de A27 tussen het knooppunt Everdingen en Houten maar beperkt toekomstvast zijn omdat deze niet verbreed wordt. De verwachting is dat hier op middellange termijn aanpassingen doorgevoerd worden na het gereedkomen van de verbreding.

====Aanbesteding====

Oorspronkelijk was men voornemens om het gehele project als één groot contract te gunnen, maar na kritiek vanuit de bouwsector dat dit te groot en risicovol was, is het opgesplitst in twee contracten.<ref>[https://www.cobouw.nl/aanbesteden/nieuws/2020/11/forse-kritiek-op-nieuwe-contractvorm-rijkswaterstaat-megaproject-houten-hooipolder-maanden-uitgesteld-101290853Forse kritiek op nieuwe contractvorm Rijkswaterstaat: megaproject Houten-Hooipolder maanden uitgesteld | cobouw.nl]</ref> Het project is opgedeeld in een noordelijk contractdeel tussen Houten en het knooppunt Everdingen, dat twee bruggen omvat, en een zuidelijk contractdeel tussen het knooppunt Everdingen en het knooppunt Hooipolder, dat ook twee grote bruggen omvat. De aanbesteding van het zuidelijk contractdeel begon op 2 juni 2021.

===Lunetten - Rijnsweerd (Houten - Utrecht-Noord)===
[[Afbeelding:A27 Amelisweerd render 2016.jpg|thumb|right|600px|Een render van de A27 ter hoogte van de Bak van Amelisweerd.]]
De A27 langs Utrecht moet verbreed worden. Het drukste deel tussen het knooppunt Lunetten en het knooppunt Rijnsweerd zal verbreed worden naar 14 rijstroken. Tevens worden de verkeersstromen ontweven in de knooppunten, zodat geen groot vlechtwerk nodig is ter hoogte van Amelisweerd. Hiervoor is € 1,25 miljard beschikbaar, in combinatie met het ongelijkvloers maken van de N230.<ref>[http://www.rtvutrecht.nl/nieuws/297370 nieuwsbericht 2x7 rijstroken A27 Utrecht rtvutrecht.nl]</ref> De verbreding van de A27 is technisch complex, omdat in 1981-1985 tijdens de oorspronkelijke aanleg van de A27 een folie onder het verdiepte deel ten zuiden van de open tunnelbak is aangelegd. Dit folie voorkomt dat de A27 onder water loopt. Het is niet mogelijk deze folie te doorboren of te verbreden waardoor er geen geen grote funderingspalen (zoals brugpijlers) gebouwd kunnen worden. De aanwezigheid van de folie maakt dat de extra ruimte aan weerszijden beperkt blijft tot 16 meter. Tevens is het niet mogelijk om het spoorviaduct van de spoorlijn Utrecht - 's-Hertogenbosch breder te maken of te vervangen door een nieuw viaduct. Wel kan het huidige landhoofd omgebouwd worden tot een brugpijler van 5,5 meter breed. De extra ruimte voor de rijbaan is dan beperkt tot 10,0 - 10,5 meter, wat net te smal is voor de minimummaat van een tweestrooks rijbaan. 

In het ontwerp-tracébesluit is een dwarsprofiel van 14 rijstroken voorzien, met een configuratie van 4+3+5+2 rijstroken. De folieconstructie en de aanwezige spoorbrug over de A27 zorgt voor een complex ontwerp. Tussen Lunetten en Rijnsweerd komen geen afvallende rijstroken. De A27 wordt ter hoogte van Amelisweerd over 250 meter overkluisd.<ref>[http://www.ikgaverder.nl/documenten/ Trechterdocumenten februari 2012 | ikgaverder.nl]</ref> Op 24 september 2012 is gekozen voor de variant "selecteren", waarbij een parallelsysteem wordt gerealiseerd.<ref>[http://www.ikgaverder.nl/home/nieuws/0000/00/0173/Besluitvorming-planstudie-Ring-Utrecht-A27-A12/ Besluitvorming planstudie Ring Utrecht A27/A12 | ikgaverder.nl]</ref>

Verder omvat de verbreding ook de aansluitende wegvakken. Tussen Houten en het knooppunt Lunetten komen 2x5 rijstroken, deels uitgevoerd als weefstroken. Door het knooppunt Lunetten komen 2x3 rijstroken voor doorgaand verkeer op de A27, bovendien slaat het verkeer vanaf Breda richting Amersfoort al voor het knooppunt Lunetten af en wordt parallel aan de A27 geleid tot de samenvoeging met het overige verkeer naar de A28 bij het knooppunt Rijnsweerd. In de tegengestelde richting komen ook 2x3 rijstroken voor doorgaand verkeer op de A27 door het knooppunt Rijnsweerd, waarna er aparte verbindingswegen met elk 2 rijstroken zijn naar de hoofdrijbaan en parallelrijbaan van de A12 richting Den Haag.

Noordelijk van het knooppunt Rijnsweerd wordt de korte parallelstructuur tot de Aansluiting Utrecht-Veemarkt verbreed naar 2+3+3+3 rijstroken en 2x4 rijstroken doorgaand tot de aansluiting Utrecht-Noord. Ten noorden daarvan sluit de verbreding aan op het te verbreden deel verder tot Hilversum, maar dit is een apart project.

====Procedures====

Het proces startte in 2008 met de publicatie van een startnotitie. In 2010 is een voorkeursalternatief door het Rijk, de provincie Utrecht en de gemeente Utrecht vastgesteld. In de periode 2011-2013 zijn diverse varianten uitgewerkt voor met name het traject Lunetten - Rijnsweerd. De minister was voornemens om de Bak van Amelisweerd met 15 meter aan weerszijden te verbreden. Hiertegen was politieke weerstand, maar een rapport van de commissie Schoof wees uit dat een verbreding de enige verkeersveilige oplossing is. In 2014 is de voorkeursvariant vastgesteld. Op 14 maart 2016 is het ontwerp-tracébesluit ondertekend, dat vanaf 10 mei 2016 ter inzage lag.<ref>[http://platformparticipatie.nl/projecten/alle-projecten/projectenlijst/a27-a1-ring-utrecht/ontwerptracebesluit/ A27/A12 Ring Utrecht - ontwerp-tracébesluit | platformparticipatie.nl]</ref><ref>[http://media.xkp.nl/RWS/RingUtrecht A27/A12 Ring Utrecht - Ontwerp Tracébesluit (visualisatie) | xkp.nl]</ref><ref>[http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ienm/documenten-en-publicaties/rapporten/2015/03/23/voortgangsoverzicht-tracewetprojecten.html Voortgangsoverzicht Tracéwetprojecten | rijksoverheid.nl]</ref> 

Vervolgens is in december 2016 het definitieve tracébesluit vastgesteld, dat vanaf 19 januari 2017 ter inzage lag.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-infrastructuur-en-milieu/nieuws/2016/12/14/schultz-stelt-plan-wegverbreding-ring-utrecht-definitief-vast Schultz stelt plan wegverbreding Ring Utrecht definitief vast | rijksoverheid.nl]</ref> Er zijn 25 beroepen ingesteld tegen het tracébesluit, waaronder over het Programma Aanpak Stikstof (PAS). De Raad van State heeft hierover op 17 mei 2017 prejudiciële vragen gesteld aan het Europese Hof van Justitie.<ref>[https://www.raadvanstate.nl/pers/persberichten/tekst-persbericht.html?id=1047 Afdeling bestuursrechtspraak stelt vragen aan Europees Hof over PAS | raadvanstate.nl]</ref> Op 17 juli 2019 werd het tracébesluit vernietigd omdat de PAS aan de basis van de besluitvorming lag.<ref>[https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@116513/201701683-6-r3/ Uitspraak 201701683/6/R3 | raadvanstate.nl]</ref> De bezwaren tegen het project zijn niet inhoudelijk behandeld. Vervolgens is een nieuw tracébesluit opgesteld,<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-infrastructuur-en-waterstaat/documenten/kamerstukken/2019/11/21/bestuurlijke-overleggen-mirt-20-en-21-november-voortgang-mirt-moties-en-toezeggingen  Kamerbrief over Bestuurlijke Overleggen MIRT 20 en 21 november 2019 | rijksoverheid.nl]</ref> dat op 2 december 2020 ter inzage is gelegd.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/11/17/minister-van-nieuwenhuizen-tekent-tracebesluit-a27-a12-ring-utrecht Minister Van Nieuwenhuizen tekent Tracébesluit A27/A12 Ring Utrecht | rijksoverheid.nl]</ref>

* 2 december 2020: ter inzagelegging nieuw tracébesluit
* 17 juli 2019: vernietiging tracébesluit vanwege PAS
* 19 januari 2017: ter inzagelegging definitief tracébesluit
* 8 december 2016: vaststelling definitief tracébesluit
* 10 mei 2016: ter inzagelegging ontwerp-tracébesluit
* 14 maart 2016: vaststelling ontwerp-tracébesluit
* 13 juni 2014: vaststelling voorkeursvariant 
* 9 juli 2013: vaststelling locatievariant
* 26 maart 2013: rapport commissie Schoof
* 7 april 2011: MER 2e fase
* 3 december 2010: voorkeursalternatief vastgesteld door rijk en regio
* 17 augustus 2010: MER 1e fase 
* december 2008: startnotitie ring Utrecht

===Eemnes - Almere===

Alhoewel de verkeersintensiteiten op het stuk ten noorden van het knooppunt Eemnes hoog liggen voor 2x2 rijstroken, blijkt uit onderzoek dat een verbreding van de A27 zelfs met een verdere groei van Almere voorlopig niet noodzakelijk is ten noorden van het knooppunt Eemnes.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2013/11/20/rijksstructuurvisie-amsterdam-almere-markermeer Rijksstructuurvisie Amsterdam-Almere-Markermeer | rijksoverheid.nl]</ref>

== Maximumsnelheid ==

{| class="wikitable"
! Van !! Naar !! Vmax !! Opmerkingen
|- 
| Sint Annabosch || Werkendam || 130 ||
<br>
|- 
| Werkendam || Gorinchem || 100 ||
<br>
|- 
| Gorinchem || Noordeloos || 120 || 100 ri. Almere bij geopende spitsstrook
|- 
| Noordeloos || Everdingen || 130 ||
<br>
|- 
| Everdingen || Lunetten || 100 || 80 ri. Breda bij geopende spitsstrook
|- 
| Lunetten || Maarssen || 100 ||
<br>
|- 
| Maarssen || Eemnes || 120 ||
<br>
|- 
| Eemnes || Almere || 130 ||
<br>
|}

==Verkeersintensiteiten==
[[Afbeelding:Lekbrug Hagestein.jpg|thumb|right|400px|De Lekbrug Hagestein.]]
[[Afbeelding:KP Gorinchem.jpg|thumb|right|400px|Het knooppunt Gorinchem.]]
[[Afbeelding:Knooppunt Hooipolder.jpg|thumb|right|400px|Het [[knooppunt Hooipolder]].]]
Onderstaande intensiteiten zijn jaargemiddelde '''werkdag'''intensiteiten. Onderstaande intensiteiten zijn ten noorden van de genoemde aansluiting.

{| class="wikitable"
! Locatie !! 2006<ref>INWEVA 2006</ref> !! 2011<ref>MTR+</ref> !! 2013<ref>INWEVA 2013</ref> !! 2014 !! 2016 !! 2017 !! 2018 !! 2019 !! 2020
|-
| Sint Annabosch || 59.000 || 58.900 || 57.400 || 57.800 || 58.000 || 58.700 || 58.400 || 57.900 || 46.300
|-
| Breda || 66.000 || 62.400 || 64.600 || 64.900 || 66.300 || 67.700 || 68.200 || 67.200 || 54.500
|-
| Breda-Noord || 75.000 || 76.300 || 72.900 || 73.700 || 75.600 || 76.700 || 78.000 || 77.500 || 62.700
|-
| Oosterhout-Zuid || 73.000 || 69.400 || 69.000 || 71.200 || 71.300 || 76.800 || 78.800 || 77.500 || 62.300
|-
| Oosterhout-Oost || 73.000 || 78.900 || 75.200 || 78.200 || 79.200 || 81.000 || 81.400 || 81.400 || 65.900
|-
| Oosterhout || 74.000 || 76.700 || 73.300 || 74.500 || 75.100 || 77.500 || 78.200 || 77.900 || 62.800
|- 
| [[Hooipolder]] || 82.000 || 82.700 || 80.800 || 81.000 || 81.300 || 84.900 || 85.300 || 84.900 || 70.700
|-
| Geertruidenberg || 84.000 || 80.900 || 82.700 || 84.200 || 83.800 || 87.300 || 87.200 || 87.600 || 69.100
|-
| Hank || 84.000 || 81.700 || 79.600 || 80.900 || 80.000 || 83.500 || 83.700 || 83.500 || 68.900
|-
| Nieuwendijk || 83.000 || 84.300 || 81.700 || 82.700 || 82.200 || 86.000 || 86.400 || 86.200 || 71.500
|-
| Werkendam || 95.000 || 94.800 || 91.200 || 92.400 || 92.100 || 96.000 || 96.100 || 96.200 || 80.600
|-
| Industrieterrein Avelingen || 78.000 || 86.600 || 86.000 || 85.900 || 85.500 || 88.700 || 88.200 || 88.700 || 74.200
|-
| Gorinchem || 80.000 || 85.200 || 84.600 || 86.600 || 86.500 || 88.500 || 88.900 || 88.600 || 73.200
|-
| Noordeloos || 83.000 || 87.100 || 87.100 || 89.900 || 90.000 || 91.800 || 93.100 || 92.300 || 72.300
|-
| Lexmond || 87.000 || 86.500 || 86.000 || 88.400 || 88.400 || 90.500 || 91.200 || 91.200 || 74.500
|- 
| Everdingen || 94.000 || 92.500 || 99.700 || 103.600 || 104.700 || 111.000 || 113.900 || 114.900 || 94.000
|-
| Hagestein || 96.000 || 101.400 || 107.500 || 111.900 || 113.900 || 119.400 || 124.100 || 124.800 || 105.500
|-
| Nieuwegein || 112.000 || 108.400 || 112.300 || 117.900 || 120.600 || 125.100 || 126.400 || 133.700 || 111.300
|-
| Houten || 115.000 || 124.400 || 125.500 || 129.200 || 129.000 || 137.600 || 141.100 || 142.000 || 116.900
|-
| Lunetten || 194.000 || 190.800 || 185.500 || 192.400 || 198.700 || 207.300 || 212.400 || 212.000 || 177.800
|-
| Rijnsweerd || 131.000 || 148.600 || 114.500 || 115.000 || 118.000 || 122.200 || 126.800 || 128.100 || 106.300
|-
| Utrecht-Veemarkt || 125.000 || 97.100 || 110.300 || 110.500 || 112.900 || 115.100 || 119.600 || 122.700 || 99.400
|-
| Maarssen || 107.000 || 102.300 || 93.500 || 98.100 || 99.700 || 100.600 || 104.000 || 110.300 || 90.600
|-
| Bilthoven || 91.000 || 90.200 || 85.600 || 85.500 || 88.100 || 90.000 || 93.600 || 100.700 || 80.300
|-
| Hilversum || 95.000 || 94.500 || 88.600 || 88.600 || 90.900 || 92.100 || 97.000 || 105.600 || 88.200
|-
| Eemnes || 79.000 || 81.900 || 76.700 || 77.300 || 81.800 || 83.800 || 84.800 || 89.600 || 76.700
|-
| Eemnes || 77.000 || 80.400 || 73.900 || 75.500 || 79.300 || 79.100 || 81.400 || 81.900 || 68.700
|-
| Huizen || 63.000 || 63.400 || 60.400 || 61.300 || 64.700 || 64.600 || 64.200 || 66.100 || 54.400
|-
| Almere Haven || 41.000 || 47.600 || 42.100 || 42.900 || 43.800 || 45.900 || 46.100 || 44.700 || 36.600
|-
| Almere Hout || 41.000 || 48.200 || 43.300 || 44.300 || 44.900 || 46.700 || 47.200 || 45.300 || 37.600
|}

== Rijstrookconfiguratie ==

{| class="wikitable"
! van="" | | Naar || rijstroken || lengte || rijstrookkilometers
|- 
| Almere || Eemnes || 2x2 || 20 km || 80
|- 
| Eemnes || Rijnsweerd || 2×3 || 17 km || 102
|- 
| Rijnsweerd || Lunetten || 4+6 || 4 km || 40
|- 
| Lunetten || Houten || 2x4 || 3 km || 24
|- 
| Houten || Everdingen || 2x2 (Bij drukte 2x3) || 6 km || 24 (36)
|- 
| Everdingen || Noordeloos || 2x2 || 13 km || 24
|- 
| Noordeloos || Gorinchem || 2x2 (Bij drukte 2+3) || 6 km || 24 (30)
|- 
| Gorinchem || Sint-Annabosch || 2x2 || 35 km || 140
|}

=== Rijstrookkilometers ===

{| class="wikitable"
!  !! rijstrookkilometers
|- 
| Regulier || 486 km
|- 
| Spits || 504 km
|}

==Externe links==

===Informatie===

* [http://www.autosnelwegen.nl/index.php/dossiers/117-dos-a027 Aanlegdossier A27]
* [http://www.autosnelwegen.net/a27.html Route-informatie A27]

===Foto's en Video's===

* [http://notab.outducks.org/nl/px027.html Fotopagina A27]
* [http://www.youtube.com/watch?v=aSaRTm1ySMU A27 Hooipolder - Everdingen]
* [http://www.youtube.com/watch?v=vRPgwyNHU6Q A27 Almere - Breda]

==Referenties==

<references/>
[[categorie:Wegen]]